Кіріспе
Жапондық видео ойын басшысы (1959–2015)
Сатору Ивата (岩田 聡) – жапон бизнесмені, видео ойын бағдарламашысы, видео ойын дизайнері және продюсері. Ол 2002 жылдан 2015 жылы қайтыс болғанға дейін Nintendo-ның төртінші президенті және бас атқарушы директоры (бас директоры) болды. Ивата видео ойындардың танымалдылығын кеңейтуге зор үлес қосты, жаңашылдық пен қызықты ойындарға, ең жаңа техникалық мүмкіндіктерге қарағанда басымдық берді. Саппоро қаласында туған Ивата бала кезінен видео ойындарға қызығушылық танытты және орта мектепте оқып жүргенде өзінің алғашқы қарапайым ойынын жасады. Токио технология институтында компьютерлік ғылымды оқыды. 1980 жылы университетте оқып жүргенде HAL Laboratory ойын әзірлеуші компаниясына қосылды. HAL-де бағдарламашы болып жұмыс істеді және Nintendo-мен тығыз байланыс орнатып, 1983 жылы алғашқы коммерциялық ойынын шығарды. Оның үлесі бар ойындардың ішінде EarthBound және Kirby сериясының көптеген ойындары бар. Компанияның қиын жағдайға түсіп, банкротқа жақын болған кезде, 1993 жылы Nintendo президенті Хироси Ямаучидің талабы бойынша Ивата HAL президенті болды және компанияның қаржылық тұрақтылығын қамтамасыз етті. Келесі жылдары ол Pokémon және Super Smash Bros. серияларын әзірлеуде жұмыс істеді. 2000 жылы Ивата Nintendo-ға корпоративтік жоспарлау бөлімінің басшысы болып қосылды. Nintendo Иватаның басшылығымен өркендеді, ал Ямаучи зейнеткерлікке шыққаннан кейін 2002 жылдың мамырында компанияның президенті болды. Иватаның басшылығымен Nintendo Nintendo DS және Wii ойын консольдарын жасады, бұл компанияның қаржылық сәттілікке қол жеткізуіне көмектесті. Өзін ойыншы деп жариялаған ол "көк мұхит" бизнес стратегиясы арқылы демографиялық тұрғыдан видео ойындардың танымалдылығын кеңейтуге баса назар аударды. 2009 жылы Nintendo рекордтық пайдаға ие болды, ал Barron журналы Иватаны әлемдегі ең үздік 30 бас директордың қатарына қосты. Ивата Wii үшін өмір сапасын жақсартатын өнімдер желісін анықтау арқылы стратегиясын кеңейтті, бұл дербес өнімдерді жасауға бағытталған он жылдық жоспарға айналды. Кейінірек шыққан Nintendo 3DS және Wii U құрылғылары Wii-ге қарағанда әлдеқайда аз табыс әкелді, ал Nintendo-ның таза сатылымы 2009 жылдан 2012 жылға дейін үштен екіге төмендеді; осы кезеңде компания 30 жыл ішінде алғаш рет операциялық шығынға ұшырады. 2011 жылы Ивата өз еркімен жалақысын екі есеге қысқарды, ал 2014 жылы тағы да қысқарды. 2015 жылы бірнеше жылдық тартысқаннан кейін Ивата Nintendo-ның күшін жылдам дамып келе жатқан мобильді ойын нарығына бұрды; сол наурыз айында мобильді оператор DeNA-мен маңызды серіктестік орнатылды. Мансабы бойы Ивата әлеуметтік желілер арқылы Nintendo жанкүйерлерімен байланыс орнатып, Iwata Asks және Nintendo Direct бағдарламаларында жиі пайда болды, компанияның ресми өкілі болды. 2014 жылдың маусым айында әдеттегі медициналық тексеру кезінде Иватаның өт жолында ісік табылды. Ол алынып тасталды және Ивата сол жылдың қазан айында жұмысына оралды. 2015 жылы проблема қайта пайда болды, Ивата 11 шілдеде 55 жасында асқынулар салдарынан қайтыс болды. Ойын индустриясының өкілдері мен жанкүйерлер қоғамдық хабарламалар мен әлеуметтік желілер арқылы құрмет көрсетті, ал әлемдегі жанкүйерлер уақытша ескерткіштер орнатты. Ивата 2015 жылғы "Алтын Джойстик" сыйлығы мен 2016 жылғы "D.I.C.E. Awards" сыйлығының өмірлік жетістіктері үшін марапатталды.
