Кіріспе

Америкалық әскери ұшқыш

Америкалық кәсіби бейсбол ойыншысы (1929–2020)

Дон Джеймс Ларсен (7 тамыз 1929 – 1 қаңтар 2020) – американдық кәсіби бейсбол ойыншысы. 15 жылдық Үлкен Лига Бейсболы (MLB) мансабында ол 1953 жылдан 1967 жылға дейін жеті түрлі командада ойнады: Сент-Луис Браунс / Балтимор Ориолс (1953–54; 1965), Нью-Йорк Янкис (1955–1959), Канзас-Сити Атлетикасы (1960–1961), Чикаго Уайт Сокс (1961), Сан-Франциско Гигантс (1962–1964), Хьюстон Колт .45's / Астрос (1964–65) және Чикаго Кабс (1967). Ларсен MLB тарихындағы алтыншы кемел ойынды өткізді, ол 1956 жылғы Әлем сериясының 5-ші ойынында болды. Бұл Әлем сериясы тарихындағы жалғыз ойын және кемел ойын, сондай-ақ MLB постсезоны тарихындағы үштен бір ғана ойын (қалғандары – 2010 жылы Рой Халладейдікі және 2022 жылы Хьюстон Астросының бірлескен ойыны). Ол 1956 жылғы постсезонындағы еңбектері үшін Әлем сериясының ең құнды ойыншысы және Бейб Рут сыйлығын жеңіп алды.

Ерте өмір

Ларсен Индиана штатының Мичиган-Сити қаласында дүниеге келген. 1944 жылы Ларсеннің отбасы Калифорния штатының Сан-Диего қаласына көшіп барды, онда анасы үй шаруасын жүргізді, ал әкесі дүкенде сатушы болып жұмыс істеді. Ларсен Point Loma орта мектебінде баскетбол және бейсбол командаларының құрамына кірді. Ол баскетболшы ретінде All Metro Conference командасына іріктелді және баскетбол ойнау үшін бірнеше колледжтен стипендия ұсынылды. Абердинмен өткен келесі маусымда ол 17 ойында жеңіске жетті және 34 ойында 3.75 ERA көрсетті. Өзінің мансабындағы алғашқы жеңісін ол бір айдан аспаған соң, 12 мамырда Филадельфия Атлетикс клубына қарсы 7 2/3 ининг тастап, 7–3 есебімен жеңіске жетті, қарсыластар бір ұпай ғана алды. Жаңа маусымында Ларсен 7–12 есебімен, 4.16 ERA және 96 соққымен 38 ойын өткізді, оның 22-сі бастапқы ойындар болды. Ол командада тастаған инингтер саны бойынша бірінші (192 2/3) және толық ойындар саны бойынша бірінші (7) орында болды, ал соққылар саны бойынша екінші орында тұрды. Ларсен сонымен қатар 202 соққыға жол беріп, командада ең көп соққы алған ойыншы болды және 89 ұпай жіберді. Ол лигада ең көп жеңіліске ұшырады және жіберілген ұпайлар саны бойынша үшінші орынды иеленді (98). Оның тағы бір жеңісі 30 мамырда Чикаго Уайт Сокс клубына қарсы болды. 1940 жылдардың соңы мен 1950 жылдардың басындағы Янкилердің "Үштік" питчинг құрамы – Вик Раши, Эд Лопат және Элли Рейнольдс – жасы ұлғайып, шаршап бара жатқан еді. Алайда, Вайс және Янкилердің бас жаттықтырушысы Кейси Стенгел Ларсеннің Янкилерге қарсы көрсеткен өнеріне әсерленіп, оны ауыстыру талабын қойды. Ол тез арада Денвер Беарс клубына жіберілді, ал Ларсен, көңілі қалған күйінде, Беарс клубына баруға асықпауға шешім қабылдады. 1955 жылғы маусымда Ларсен 19 ойынға қатысып, оның 13-ін бастады. Ол 9–2 есебімен, 3.07 ERA және 44 соққымен 97 ининг тастады.

1956 жылғы маусым

1956 жылы Ларсен 11–5 есебімен ойын көрсетіп, мансабындағы ең жақсы көрсеткіш – 107 соққы жасады және 3.26 ERA-ға ие болды. Ол біртіндеп жақсарып, тамыз айының басында Ларсен ERA-сын 4.00-ден төмендетті. Маусымды ол 28 қыркүйекте «Бостон Ред Сокс» командасына қарсы 7–3 есебімен жеңіспен аяқтады.

