Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық геолог (1860–1929)
American geologist (1860–1929)
Дэниел Баррингер (25 мамыр 1860 – 30 қараша 1929) – геолог, Жерде метеорит соққан жерде пайда болған кратердің, Аризонадағы Метеор кратерінің бар екенін алғаш дәлелдеген адам ретінде белгілі. Оның құрметіне бұл орын Барингер кратері деп аталып, ғылыми қауымдастықта осы атау жиі қолданылады. Айдың көрінетін жағынан алыс жатқан кішкентай ай кратері де оның есімімен аталған.
Daniel Barringer (May 25, 1860 – November 30, 1929) was a geologist best known as the first person to prove the existence of an impact crater on the Earth, Meteor Crater in Arizona. The site has been renamed the Barringer Crater in his honor, which is the preferred name used in the scientific community. A small lunar crater on the far side of the Moon is also named after him.
Ерте өмір
Дэниел Баррингер – Конфедерация армиясының генералы Руфус Баррингердің сіңілі ұлы және Пол Брэндон Баррингердің туысы. Ол 1879 жылы 19 жасында Принстон университетін, ал 1882 жылы Пенсильвания университетінің құқық мектебін бітірді. Кейін ол Гарвард және Вирджиния университеттерінде сәйкесінше геология және минералогияны оқыды. 1892 жылы Баррингер, досы Ричард А. Ф. Пенроуз кіші және басқалармен бірге Кочиске жақын жердегі алтын мен күміс кенін сатып алды. Кейін Баррингер Аризона штатының Пирс қаласындағы Коммонвелт күміс кенін де тапты. Осы кен өндірісі оған байлық әкелді.
Daniel Barringer was the son of Daniel Moreau Barringer, a nephew of Confederate General Rufus Barringer and a cousin of Paul Brandon Barringer. He graduated from Princeton University in 1879 at the age of 19, and in 1882 graduated from the University of Pennsylvania School of Law. He later studied geology and mineralogy at Harvard University and at the University of Virginia, respectively. In 1892, Barringer, along with his friend Richard A. F. Penrose, Jr., and others, purchased a gold and silver mine near Cochise, Arizona. Later, Barringer also discovered the Commonwealth Silver Mine in Pearce, Arizona. These mining ventures made him wealthy.
Метеор кратері
1902 жылы Баррингер Флагстаффтан (Аризона) шығысқа қарай 35 миль жерде орналасқан үлкен (диаметрі 1,5 км) кратердің бар екенін білді. Қазір Метеор кратері деп аталатын бұл кратерді 1891 жылы геолог Гроув Карл Гилберт зерттеген болатын. Гилберт кратердің газ жарылысынан немесе метеориттен пайда болған болуы мүмкін деп болжаған. Бірақ кратерде тәжірибелер жүргізгеннен кейін Гилберт кратердің соққыдан пайда болғаны мүмкін емес, демек, ол тек жарылыстың нәтижесі болуы мүмкін деген қорытындыға келді. Ол бұл тұжырымға кратер маңында мыңдаған шағын метеориттік бөлшектердің анық болуына қарамастан келді. Кратердің және метеориттік темірдің бар екенін естігеннен кейін Баррингер кратердің метеориттік тектен шыққандығына көз жеткізді. Ғылыми және қаржылық мақсаттарды ойда ұстап, Баррингер кратердегі темірді өндіру үшін "Стандарттық темір компаниясын" құрды, себебі ол темірдің бетінің астында жатыр деп есептеді. "Стандарттық темір компаниясы" 1903-1905 жылдар аралығында кратерде және оның төңірегінде бұрғылау жұмыстарын жүргізіп, кратердің күшті соққыдан пайда болғаны туралы қорытынды жасады. Бірақ метеоритті таба алмады.
In 1902 Barringer learned of the existence of a large (1.5 km in diameter) crater, located 35 miles east of Flagstaff, Arizona. The crater, now called Meteor Crater, had previously been studied by the geologist Grove Karl Gilbert in 1891. Gilbert had hypothesized that the crater must have been the result of either a gas explosion or a meteorite. After performing experiments in the crater, however, Gilbert's conclusion was that the crater could not be the result of an impact, and therefore could only be the result of an explosion. He concluded this despite the clear presence of thousands of small meteoritic particles in the vicinity of the crater. Upon hearing of the existence of the crater and the meteoritic iron, Barringer became convinced that the crater was of meteoritic origin. With both scientific and monetary aims in mind, Barringer created the "Standard Iron Company" in order to mine the crater for the iron that he assumed must be buried below its surface. The Standard Iron Company conducted drilling operations in and around the crater between 1903 and 1905, and concluded that the crater had indeed been caused by a violent impact. It was unable to find the meteorite, however.