Ерте өмір
Сатору Ивата 1959 жылғы 6 желтоқсанда дүниеге келді және Жапонияның Саппоро қаласында өсті, оның әкесі префектуралық қызметкер болған. Орта және жоғары мектепте Ивата сынып жетекшісі, студенттік кеңес президенті және түрлі клубтардың президенті болып, көшбасшылық қабілеттерін көрсетті. Компьютермен алғашқы танысуы орта мектепте телефон желісі арқылы жұмыс істейтін демонстрациялық компьютермен болды. Ивата Саппоро метросына жиі барып, оны толық меңгергенше "31-ойын" деп аталатын қарапайым сандық ойын ойнайтын. 1974 жылы ыдыс-аяқ жуудан тапқан ақшасымен және әкесінен алған жәрдемақысымен Ивата алғашқы бағдарламаланатын калькулятор – HP 65 сатып алды. 1975 жылғы сәуірде Хоккайдо Саппоро Оңтүстік жоғары мектебіне түскен соң, ол кіші курста өзінің ойындарын жасауды бастады. Ивата жасаған волейбол және "Ракеталық шабуыл" сияқты бірнеше қарапайым сандық ойындарды ол мектептегі достарымен бөліскен электрондық калькуляторда ойнады. Жоғары мектепті бітіргеннен кейін 1978 жылғы сәуірде Токио технология институтына түсіп, компьютерлік ғылымдар мамандығын таңдады. Инженер-профессор Томохико Уэматсу Иватаның бағдарламалаудағы шеберлігін атап өтіп, оның басқа студенттерге қарағанда бағдарламаларды жылдам және дәл жаза алатынын айтты. Оқу кезінде ол Commodore Japan компаниясында ақысыз стажерлердің бірі болды және бас инженер Яш Теракураға көмектесті. Жақын жердегі үйлерде тұратын сыныптастары Иватаның бөлмесін "Ивата ойын орталығы" деп атады. refn|group=nb|ゲームセンター岩田
HAL зертханасы
Университетте оқып жүргенде, Ивата 1980 жылы HAL Laboratory-де жартылай штатты бағдарламашы болып жұмыс істеді. 1982 жылы бітіргеннен кейін толық штатты жұмысқа қабылданып, компанияның бесінші қызметкері және жалғыз бағдарламашысы болды. Осы кезеңде Иватаның әкесі Муроран қаласының мэрі болып сайланды. Оның құмарлығына қарамастан, Иватаның отбасы оның мансап таңдауын қолдамады, және Ивата HAL-ға қосылғаннан кейін әкесі алты ай бойы онымен сөйлеспеді. Nintendo бастапқыда Open Tournament Golf ойынын жасау үшін бірнеше басқа дамытушыларға жүгінді; алайда, олардың барлығы NES картриджіне осыншама көп деректерді сақтау мүмкін емес деп санап, бас тартты. Ивата осы мүмкіндікті пайдаланып, ойынды "әрекетке белсенді" дамытуға кірісті. Бұл оған ерекше қиындық туғызды, себебі Ивата барлық 18 ойын алаңын ойынға сыйыру үшін өзінің деректерді қысу әдісін жасауы керек болды. Сол сияқты, HAL F1 Race ойыны үшін параллакс прокруткасын бағдарламалауға мәжбүр болды, өйткені NES жабдығы бастапқыда оны қолдамады. Nintendo компаниясында жұмыс істемегенімен, Ивата 1999 жылдың қараша айында Game Boy Color үшін шығарылған Pokémon Gold және Silver ойындарын жасауға көмектесті, ойындағы графика үшін пайдаланылған деректерді қысу құралдарын жасады. Game Freak және Nintendo арасында делдал ретінде жұмыс істеген кезде, ол Pokémon Red және Green ойындарының бастапқы кодтамасын оқып, Nintendo 64 үшін Pokémon Stadium ойынын бағдарламалауға көмектесті, ұрыс жүйесін жаңа ойынға бір апта ішінде көшірді. Сонымен қатар, ол Nintendo 64 үшін Super Smash Bros. ойынын жасауда Масахиро Сакурайға көмектесті. Nintendo-дағы алғашқы екі жылында компанияның кірісі 20 және 41 пайызға өсті, бұл оның жұмысының нәтижесі болды. Ивата Ямаучидің қолдауымен Nintendo-ның төртінші президенті болды. 1889 жылы Nintendo құрылғаннан бері, ол қан немесе туыстық байланыс арқылы Ямаучи отбасына жатпаған алғашқы президент болды. Ямаучи компанияны Иватаның қолына соңғы тілегімен тапсырды: "Nintendo жаңа идеяларды тудырып, осы идеалды бейнелейтін жаңа құрылғыларды жасасын. Осы стандартқа сай бағдарламалық өнімдер жасаңыздар". Ол сондай-ақ Nintendo мен Capcom арасындағы қарым-қатынасты жақсартты, бұл GameCube-тің тартымдылығын арттырды.