1956 жылғы әлем чемпионаты

Ларсеннің ең маңызды жетістігі – әлем чемпионаттары тарихындағы жалғыз кемел ойын; бұл MLB тарихындағы 24 кемел ойынның бірі. Ол 1956 жылғы 8 қазанда Нью-Йорк Янкис сапында Бруклин Доджерс клубына қарсы өткен әлем чемпионаттарының 5-ші ойынында осы жетістікті көрсетті. Оның кемел ойынынан кейін, 2010 жылғы 6 қазанда Филадельфия Филлис ойыншысы Рой Халладейдің Цинциннати Редс клубына қарсы өткен Ұлттық лига дивизиялық сериясының 1-ші ойынында көрсеткен но-хиттері мен 2022 жылғы әлем чемпионаттарының 4-ші ойынында Хьюстон Астрос клубының Филадельфия Филлис клубына қарсы көрсеткен бірлескен но-хиттеріне дейін, бұл пост-сезон ойындарындағы жалғыз но-хиттер рекорды болды. Стенгел Ларсенді серияның 2-ші ойынына бастапқы құрамға қосты. Янкис ойыншылары 6:0 есебімен алға шыққанына қарамастан, ол 13:8 есебімен жеңіліске ұшыраған 1 2/3 иннинг ғана ойнады. Ол тек бір соққы жіберді, ол Гил Ходжес соққан бірлік болды. Ол төрт ойыншыны базаға жіберді және төрт ұпай жіберді, бірақ бірінші базалық ойыншы Джо Коллинстің қателігі салдарынан, ешқандай ұпай есептелмеді. Ларсен Янкис сапында 5-ші ойынды бастады. Оның қарсыласы Бруклиннің Сал Магли болды. Ларсен кемел ойынды аяқтау үшін бар болғаны 97 лақтыру жасады, ал тек бір Доджерс ойыншысы (бірінші иннингте Пи Уи Риз) үш допқа ие болды. 1998 жылы Ларсен: «Менде керемет бақылау болды. Менде мұндай бақылау ешқашан болған емес» деп еске алды. Бруклиннің Магли тек бес соққы жіберіп, екі ұпай жоғалтты. Микки Мантлдың төртінші иннингтегі хоум-раны есепті теңестірді. Янкис алтыншы иннингте қосымша ұпай енгізді. 9-шы иннингтегі екінші аутты Рой Кампанелла Билли Мартинге соққы бергеннен кейін, Ларсен .312 карьералық көрсеткіші бар резервтік ойыншы Дейл Митчеллмен кездесті. Жылдам лақтырулар жасап, Ларсен 1:2 есебімен алға шықты. 97-ші лақтыруында, үй төрешісі Бейб Пинелли үшінші страйк деп таныған соққымен Ларсен Митчеллді ұстап, 27-ші және соңғы аутты жасады. Лақтырудан кейін қақпашы Йоги Берра қуанышпен Ларсеннің құшағына секіріп, «мәңгілік бейне» жасады. Ларсеннің бұрынғысы болмаған ойыны оған Әлем чемпионаттарының ең құнды ойыншысы және Бейб Рут сыйлығын сыйлады. Әлем чемпионаттары аяқталғаннан кейін Ларсен АҚШ бойынша жарнамалық және промо-акциялармен айналысты, бірақ ол көп ұзамай тоқтатты, өйткені бұл «оның күнделікті тәртібін бұзады».

1957-1960 жылдар

1957 жылы Ларсен 27 ойында 10–4 есебімен, 3.74 ERA көрсетті, оның 20-сы бастапқы ойындар болды. 26 мамырда Ларсен Вашингтон сенаторларына қарсы өткен ойында бір иннингтің ішінде төрт ұпай жіберді. Екі күннен кейін ол Ред Сокс командасына қарсы тағы бір ойынға шықты, ал айдың соңында оның ERA 6-дан асты. Маусым соңына қарай ол өзін жақсартты, 15 қыркүйекте Канзас-Сити Атлетикасына қарсы 3 соққымен таза ойын өткізді. Ол серияның жетінші ойынында 2 1/3 иннинг ойнады, команда 5–0 есебімен жеңілді, ал «Брэйвз» серияны жеңіп алды. Ларсен 1958 жылғы әлем чемпионатына қатысып, үшінші ойында жеңіске жетті. 1957 жылғы әлем чемпионатындағыдай, бұл да жетінші ойынға дейін барып, Ларсен Нью-Йорк командасының бастапқы ойыншысы болды. Ол тек 2 1/3 иннинг ойнады, нәтижесі шешілмеді. 1959 жылы «Янкилер» мен Дон Ларсеннің сәні түсті. Нью-Йорк үшінші орынға сырғып, Дон Ларсен «Янкилер» сапындағы мансабында алғаш рет 0.500-ден төмен көрсеткішті (6–7) көрсетті. 1960 жылдың шілдесінде «Атлетика» Ларсенді екінші лигаға жіберді.

