Кіріспе

1989 жылы жазылған Клиффорд Столлдың ғылыми-танымдық кітабы "Кукуй жұмыртқасы: Компьютерлік тыңшылықтың лабиринті арқылы тыңшыны ұстау" – Клиффорд Столлдың 1989 жылы жазған кітабы. Бұл кітапта ол Lawrence Berkeley Ұлттық зертханасының (LBNL) компьютеріне бұзып кірген хакерді ұстауға жасаған күресін өз басынан кешкендей баяндайды. Столл бұл терминді пайдаланып, құстардағы ұяға шошырғыш салу (cuckoo's egg) метафорасын зиянды бағдарламаларға қатысты қолданды.

Қорытынды

Автор Клиффорд Столл, астроном мамандығы бойынша, Калифорниядағы Лоуренс Беркли ұлттық зертханасында (ЛБНЛ) компьютерлерді басқаратын. 1986 жылы бір күні оның бастығы компьютерлік есептердегі 75 центтік қателікті түзетуді сұрады. Столл қателікті компьютерде 9 секунд уақыт пайдаланып, төлемі төленбеген рұқсатсыз пайдаланушыға байланысты деп тапты. Столл ақырында рұқсатсыз пайдаланушының бастапқы GNU Emacs-тің movemail функциясының осалдығын пайдаланып, LBNL жүйесіне суперпайдаланушы құқығын алған хакер екенін түсінді. Бастапқыда, ұзақ демалыс күндері, Столл елу терминал мен телепринтерлерді жинады, көбінесе оларды демалыс күндері жұмыс істейтін әріптестерінің үстелдерінен "қарызға" алды. Ол оларды LBNL-дегі 50 телефон желісіне физикалық түрде қосып қойды. Хакер сол апта соңында қоңырау шалғанда, телефон желісін анықтаған кезде, ол Tymnet маршруттау қызметінен келгенін білді. Tymnet көмегімен ол бұзушылықты Вирджиния штатының Маклин қаласында орналасқан MITRE компаниясының байланыс орталығына жеткізді. Келесі он айда Столл хакердің шығу тегін іздеуге көп уақыт пен күш жұмсады. Ол хакердің 1200 бодты қолданатынын көріп, шабуыл телефон модемі арқылы жасалғанын түсінді. Столлдың әріптестері Пол Мюррей мен Ллойд Беллнап телефон желілеріне көмектесті. "Қарыз алған" терминалдарды қайтарып бергеннен кейін, Столл хакердің барлық әрекеттерін көру және жазу үшін кіріп-шығу желісіне қосылған телепринтерді қалдырды. Ол хакердің АҚШ-тағы әскери базаларға рұқсатсыз кіруін, яғни "ядролық" немесе "СДИ" (стратегиялық қорғаныс бастамасы) сияқты сөздерді қамтитын файлдарды іздеуін бақылады. Хакер сонымен қатар пароль файлдарын көшіріп алды (сөздік шабуылдарын жасау үшін) және парольдерді табу үшін трояндық бағдарламаларды орнатты. Ол осы қауіпсіздікті қамтамасыз ететін сайттардың көпшілігінде хакерлердің парольді оңай тапқанына таң қалды, өйткені көптеген жүйе әкімшілері парольді зауыттан берілген параметрлерден өзгертуге тырыспаған. Тіпті әскери базаларда да хакер кейде паролі жоқ "қонақ" ретінде кіре алатын. Бұл компьютерлік бұзушылықтың алғашқы жарияланған жағдайларының бірі болды, ал Столл, бәлкім, хакердің күнделікті іс-әрекетін тіркеп алатын алғашқы адам болған көрінеді. Тергеу барысында Столл Федералдық тергеу бюросының (ФБР), Орталық барлау агенттігінің (ЦРУ), Ұлттық қауіпсіздік агенттігінің (НСА) және АҚШ Әуе күштері арнайы тергеулер кеңсесінің (OSI) түрлі агенттерімен байланысқан. Бастапқыда юрисдикция туралы түсініспеушіліктер болды және ақпаратпен бөлісуге жалпы қарсылық болды; ФБР, әсіресе, үлкен ақша сомасына қатысты емес және құпия ақпаратқа қол жеткізілмегендіктен қызығушылық танытпады. Столл өзінің күнделігін зерттегенде, хакердің VAX/VMS-пен, сондай-ақ AT&T Unix-пен таныс екенін көрді. Ол сондай-ақ хакердің Тынық мұхиты уақыты бойынша күндіз белсенді болатынын атап өтті. Ақырында Столл модемнің ақысы түнде арзанға түсетінін және көптеген адамдар мектепте немесе күндізгі жұмыста болғандықтан, түнде хакерлікке көп уақыт босататынын болжады, хакер шығысқа қарай біршама қашықтықта, мүмкін АҚШ-тың шығыс жағалауынан тыс уақыт белдеуінде болған. Tymnet және әртүрлі агенттіктердің агенттерінің көмегімен Столл кіріп-шығудың Батыс Германиядан спутник арқылы келетінін анықтады. Батыс Германияның пошта қызметі, Deutsche Bundespost, телефон жүйесіне билік жүргізді және шақыруларды Бремендегі университетке дейін іздестірді. Хакерді өзіне ашу үшін Столл қазіргі кезде "бал құмырасы" деп аталатын күрделі аңыз жасады. Ол LBNL-де жаңадан құрылған "СДИ" келісім-шарты бойынша ойдан шығарылған бөлімді ойлап тапты. Хакердің жалған СДИ-ге қызығушылығын сезінген соң, ол "SDInet" тіркелгісін (Барбара Шервин есімді ойдан шығарылған хатшы басқарады) таңғажайып көрінетін бюрократиялық файлдармен толтырды. Бұл амал жұмыс істеді, және Deutsche Bundespost ақыры хакерді Ганновердегі үйінен тапты. Хакердің аты Маркус Хесс еді, ол бірнеше жыл бойы өзінің хакерлік әрекеттерінің нәтижелерін КСРО-ның азаматтық құпия қызметіне, КГБ-ға сатумен айналысқан. Бұған қосымша дәлел болып, мажар агенті тек Хесс арқылы ғана ала алатын ақпаратқа сүйене отырып, LBNL-дегі ойда-қалпы SDInet-пен пошта арқылы байланысқан. Бұл КГБ-ның екі рет тексеріп, Хесс сатушы болған ақпаратты ойлап шығарған жоқ па деген әдісі еді. Кейін Столл Гесс сотында куәлік ету үшін Батыс Германияға ұшып барды.

Халықтық мәдениеттегі сілтемелер

Бұл кітап туралы 1990 жылғы 3 қазанда PBS телеарналарында көрсетілген WGBH NOVA бағдарламасының "КГБ, компьютер және мен" атты эпизодында айтылды. Столл және оның бірнеше әріптестері осы эпизодта сипатталған оқиғаларды қайта ойнауға қатысты. "Спайкачер" атты тағы бір деректі фильмді Йоркшир теледидары түсірді. Бұл оқиғалар Кори Доктороудың "Мені әлсіз және ерекше ететін нәрселерді жою" атты фантастикалық әңгімесінде "(а) жүйе әкімшісі, ол 0.75 долларлық төлем аномалиясын шетелдік тыңшылар тобына дейін анықтады, олар оның жүйелерін әскери нысандарға шабуыл жасау үшін пайдаланды" деп сипатталады.