Компанияны қайта жаңғырту (20032009)
2002 жылғы сұхбатының қорытындысы бойынша Ивата Nintendo-ға басқа консоль өндірушілерімен табысты бәсекелесуге көмектесетін «көк мұхит» стратегиясын ұсынды. Техникалық сипаттамалармен бәсекелесудің орнына, Ивата бұрынғы ойын әзірлеуші ретіндегі тәжірибесіне сүйене отырып, жаңа және қызықты аппараттық және ойын өнімдерін жасады. 2004 жылдың маусым айында Ивата доктор Рюта Кавасимамен ойыншы емес адамдарға да тартымды болатын ойын туралы пікір алмасты. Бұл жоба кейіннен 2005 жылдың мамыр айында жарық көрген «Миды жаттықтыр! Күнделікті саналы жаттығулар» ойынына айналды. DS Lite бастапқы DS моделінен жақсартылып, тұтынушылардың сұранысына сәйкес жарқыраған экрандармен және жұқа дизайнымен ерекшеленді. 2006 жылдың наурызында Жапонияда, ал үш айдан кейін бүкіл әлемде сатылымға шыққан DS Lite, барлығында 94 миллионға жуық дана сатылды. DS Lite-тің табысына байланысты жасалған DSi, тұтынушылардың сұранысын одан да толыққанды қанағаттандырды. DSi екі камерамен, SD картасын қолдаумен, аудио оқырманымен және «Nintendo DSi Shop» дүкенімен жабдықталды. 2003 жылдың бірінші жартысында Ивата, Миямото және Такеда жаңа үй консолі туралы талқылаулар бастады. Ямаучитің қолдауымен Ивата кейіннен Wii болып танылған революциялық өнімді жасауға ұмтылды. Соңынан Ивата Такедаға жобаны тапсырып, «технологиялық жол картасынан шығуын» айтты. Басты идея – «анаға да ұнауы керек» еді. Консольді әзірлеу кезінде Ивата инженерлерге Wii-ді үш DVD корпусынан қалың болмауы керек екенін талап етті, және олар бұл міндетті орындады. Такеда мен оның командасы GameCube-те көрсетілген деңгейдегі өнімділікті сақтап немесе жақсарта отырып, қуат тұтынуды азайтуға баса назар аударды. Nintendo инженерлері жасаған ішкі жабдықтармен қатар, Ивата консольдің кез келген адамға ойын ойнауды жеңілдету үшін стандартты контроллерді пайдаланбауын ұсынды. Миямото жаңа контроллерді әзірлеуге жетекшілік етті, ал Такеданың командасы ішкі компоненттерді қамтамасыз етті. Алты айлық ізденістен және ондаған сынақ үлгілерінен кейін Такеда CMOS сенсорын тапты, ол кейіннен қашықтан басқару құралының негізгі бөлігіне айналды. Акселерометрлерді қосу арқылы олар тиімді қозғалыс бақылауын жасауға қол жеткізді. 2004 жылғы E3 көрмесінде Иватаның ойын индустриясында революция жасау мақсатымен жасалған «Революция» кодолық атымен таныстырылды. 2009 қаржы жылының соңында Nintendo 1,8 триллион иен (18,7 миллиард АҚШ доллары) таза сату және 279 миллиард иен (2,8 миллиард АҚШ доллары) пайда тапты. Оның жетістіктері үшін Barron журналы Иватаны 2007-2009 жылдар аралығында әлемдегі ең жақсы 30 бас директордың тізіміне енгізді, Nintendo үшін «Wii жеңіске жетті; акциялар өсті» делінген.