Чикагоның ақ сокс клубы (1961)

1961 жылы Ларсен «Атлетикс» және «Чикаго Уайт Сокс» командаларында ойнап, 8–2 есебін көрсетті. 1961 жылдың маусымында ол Энди Кэри, Рэй Герберт және Аль Пиларчикпен бірге Вес Ковингтон, Стэн Джонсон, Боб Шоу және Джерри Стейлиге айырбасталды. «Гиганттар» командасында ойнаған кезінде Ларсен бақа аулауға хоббиі болғандықтан және командаластарына маринадталған бақа аяқтарын ұсынғандықтан «Фрогги» деген лақап атын алды.

Хьюстон Колт 45-ші / Астрос (1964 1965)

1964 жылы «Гиганттар» Ларсенді «Хьюстон Колт .45» командасына сатты, олар Ларсенді бастапқы құрамға қайта қосты. Ол 4–8 есебімен және 2.27 ERA көрсеткішімен жауап берді. Бас жаттықтырушылар оны жақсы бағалағандықтан, 66 рет соңғы минуттағы ойыншы ретінде пайдаланды.

Жарыс стилі

Өзінің ең жақсы кезінде Ларсен атлеттік дене бітімімен (6'4", 215 фунт), оң қолмен тастайтын, күшпен тастауға машықтанған питчер болды. Ол өз дәуіріндегі көптеген питчерлерге қарағанда нашар бақылауға ие екенін мойындады, бірақ Йоги Берраның қабылдауына сеніп, оның тастауын төмен және баттерлерден сыртқа бағыттауға көмектесетін. Ол сондай-ақ, қазіргі заманғы питчерлер базада жүгірушілер болғанда қолданатын желке қозғалысы немесе аяқпен итеру сияқты техниканы қолданбады. Оның қимылы өте ықшам болғандықтан және ол көп өзгерту немесе бұрылыс тастамайтындықтан, жүгірушілер одан оңай ұрлай алмады.

Ойыннан кейінгі өмір

Бейсболдан зейнеткерлікке шыққаннан кейін Ларсен үлкен лиганың бас кеңсесінде жұмыс істеуге тырысты (қай ұйым екені белгісіз), сондай-ақ алкогольдік сусындар сатушысы болып та жұмыс істеді; алайда ешқайсысы сәтті болмады. Ларсен, жазушы Марк Шоумен бірлесіп, "The Perfect Yankee: The Incredible Story of the Greatest Miracle in Baseball History" атты автобиографиясын жарыққа шығарды, ол 1996 жылы жарияланды. Ларсен 1999 жылы Дэвид Коунның тамаша ойынын да тамашалады. Коунның ойыны Йоги Берра күніне сәйкес келді; ойын басталар алдында Ларсен Берраға салтанатты алғашқы допты лақтырды. Ларсен зейнеткерлікке шыққаннан бері ойынды бастапқы минуттарынан соңғы минуттарына дейін көріп отырғанын айтты.

Жеке өмір және өлім

Ларсен 1955 жылы бірінші әйелі Вивианға міндет сезімімен, оның жүкті болғаннан кейін үйленді. Оның тамаша ойын күні олар бөлек тұрды, ал Вивиан сотта болып, MLB комиссары Форд Фрикке күйеуінің Әлемдік сериядағы үлесін ұстап тұрып, оған төленбеген 420 долларлық алиментін төлеуді талап етті. Олар 1957 жылы ажырасты. Ларсен мен оның екінші әйелі Коррин 60 жылдан астам бірге өмір сүрді. Олар Айдахо штатының Хейден-Лейк қаласында тұрды. 2012 жылы ол тамаша ойын ойнаған кезде киген формасын немерелерінің колледж білімін қаржыландыру үшін аукционға сатқанын хабарлады. Ларсен 2020 жылдың 1 қаңтарында 90 жасында асқазан қатерінен қайтыс болды.

Тұлға

Ларсен өзінің мінезімен және түнгі өмірді ұнатуымен, әсіресе Нью-Йорк қаласында танымал болды. Ол "Сент-Луис Браунс" командасымен үлкен лигаға (Major League) қадам басқанда, менеджерлер Марти Марион және кейін Джимми Дайкс белгілеген кешкі сағат шегін бұза бастады. Оның қимыл-қалпыстары үшін оған "Гунэйбэрд" деген лақап ат қойылды.