Ғылыми нәтижелер
1906 жылы Баррингер және оның серіктесі, математик және физик Бенджамин С. Тилгман, АҚШ Геологиялық қызметіне әсер теориясын қолдайтын дәлелдерді баяндайтын алғашқы еңбектерін ұсынды. Бұл еңбектер Филадельфиядағы Табиғаттану академиясының еңбектері жинағында жарияланды. 1920 жылдардың соңына қарай Баррингер ғылыми қауымның көп бөлігін өзінің әсер теориясының дұрыс екендігіне көндірді. Кейіннен, әсіресе 1960 жылдары Юджин Шумейкердің жұмыстары арқылы, теория жаңа дәлелдермен одан әрі расталды. Баррингер болжаған он миллион тонналық метеоритті таба алмағандықтан, кратердегі кен шығару 1929 жылға дейін жалғасты. Осы кезде Баррингер 600 000 доллардан астам ақша жұмсады, бірақ темірден ешқандай пайда көре алмады, бұл оны жақында банкротқа ұшыратуға айналды. Осы уақытта астроном Форст Рэй Мултон метеориттің соқтығысқанда жұмсаған энергиясын есептеді және метеорит жерге түскен кезде ыдырап кеткен болуы мүмкін деген қорытындыға келді.
In 1906, Barringer and his partner, the mathematician and physicist Benjamin C. Tilghman, presented their first papers to the U. S. Geological Survey outlining the evidence in support of the impact theory. The papers were published in the Proceedings of the Academy of Natural Sciences in Philadelphia. By the late 1920s, Barringer had convinced most of the scientific community that his impact theory was correct. The theory has been further confirmed with new evidence since then, most notably by Eugene Shoemaker during the 1960s. The mining of the crater continued until 1929 without ever finding the ten million ton meteorite that Barringer assumed must be hidden. By this point Barringer had spent over $600,000 with no iron profits to show for it, nearly bankrupting him. At this time the astronomer Forest Ray Moulton performed calculations on the energy expended by the meteorite on impact, and concluded that the meteorite had most likely vaporized when it landed.
Өлім
Баррингер 1929 жылғы 30 қарашада жүрек талмасынан қайтыс болды, темірдің табылмауына қатысты өте убедительный аргументтерді оқып болғаннан кейін көп ұзамай. Одан әйелі Маргарет Беннетт және сегіз баласы қалды, олар ұрпақтарымен бірге "Баррингер кратері" компаниясын құрды, ол осы күнге дейін отбасылық кәсіп ретінде осы жерге иелік етеді.
Barringer died of a heart attack on November 30, 1929, shortly after reading the very persuasive arguments that no iron was to be found. He was survived by his wife, Margaret Bennett, and eight children, who, with their descendants, formed the Barringer Crater Company, which owns the site to this day as a family business.
Мұра
Дэниел Баррингердің есін құрметтеу үшін 1982 жылы Метеориттік қоғам "Баррингер кратер компаниясының" демеушілігімен, жарылыс кратерлерін зерттеу саласындағы ең үздік жұмыстарды марапаттау мақсатында Метеориттік қоғамның жылдық мәжілісінде табыс етілетін "Баррингер медалі" сыйлығын құрды. Бұдан бөлек, 2002 жылы Дэниел Баррингер мен оның ұлдарының жарылыс кратерлерін зерттеуге қосқан үлесін еске алу үшін "Баррингер кратер компаниясы" метеориттердің соққысынан пайда болған кратерлерді зерттеуге арналған Баррингер отбасылық қорын құрды, ол құзырлы студенттердің далалық жұмыстарын қолдайды.
In honor of Daniel Barringer’s memory, in 1982 the Meteoritical Society established an award, the Barringer Medal, given at the Meteoritical Society annual meeting, to recognize outstanding work in the field of impact crater research which is sponsored by the Barringer Crater Company. In addition, in 2002 as a memorial to Daniel Barringer and his sons’ contributions to the field of impact crater research, the Barringer Crater Company established the Barringer Family Fund for Meteorite Impact Research to support field work by eligible students on the study of impact cratering processes.