Өмір сапасы өнімдері
2006 жылы Wii-нің пайда болуымен Ивата өмір сапасын жақсартатын өнімдерді әзірлеуге ерекше назар аударды. Осы бағыттың жарқын мысалы болды. E3 2009 көрмесінде Ивата Wii-ге қосымша өнімді – Wii Vitality Sensor-ді таныстырды. Бұл құрылғы автономды жүйке жүйесінің қызметін, әсіресе пульсті өлшеді және алынған мәліметтерді денсаулықты жақсартуға бағытталған өнімдерге енгізеді. Ивата бұл құрылғыны бұрын айтылған «көк мұхит» стратегиясының жалғасы деп есептеді. Ол, қозғалыспен басқару нарығы «қызыл мұхитқа» айналып бара жатқанын, яғни көптеген компаниялар нарықты қанағаттандырып, пайданы төмендетуі мүмкін екенін атап өтті. Vitality Sensor видео ойындармен жаңа тәсілде өзара әрекеттесуді ұсыну және Nintendo-ның инновациялық тарихын жалғастыру ниетімен жасалды. Бірақ, прототипті сынау күтілгендей нәтиже бермеді және Nintendo 2013 жылға дейін өнімді шығаруды белгісіз мерзімге тоқтатты. Оның мақсаты – видео ойындардан өзге жаңа нарыққа қадам басу болатын. Дәрігер Ясуёши Ватанабе және ResMed компаниясымен бірлесіп жасалған бұл жобаның алғашқы өнімі 2014 жылдың қазан айында жарияланған шаршау мен ұйқының бұзылуын анықтайтын сенсор болды. Vitality Sensor-ден ерекшелігі, бұл ұйқы сенсоры киюді қажет етпейтін, жеке өнім ретінде жоспарланған. 2015 жылдың шілдесінде Иватаның қазасынан кейін, сарапшылар Nintendo өмір сапасын жақсарту жобасын жалғастыра ма деп күмәнданды. АҚШ-та 2016 жылдың наурыз айында шығару жоспарланғанына қарамастан, кейбіреулер өнім уақытша тоқтатылғанын айтса, енді біреулер бұл өнімнің Vitality Sensor сияқты белгісіз мерзімге кейінге шегеріледі деп санайды. Nintendo Switch сияқты өнімдер, саяхаттау мен әлеуметтік байланысты ынталандыруға бағытталған, үйден шығуды талап ететін Pokémon Go мобильді кеңейтілген шындық ойыны және ойыншының ұйқы режиміне байланысты жұмыс істейтін Pokémon Sleep қосымшасы – бәрі Иватаның өмір сапасын жақсарту жобасының жалғасы болып табылады. Ring Fit Adventure ойыны, ойынды физикалық жаттығулар арқылы басқаруға мүмкіндік беретін аксессуарларды қамтиды, ол Wii Fit-тің жалғасы және өмір сапасын жақсарту бағдарламасын дамытушы ретінде қарастырылады.
Қаржылық құлдырау (2010-2014 жж.)
Иватаның басшылығымен шыққан келесі аппараттық құрылғылар, соның ішінде Nintendo 3DS және Wii U, DS және Wii сияқты сәтті болмады, ал Nintendo-ның қаржысы 2010 жылдан бастап төмендеуге бет бұрды. Дегенмен, Nintendo 3DS-тің нашар сатылымы компания акцияларының 2011 жылдың 29 шілдесінде 12 пайызға құлдырауына себеп болды. Консольдің нашар сатылуы тамыз айында бастапқы бағасы 250 доллардан 170 долларға дейін төмендетілуіне әкелді. 3DS сатулары үнемі күтілгеннен төмен болды. Ивата кейін 2014 жылы нарықты дұрыс бағаламағанын және Wii іске қосылғаннан бері өмір салтының өзгеруін тиісті түрде ескермегенін мойындады. Ол отбасылық ойындарға басымдық берді, бірақ олардың танымалдылығы азайды. Nintendo өндіріс құнынан төмен сатты, себебі бағдарламалық жасақтама сатудың артуына үміттенді, бұл ағымдағы шығындарды жеңілдетуге көмектесер еді. Алғашқы Wii-де болмаған HD графикасы дамыту командаларына күтпеген жүктеме салды және бағдарламалық қамтамасыз етуді кешіктірді. Тұтынушылардың наразылығын арттырған нәрсе – Иватаның Microsoft және Sony сияқты бәсекелестерге қызығушылық танытпауы болды, олардың екеуі де Xbox 360 және PlayStation 3 іске қосылған кезде ұқсас қиындықтарға тап болды. Forbes басылымындағы Пол Тасси Nintendo Microsoft және Sony-дің HD графикасына көшуден алған тәжірибесін пайдаланып, бұл өзгерістерді тиімдірек басқара алатынын айтты. Консоль сату көлемі күтілген деңгейге жетпеді және 2015 жылдың маусым айына дейін 9,5 миллион дана сатылып, ең баяу сатылатын Nintendo платформасы болды. Миямото нашар сатуды консольдің тұжырымдамасы мен функционалдығын дұрыс түсінбеуге байланысты деп санайды. Ивата кейін консольдің Wii-нің мұрагері ретінде сәтсіздікке ұшырағанын мойындады, себебі Wii U ойындары айқын жаңалықтарды көрсетпеді. 