Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Электромагниттік жылумен емдеу
Medical treatment using electromagnetically induced heat
Диатермия – электрлік түрде туындаған жылу немесе физикалық терапия ретінде және хирургиялық араласуларда жоғары жиілікті электромагниттік тоқтарды қолдану. Адам организмінің жоғары жиілікті электромагниттік тоқтарға реакциясын алғаш рет байқаған Жак Арсен д’Арсонвал болды. Ол физикалық әсер етеді және физиологиялық жауаптардың кең спектрін қозғауға мүмкіндік береді. Бұл әдістер сондай-ақ неоплазмаларды (қатерлі ісіктер мен омырқауықтар), терідегі түйіндерді және жұқтырылған тіндерді жою үшін тіндердің температурасын көтеруге қолданылады; мұндай емдеу гипертермия деп аталады. Хирургияда диатермия қан тамырларын қатыру үшін қолданылады, бұл қан кетуді азайтуға көмектеседі. Бұл техника әсіресе нейрохирургия және көз хирургиясында бағалы.
Diathermy is electrically induced heat or the use of high frequency electromagnetic currents as a form of physical therapy and in surgical procedures. The earliest observations on the reactions of the human organism to high frequency electromagnetic currents were made by Jacques Arsene d'Arsonval. It exerts physical effects and elicits a spectrum of physiological responses. The same techniques are also used to create higher tissue temperatures to destroy neoplasms (cancer and tumors), warts, and infected tissues; this is called hyperthermia treatment. In surgery diathermy is used to cauterize blood vessels to prevent excessive bleeding. The technique is particularly valuable in neurosurgery and surgery of the eye.
Тарих
Жоғары жиілікті электромагниттік токтардың емдік әсер ете алуы мүмкін деген ойды француз дәрігері және биофизигі Жак Арсен д'Арсонвал мен серб-американ инженері Никола Тесла шамамен бір уақытта (1890–1891) тәуелсіз зерттеді. Д'Арсонвал 1880 жылдары электр энергиясының медициналық қолданылуын зерттеген, ал 1890 жылы ауыспалы токтардың денеге тигізетін әсерін жүйелі түрде зерттеудің алғашқы қадамдарын жасады. Ол 10 кГц-тен жоғары жиіліктердегі токтардың электр шокқа ұқсас физиологиялық реакцияны тудырмай, керісінше, қыздыруға себеп болатынын анықтады. Сонымен қатар, ол жоғары жиілікті токтарды денеге қолданудың үш әдісін әзірледі: контактілік электродтар, сыйымдылық пластиналар және индукциялық орамдар. Ол электрохирургияның жоғары жиілікті ауыспалы ток (AC) арқылы жасалатын хирургиялық амалдарда қолданылуын, ал "электрокоагуляция" терминінің тек бірқалыпты токпен (DC) қыздырылған нихром сымдарымен жасалатын каутеризацияда, мысалы, портативті, батареямен жұмыс істейтін каутеризация құралдарында қолданылуын қатаң талап етті.
The idea that high frequency electromagnetic currents could have therapeutic effects was explored independently around the same time (1890–1891) by French physician and biophysicist Jacques Arsene d'Arsonval and Serbian American engineer Nikola Tesla. d'Arsonval had been studying medical applications for electricity in the 1880s and performed the first systematic studies in 1890 of the effect of alternating current on the body, and discovered that frequencies above 10 kHz did not cause the physiological reaction of electric shock, but warming. He also developed the three methods that have been used to apply high frequency current to the body: contact electrodes, capacitive plates, and inductive coils. insist that electrosurgery be applied to surgery accomplished by high frequency alternating current (AC) cutting, and that "electrocautery" be used only for the practice of cauterization with heated nichrome wires powered by direct current (DC), as in the handheld battery operated portable cautery tools.
Түрлері
Хирургияда қолданылатын диатермияның әдетте екі түрі болады. Монополярлы, онда электр тогы емделетін тінді жақын жердегі бір электродтан дененің басқа жеріндегі тағы бір бекітілген электродқа (бейтарап электродқа) өтеді. Әдетте, осы типтегі электродты сегіздікке немесе аяққа жақын орналастырады. Екіполярлы, мұнда екі электрод та бір қалам сияқты құрылғыға орнатылған және электр тогы тек емделетін тіндер арқылы өтеді. Екіполярлы электрохирургияның артықшылығы – ол токтың дененің басқа тіндері арқылы өтуіне кедергі келтіреді және тек тімен жанасқан тінді ғана қамтиды. Бұл микрохирургияда және жүрек стимуляторы бар пациенттер үшін пайдалы.
