Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Даниялық компьютерлік ғылымның пионері Питер Наур (25 қазан 1928 жыл - 3 қаңтар 2016 жыл) - Даниялық компьютерлік ғылымның пионері және 2005 жылғы Тьюринг сыйлығының иегері. Ол Джон Бэкуспен бірге көптеген бағдарламалау тілдерінің синтаксисін сипаттау үшін қолданылатын Бэкус-Наур формасы (BNF) нотациясына үлес қосқандығымен есімдері сақталған. Сондай-ақ ол ALGOL 60 тілін жасауға да үлес қосты.
Danish computer science pioneer
Peter Naur (25 October 1928 – 3 January 2016) was a Danish computer science pioneer and 2005 Turing award winner. He is best remembered as a contributor, with John Backus, to the Backus–Naur form (BNF) notation used in describing the syntax for most programming languages. He also contributed to creating the language ALGOL 60.
Өмірбаян
Наур мансабын 1957 жылы философия докторы (Ph.D.) дәрежесін алған астроном ретінде бастады, бірақ компьютерлермен кездесуі оның мамандығын өзгертуге себеп болды. 1959 жылдан 1969 жылға дейін ол Данияның есептеу компаниясы Regnecentralen-де жұмыс істеді, сонымен қатар Нильс Бор институтында және Дания Техникалық университетінде дәріс берді. 1969 жылдан 1998 жылға дейін Наур Копенгаген университетінде компьютерлік ғылым профессоры болды. Ол Халықаралық ақпараттық өңдеу федерациясының (IFIP) 2.1-ші жұмыс тобының мүшесі болды, бұл топ алгоритмдік тілдер мен есептеулерді анықтаумен, қолдаумен және күтіп ұстаумен айналысты, соның ішінде ALGOL 60 және ALGOL 68 тілдерін. 1960 жылдан 1993 жылға дейін ол сандық талдауға арналған BIT Numerical Mathematics журналының редакторы болып жұмыс істеді. Наурдың негізгі зерттеу салалары компьютерлік бағдарламалар мен алгоритмдерді жобалау, құрылымдау және орындау болды. Ол сонымен қатар бағдарламалық инженерия және бағдарламалық архитектура саласында да пионер болды. Оның 1992 жылы жарық көрген «Компьютерлік есеп: адам қызметі» кітабы, компьютерлік ғылымға оның қосқан үлесінің жиынтығы, бағдарламалауды математиканың бір саласы ретінде қарастыратын формалистік бағдарламалау мектебін қабылдамады. Ол Backus-Naur формасымен байланыстырылуын ұнатпады (Дональд Кнут оған авторлық құқығын жатқызған) және оны Backus қалыпты формасы деп атауды қалаған. Наур компьютерлік ғалым Кристиан Флойдқа үйленген. Наур «компьютерлік ғылым» терминін ұнатпады және оны «даталогия» немесе «деректер ғылымы» деп атауды ұсынды. Алғашқы термин Дания мен Швецияда «datalogi» ретінде қабылданды, ал екіншісі қазір деректерді талдау үшін қолданылады, оның ішінде статистика және деректер базалары. 1960 жылдардың ортасынан бастап Данияда Питер Наурдың «даталогия» терминімен, яғни деректер процестерінің ғылымымен компьютерлік ғылым айналысады. Regnecentralen және Копенгаген университетінен бастау алған Копенгагендік компьютерлік ғылым дәстүрі қолданбалармен және басқа білім салаларымен тығыз байланыс арқылы өзінің ерекше ерекшеліктерін дамытты. Бұл дәстүр білім беру саласында да жақсы көрінеді. Жобалық іс-әрекет оқу бағдарламасының ажырамас бөлігі болып табылады, осылайша теорияны нақты тәжірибе арқылы белгілі болатын нақты шешімдердің бір бөлігі ретінде ұсынады. Питер Наур компьютерлік ғылымның білім беру саласындағы ерекше қиындықтарын ерте таныды. Оның инновациялары басқа университеттерде де сапасын және өміршеңдігін көрсетті. Копенгаген университетінде қалыптасқан компьютерлік ғылым оқытуы мен Питер Наурдың зерттеулеріне тән компьютерлік ғылымға деген көзқарасы арасында тығыз байланыс бар. Кейінгі жылдары ол ғылымды тұтастай алғанда іздеу туралы ашық пікір білдірді: Наурды эмпиристік мектеппен байланыстыруға болады, ол әлемде көрініс тапқан нәрселер арасындағы терең байланыстарды іздемеу керектігін, бірақ байқалатын фактілерге назар аудару керектігін айтады. Осы тұрғыдан қарастыра отырып, ол философия мен психологияның белгілі бір бағыттарына сын айтты. Сонымен қатар ол «Синапс күйінің психикалық өмір теориясы» деп аталатын адам ойлау теориясын да дамытты. Наур 2005 жылы Ассоциациялық есептеу машиналарынң (ACM) А.М. Тьюринг сыйлығын ALGOL 60 бағдарламалау тілін анықтаған еңбегі үшін жеңіп алды. Оның ішінде, оның алгоритмдік тіл туралы есепке редакторы ретінде атқарған рөлі ерекше атап өтілді. Наур Тьюринг сыйлығын жеңіп алған жалғыз даниялық. Наур 2016 жылдың 3 қаңтарында қысқа сырқаттан кейін қайтыс болды. Оның Гентфтедегі бұрынғы үйі қазір әлеуметтанушы Клэр Максвеллге тиесілі.