3DS және Wii U-дің қатарынан сәтсіздіктері Ichiyoshi Asset Management Co. компаниясының Мицусиге Акиносын Иватаның лауазымынан кетуін ұсынуға итерді. Nintendo-ның жалпы таза сату көлемі 2009 жылы 1,8 триллион иен (18,7 миллиард АҚШ доллары) болғаннан кейін 2015 жылы 549 миллиард иенге (4,6 миллиард АҚШ доллары) дейін төмендеді. 2012 және 2014 жылдары таза табыс орнына шығынға ұшырады. Ивата 2011 және 2014 жылдары нашар сату үшін өтініш ретінде жалақысын екі есеге қысқарды, ал Nintendo директорлар кеңесінің басқа мүшелері жалақысын 20-30% төмендетті. Бұл Nintendo қызметкерлерінің жұмыс орнын сақтауға да көмектесті, қысқа мерзімді қаржыны жақсарту үшін жұмысшыларды жұмыстан босатуға жол берілмеді. Компания 2015 қаржы жылының соңында пайдаға оралғанға дейін келесі екі жыл бойы шығын көтерді. Бұл жақсаруға Pokémon Omega Ruby және Alpha Sapphire және Super Smash Bros. сияқты Nintendo 3DS және Wii U үшін шыққан блокбастер ойындар үлкен үлес қосты. 2013 жылдың маусым айында Ивата Nintendo of America компаниясының бас директоры лауазымын қосымша атқарды. Бас директор ретіндегі алғашқы қадамдарының бірі ретінде Ивата E3 көрмесінде үлкен баспасөз конференциясын өткізбеуге, оның орнына әрқайсысы белгілі бір демографиялық топқа бағытталған бірнеше кішігірім іс-шараларды ұйымдастыруға шешім қабылдады. 2013 жылдың соңында Токиоға саяхат барысында Ивата Nintendo ойындарымен байланысатын физикалық ойыншықтар сериясының эскизін жасады. Бұл идея бір жылдан кейін іске қосылған Amiibo фигуралар желісіне айналды. Amiibo үлкен сәттілікке жетті, 2014 жылдың соңына дейін, шамамен бір ай өткен соң, 6 миллионнан астам фигура сатылды. 2016 жылдың наурызына дейін фигуралар мен карталардың (2015 жылы шығарылған өнім) жиынтық сатылымы 64 миллион данадан асып, барлық Nintendo платформалары үшін қаржылық тұрғыдан тиімді болды.
Мобильді байланыс нарығы және Switch (2015)
2010 жылдың басында Apple Inc. мобильді App Store-ның сәттілігі ойын әзірлеушілерінің арасында нарықтың смарт құрылғыларға қарай жылғалыстауы туралы алаңдаушылық тудырды. Сол жылдың шілде айында Ивата Apple компаниясының бәсекелесі екенін мойындап, оларды «болашақтың жауы» деп атады. Бірақ келесі жылы берген сұхбатында Ивата Nintendo-ның мобильді нарыққа ену идеясына толығымен қарсы болды, егер олар солай істесе, компания «Nintendo емес болып қалады» деді. Ол мобильді ойындарда пайда табу үшін ойын сапасының жоғары деңгейін сақтап қалу қиын болады деп түсіндірді. Келесі жылдары бұл көзқарас бірте-бірте өзгерді, өйткені мобильді ойын нарығы өсуін жалғастырды. 2012 жылы ол мобильді құрылғылардың күшті бәсекелестік көрсетіп жатқанын мойындады, бірақ компаниясының мүмкіндіктеріне сенімді болды. 2014 жылдың наурыз айында акционерлерге жолдаған хабарламасында Ивата: «Адамдардың тек арнайы ойын жүйелерінде түрлі-түрлі ойындар ойнайтын дәуір аяқталды деп санаймын» деді. 2015 жылдың наурызында Ивата Nintendo-ның күшін өсіп келе жатқан мобильді ойын нарығына бұрды, ойындарды жариялау үшін мобильді оператор DeNA-мен маңызды серіктестік жасады, дәстүрлі жабдықталған консольдердің сатылымы төмендеген кезде. Бұл Nintendo-ның бұрынғы бизнес-моделіне қайшы келді, ол адамдарды өз платформаларын сатып алуға итермелеу үшін консоль эксклюзивтеріне баса назар аударды. Ивата Nintendo IP-лері мобильді ойындарда қолданылатынын, бірақ компания олардың сапасынан бас тартпайтынын атап өтті. Сондай-ақ, Wii идеясына ұқсас, қанша ақша табуға болатынынан гөрі, мүмкіндігінше көп адамға жету мақсаты екенін айтты. DeNA-мен серіктестік орнатылғаннан кейін Ивата «тегін бастау» деп атаған, кең таралған тегін ойын түрінің ойын сапасына қауіп төндіретіні туралы позициясын қайталады. Ол сондай-ақ бұл ойындардың бизнес-моделі Nintendo-ның негізгі құндылықтарына сәйкес келмейтінін және «Nintendo клиенттерімен ұзақ мерзімді қарым-қатынастың» негізі бола алмайтынын мәлімдеді. Ивата өмірінің соңғы айларында Nintendo Switch-тің дамуын қадағалап, консольдің бас әзірлеушісі болды. 2017 жылдың ақпан айында Time журналына берген сұхбатында Миямото Иватаның мақсаты жүйені портативті ету және адамдар арасында байланыс құру екеніне сендірді. Ивата осы кезеңде құрылғының техникалық аспектілеріне назар аударды.