Diathermy used in surgery is of typically two types. Monopolar, where electric current passes from one electrode near the tissue to be treated to other fixed electrode (indifferent electrode) elsewhere in the body. Usually this type of electrode is placed in contact with buttocks or around the leg. Bipolar, where both electrodes are mounted on same pen like device and electric current passes only through the tissue being treated. Advantage of bipolar electrosurgery is that it prevents the flow of current through other tissues of the body and focuses only on the tissue in contact. This is useful in microsurgery and in patients with a cardiac pacemaker.
Қауіптері
Электр тогынан болатын күйіктер көбінесе зақымдалған жерлеу жастығынан немесе өрт шығуынан туындайды. Монополярлы электрокаутерия радиожиіліктік энергияны хирургиялық құралдың кішкентай бетіне шоғырландыру арқасында жұмыс істейді. Электрлік тізбек науқастың денесі арқылы радиожиіліктік генераторға қосылған өткізгіш жастыққа ток жіберу арқылы толықтырылады. Жастықтың бетінің ауданы құралдың ұшына қарағанда үлкен болғандықтан, жастықтағы энергия тығыздығы жеткілікті түрде төмен болады, сондықтан жастық орнында тіндік зақымдану болмайды. Дегенмен, тізбек үзілсе немесе энергия қандай да бір жолмен шоғырланса, электр тогының соққысы мен күйіктер мүмкін. Бұл жастықтың контактідегі беті кішкентай болса, мысалы, жастықтың электролиттік гелі құрғақ болса, жастық радиожиіліктік генератордан ажыратылса немесе металл имплант арқылы болса орын алуы мүмкін. Қазіргі заманғы электрокаутерия жүйелері тізбектегі жоғары кедергіні анықтап, кейбір жарақаттарды алдын алуға мүмкіндік беретін сенсорлармен жабдықталған. Жылумен емдеудің барлық түрлеріндегідей, диатермиялық емдеу кезінде күйіктерден сақтану қажет, әсіресе жылу мен суыққа сезімталдығы төмен науқастарда. Электрокаутерия кезінде операциялық бөлмеде жылудың пайда болуымен байланысты химиялық жалын нүктелерінен туындаған өрт оқиғалары туралы хабарлар болған, әсіресе анестезиямен байланысты оттегі концентрациясының жоғарылауы кезінде. Электрокаутериямен шығарылатын хирургиялық түтіннің уыттылығына қатысты да алаңдаушылықтар туындады. Бұл түтінде пациенттерге, хирургтарға және операциялық бөлме қызметкерлеріне зиян келтіруі мүмкін химиялық заттар бар екені көрсетілген. Операциялық жолмен орнатылған омыртқа миын стимуляциялайтын жүйесі (ОМС) бар науқастарда диатермия имплантацияланған ОМС компоненттеріне энергияның берілуі тіндік зақымдануға, соқтығысқа немесе өлімге әкелуі мүмкін.
Burns from electrocautery generally arise from a faulty grounding pad or from an outbreak of a fire. Monopolar electrocautery works because radio frequency energy is concentrated by the surgical instrument's small surface area. The electrical circuit is completed by passing current through the patient's body to a conductive pad that is connected to the radio frequency generator. Because the pad's surface area is large relative to the instrument's tip, energy density across the pad is reliably low enough that no tissue injury occurs at the pad site. Electrical shocks and burns are possible, however, if the circuit is interrupted or energy is concentrated in some way. This can happen if the pad surface in contact is small, e. g. if the pad's electrolytic gel is dry, if the pad becomes disconnected from the radio frequency generator, or via a metal implant. Modern electrocautery systems are equipped with sensors to detect high resistance in the circuit that can prevent some injuries. As with all forms of heat applications, care must be taken to avoid burns during diathermy treatments, especially in patients with decreased sensitivity to heat and cold. With electrocautery there have been reported cases of flash fires in the operating theatre related to heat generation meeting chemical flash points, especially in the presence of increased oxygen concentrations associated with anaesthetic. Concerns have also been raised regarding the toxicity of surgical smoke produced by electrocautery. This has been shown to contain chemicals which may cause harm to patients, surgeons and operating theatre staff. For patients that have a surgically implanted spinal cord stimulator (SCS) system, diathermy can cause tissue damage through energy that is transferred into the implanted SCS components resulting in severe injury or death.
Әскери
Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі Сәулелер шайқасында түнгі бомбалау шабуылдарын бағыттау үшін неміс радио сәулелеріне бөгдел келтіру мақсатымен медициналық диатермия құрылғылары қолданылды.
Medical diathermy devices were used to cause interference to German radio beams used for targeting nighttime bombing raids in World War II during the Battle of the Beams.