Naur began his career as an astronomer for which he received his Doctor of Philosophy (Ph. D.) degree in 1957, but his encounter with computers led to a change of profession. From 1959 to 1969, he was employed at Regnecentralen, the Danish computing company, while at the same time giving lectures at the Niels Bohr Institute and the Technical University of Denmark. From 1969 to 1998, Naur was a professor of computer science at University of Copenhagen. He was a member of the International Federation for Information Processing (IFIP) IFIP Working Group 2.1 on Algorithmic Languages and Calculi, which specified, supports, and maintains the languages ALGOL 60 and ALGOL 68. Between the years 1960 and 1993 he was a member of the editorial board for BIT Numerical Mathematics, a journal focused on numerical analysis. Naur's main areas of inquiry were design, structure, and performance of computer programs and algorithms. He also pioneered in software engineering and software architecture. In his book Computing: A Human Activity (1992), which is a collection of his contributions to computer science, he rejected the formalist school of programming that views programming as a branch of mathematics. He did not like being associated with the Backus–Naur form (attributed to him by Donald Knuth) and said that he would prefer it to be called the Backus normal form. Naur was married to computer scientist Christiane Floyd. Naur disliked the term computer science and suggested it be called datalogy or data science. The former term has been adopted in Denmark and Sweden as datalogi, while the latter term is now used for data analysis, including statistics and databases. Since the middle 1960s, computer science has been practiced in Denmark under Peter Naur's term datalogy, the science of data processes. Starting at Regnecentralen and the University of Copenhagen, the Copenhagen Tradition of Computer Science has developed its own special characteristics by means of a close connection with applications and other fields of knowledge. The tradition is not least visible in the area of education. Comprehensive project activity is an integral part of the curriculum, thus presenting theory as an aspect of realistic solutions known primarily through actual experience. Peter Naur early recognized the particular educational challenges presented by computer science. His innovations have shown their quality and vitality also at other universities. There is a close connection between computer science training as it has been formed at Copenhagen University, and the view of computer science which characterized Peter Naur's research. In later years, he was quite outspoken of the pursuit of science as a whole: Naur can possibly be identified with the empiricist school, that tells that one shall not seek deeper connections between things that manifest themselves in the world, but keep to the observable facts. He has attacked both certain strands of philosophy and psychology from this viewpoint. He was also developing a theory of human thinking which he called "Synapse State Theory of Mental Life". Naur won the 2005 Association for Computing Machinery (ACM) A. M. Turing Award for his work on defining the programming language ALGOL 60. In particular, his role as editor of the influential Report on the Algorithmic Language ALGOL 60 with its pioneering use of BNF was recognized. Naur is the only Dane to have won the Turing Award. Naur died on 3 January 2016 after a short illness. His former home in Gentofte is now owned by the sociologist Claire Maxwell.