In March 2015, Iwata put part of Nintendo's focus on the growing mobile game market, creating a landmark partnership with mobile provider DeNA to publish games, as traditional hardware console sales began to falter. This came in contrast to Nintendo's previous business model which put focus on console exclusives to prompt people to buy their platforms. Iwata emphasized that although Nintendo IPs would be utilized in mobile games, the company would not compromise their integrity. He also stressed that the main goal would be to reach as many people as possible rather than which options would earn the most money, similar to the idea behind the Wii. After the partnership with DeNA was established, Iwata reiterated his stance that the common free to play type mobile games, which he referred to as "free to start", threatened the future quality of games. He also emphasized that the business model for these games did not match with the core values of Nintendo and could not serve as the basis of "long lasting relationship with [Nintendo's] customers". Iwata oversaw development of the Nintendo Switch through the final months of his life, serving as the console's head developer. In a February 2017 interview with the magazine Time, Miyamoto believed Iwata's goal for the system was to make it portable and allow communication between people. Iwata focused on the technical aspects of the device during this stage.
Қоғаммен байланыс
Nintendo-да президенттік қызметін бастаған алғашқы жылдары Ивата көбінесе жаңа құрылғылар жарияланбаса, бағдарламалауға көбірек уақыт жұмсау үшін БАҚ-та пайда болудан бас тартатын. Алайда, оның осыған қатысты көзқарасы өзгерді және ол Nintendo-ның жариялық қатынастарының маңызды бір бөлігіне айналды. Ивата әлеуметтік желілер арқылы жанкүйерлермен үнемі байланыс орнату арқылы Nintendo-ның олармен қарым-қатынасын жақсартуға көмектесті. Бұл сұхбаттар Ивата мен Nintendo-ның басқа да өкілдері арасындағы жақын, әрі қызықты қарым-қатынасты көрсететін, әзіл-қалжың мен күлкіге толы болатын. 2011 жылы Ивата Nintendo Direct жобасын іске қосуға көмектесті, ол дәстүрлі индустрия арналарынан тыс Nintendo ойындары мен өнімдерін таныстыратын онлайн баспасөз конференцияларынан тұратын. Бұл жиі түрлі интернет-мемдердің пайда болуына себепкер болды; мысалы, Иватаның кешігулер немесе жағымсыз жаңалықтар туралы хабарлағанда жиі қолданатын «түсіністікке шақырамын» деген фразасы, «Ивата Сұрақтары» сегменттеріндегі жиі күлкісін еске түсіретін «[Ивата күледі]» деген жазу форумдарда қолданылды, сондай-ақ 2012 жылғы E3 көрмесінде Donkey Kong франшизасын жарнамалау үшін түсірілген видеода Иватаның үнсіз бананға қарайтын суреті пайда болды. «Ивата Сұрақтары» мен Nintendo Direct жобаларындағы қатысуының нәтижесінде Ивата Nintendo-ның бет-бейнесіне айналды. Ивата журналистермен әңгімелесуді ұнататын, оларды ойынға беру үшін алдын ала әңгімелер дайындап қоятын. Уақыт жетпесе де, ол сұхбаттасушылармен араласып, бейресми түрде әңгімелесетін.
Басқа жобалар
Ивата 1995 және 1998 жылдары Цунеказу Ишихара құрған Creatures Inc. және The Pokémon Company компанияларының құрылуына көмектесті. Кейін Ивата The Pokémon Company-мен лицензиялық өзгерістерді ішкі және халықаралық деңгейде үйлестірді, ол жеке компанияға айналған кезде. Nintendo президенті лауазымына тағайындалғаннан кейін Ивата HAL Laboratory-да Super Smash Bros. Melee ойынының GameCube үшін жасалуына қатысты, өйткені ол бағдарламалауға құмар болатын. Ол сондай-ақ WarioWare: Smooth Moves ойынында эпизодтық рөлде түсті. Ивата 2013 жылдан бастап Pokémon Go толықтырылған шындық мобильді ойынының жасалуына қатысты. Ойын оның қайтысынан екі ай өткен соң, 2015 жылдың қыркүйек айында көпшілікке таныстырылды.
