Кіріспе

Хиггс бозонының суперсимметриялық серіктесі.

Бөлшек физикасында, N=1 суперсимметриясы бар модельдер үшін хиггсино, символ , Хиггс өрісінің суперсерігі болып табылады. Хиггсино – спин 1/2-ге ие Дирак фермиондық өрісі және Стандартты модель өлшемдік симметриялары бойынша гиперзарядтың жартысына ие әлсіз изодублетті білдіреді. Электроәлсіз симметрия бұзылғаннан кейін хиггсино өрістері U(1) және SU(2) гаугиноларымен сызықтық араласып, төрт нейтралино мен екі зарядинос тудырады, олар физикалық бөлшектерге сілтеме жасайды. Екі зарядинос зарядталған Дирак фермиондары (әрқайсысы плюс және минус) болса, нейтралинолар электрлік бейтарап Майорана фермиондары болып табылады. Минималды суперсимметриялық стандартты модельдің R-паритеті сақталатын нұсқасында ең жеңіл нейтралино әдетте ең жеңіл суперсимметриялық бөлшекке (LSP) айналады. LSP – ғаламның қара материясына кандидат бөлшектер физикасы, себебі ол жеңіл массалы бөлшектерге ыдырамайды. Нейтралино LSP, құрамына байланысты, табиғатта бино, вино немесе хиггсино басым болуы мүмкін және қара материяның шамаланған тығыздығын қанағаттандыру үшін әртүрлі массалық мәндер аймақтарына ие болуы мүмкін. Хиггсино басым LSP көбінесе хиггсино деп аталады, бірақ хиггсино нақты мағынада физикалық күй емес. SUSY-дің табиғи сценарийлерінде жоғарғы скварктар, төменгі скварктар, глюинолар және хиггсиномен толыққан нейтралинолар мен зарядинолар салыстырмалы түрде жеңіл болады деп күтіледі, бұл олардың өндіріс қимасын арттырады. Хиггсиноны іздеуді ATLAS және CMS эксперименттері ЦЕРН-дегі Ұлы адрондық коллайдерде жүргізді, онда физиктер хиггсиноның тікелей электроәлсіз жұп өндірісін іздеді. 2017 жылға дейін хиггсиноның эксперименталдық дәлелдері туралы хабарланбады.

Массасы

Егер қараңғы материя тек Хигсинодан тұрса, онда Хигсино массасы 1,1 ТэВ-қа тең болады. Екінші жағынан, егер қараңғы материя бірнеше компоненттен тұрса, Хигсино массасы тиісті мультивселен тарату функцияларына байланысты болады, бұл Хигсино массасын жеңілдетеді. mħ ≈ 1.1(Ωħ/ΩDM)½ ТэВ.