Ауру және өлім
2014 жылдың 5 маусымында Nintendo Иватаның денсаулық мәселелеріне байланысты E3 2014 көрмесіне қатыспайтынын хабарлады. Ивата 24 маусымда акционерлерге өзінің өткен аптада өткізілген операцияда, әдеттегі тексеру кезінде анықталған өт қабылдағысының ісігі алынғанын мәлімдеді. Сәтті операциядан кейін шамамен төрт айлық емделуден кейін ол қазан айында жұмысына оралды. Осы уақыт ішінде ол айтарлықтай салмақ жоғалтты, бірақ оның денсаулығы жақсарғанын айтты. Ивата 5 қарашада алғаш рет Nintendo Direct хабарламасында пайда болды, бірақ "сұр және әлсіз" көрінді. Ол бұл жағдайды ескеріп, 2015 жылдың маусымында өзінің Mii бейнесін, Nintendo құрылғыларында қолданылатын аватарын, арықтанған келбетіне сәйкес жаңартты. 2015 жылдың 28 қаңтарында Ивата жоғары температураға шалдығып, грипке ұшқады; акционерлермен жоспарланған кездесу осы себепті кейінге шегерілді. 26 маусымда тағы бір акционерлер жиналысына қатысқаннан кейін Ивата қайтадан ауырып, ауруханаға жатты. Ауруханада жатқан күйі де, ол ноутбугі арқылы жұмысын жалғастырып, Цунеказу Ишихараға Pokémon Go ойыны бойынша пікірлерін жеткізді. Оның артында әйелі Каёко (佳代子) қалды. Nintendo келесі күні оның қазасын хабарлады. Ойын индустриясының өкілдері мен жанкүйерлер Иватаның қазасына байланысты әлеуметтік желілерде қайғы білдіріп, оның жетістіктеріне алғыс айтты. Әлемнің түкпір-түкпіріндегі жанкүйерлер ескерткіштер орнатты, соның ішінде Ресейдің Мәскеудегі Жапон елшілігі мен Нью-Йорктің Манхэттендегі Nintendo World Store-да. SCE Worldwide Studios президенті Шухей Йошида: "Ойын индустриясының дамуына үлкен үлес қосқан Ивата мырзаның жаны жәннатта болсын" деді. Композитор және режиссер Джуничи Масуда, ең алдымен Pokémon ойындарымен танылған, Twitter-де: "Ол Pokémon әлемін түсінген және ұлы көшбасшы болды. Жақында кездескенімде ол жақсы күйде болды. Оның жаны үшін шын жүректен дұға етемін" деп жазды. Токио технология институты 4 тамызда Иватаның бұрынғы сыныптастары мен профессорларының естеліктерінен құралған мәлімдеме жасады. Иватаның қазасы туралы хабарланғаннан кейін бірнеше сағат өткен соң, Киотодағы Nintendo штаб-пәтерінің үстіндегі көкжиектің суреті Twitter-ге жарияланып, кеңінен тарады; ол "Марио Карт сериясының кезеңіне сілтеме жасай отырып, "Көкжиекке апарар жол" деп аталды. 16 және 17 шілдеде Киотода Иватаның буддалық жорасы өтті. Нанга тайфунынан туған дауылға қарамастан, шамамен 4 100 адам құрмет көрсету үшін келді. Қатысушылардың арасында Реджи Фильс-Айме, Шигеру Миямото, Генё Такеда және Иватаның жақын досы Масахиро Сакурай болды. Жорадан кейін Иватаның денесі кремацияланды және күлі Киотодағы белгісіз жерге жерленді. Иватаның қазасынан кейін компанияны уақытша бас директорлар Шигеру Миямото мен Генё Такеда бірлесіп басқарды. 14 қыркүйекте Nintendo өзінің Адам ресурстарын басқару бөлімінің басшысы және Nintendo of America-ның бұрынғы президенті Тацуми Кимисима Иватаның орнына Nintendo-ның бесінші президенті болады деп хабарлады.
Табысы мен мұрасы
Ивата өмір бойында дәстүрлі ойындардан өзгеше идеяларымен танымал болды және ойын индустриясын өзгертіп жаңа белеске көтерді. Ол Nintendo-ның символы ретінде қабылдалды: ойнақы, ерекше, қызық әңгімешіл және көңілді. Иватаның бағдарламалаудағы шеберлігі оны осы саладағы "гений" деп атауға себеп болды, ал кейбіреулер оны жапондық Билл Гейтспен теңеді. Оның бизнеске қатысты жеке тәсілі ойын жасаушылар мен ойыншылардың құрметі мен сыйлылығын жеңіп алды. Көпке танымал болғанымен, ол Nintendo-ны мобильді нарыққа көшірудегі кеңқабыстығы үшін сыналып танылды. Иватаның қазасынан кейін Реджи Фильс-Айме: "Nintendo және бүкіл бейне ойын индустриясына оның әсерін толық бағалауға жылдар қажет болады" деді. 2015 жылдың қазан айында Иватаның Mii аватары бейнеленген Amiibo жасалып, eBay аукционында 1900 АҚШ долларына сатылды, түскен барлық қаражат оның естелігіне арналып Child's Play қайырымдылық қорына берілді. Иватаның өлімінен кейін 2015 жылғы "Алтын Джойстик" сыйлығында ол ойын индустриясына тигізген зор әсері үшін "Өмір бойына жеткені үшін" сыйлығымен марапатталды. Сондай-ақ, 2016 жылы DICE Awards-та Иватаға өмірлік жетістіктері үшін сыйлық табысталды. 2016 жылғы Game Developers Choice Awards-та Ивата Braid ойынының суретшісі Дэвид Хеллман жасаған қысқа анимациялық фильм арқылы құрметпен еске алынды. 2019 жылдың шілдесінде Hobonichi Жапонияда Ясуда Нагатаның "Ивата сан" (岩田さん) атты кітабын жариялады. Кітапта Иватаның көптеген сұхбаттарынан алынған үзінділер мен оның қазасынан кейін Шигеру Миямото және Шигесато Итои сияқты ең жақын достарымен жасалған сұхбаттар бар. Халықтың сұранысына байланысты агенттік кітапты Tuttle Mori Agency көмегімен бірнеше тілге аударуды жоспарлап отыр. Viz Media 2021 жылдың 13 сәуірінде Солтүстік Америкада "Ask Iwata" деген атпен кітапты жариялады.
Видео ойындар
Иватаның құрметіне арналған құрмет, "Бұл ойын соғыста қаза тапқан қанатты серігімізге арналған" деп жазылған, "Жұлдызды Түлкі Нөл" ойынының титрлерінің соңында орналастырылды. Тағы бір болжамды құрмет Nintendo Switch 2017 жылғы таныстырылымындағы "Зельда аңызы: Жабайы тыныс" ойынында кездеседі, ол оның қайтыс болған кезде әзірленген болатын. Сатору Иватаға ерекше ұқсайтын ойнамайтын кейіпкер ойыншыдан Сатори тауына шығып, мистикалық Тау Иесін іздеуді сұрайды. "Сатори" мен "Сатору" сөздерінің ұқсастығы және Тау Иесінің басшылық рух ретінде қарастырылатыны ескерілсе, бұл іздеу Иватаға жасалған күрделі құрмет деп есептеледі. Ойнамайтын кейіпкер де, Тау Иесі де "Зельда аңызы: Жабырған Корольдық" ойынында қайта пайда болады. 2017 жылдың қыркүйегінде моддерлер Ивата бағдарламалаған NES ойыны "Гольфтің" эмуляцияланған нұсқасының Nintendo Switch жүйелік бағдарламалық құралында бар екенін анықтады, оған Joy-Con контроллерлерін Ивата Nintendo Direct презентацияларында қолдарын қозғалғандай жылжыту арқылы қол жеткізуге болады, жүйелік сағат оның қайтыс болған күні – шілде айының 11-іне орнатылғанда. Бұл Nintendo компаниясы жыл соңында шығарған жүйелік жаңарту арқылы алынып тасталған сияқты. "Покемон Күн және Ай" ойындарында Game Freak ғимаратына "Покемон Алтын мен Күміс" ойындарында пайда болған покемондармен келгенде, ойнамайтын кейіпкер Game Boy Color ойын карталарына деректерді жүктеуде қиындықтар туындағанын, оларға "тамаша жігіт" көмектескенше айтады; бұл Иватаның "Алтын мен Күміс" ойындарына жасаған үлесін мойындайды, ол оларға "Покемон Қызыл мен Көк" әлемінің барлығын "Алтын/Күміс" әлемінің көлемін қысқартпай қосуға мүмкіндік берді.