Кіріспе

Жаңа Зеландиядағы ұлттық парк

Папароа ұлттық паркі Жаңа Зеландияның Оңтүстік аралының батыс жағалауында орналасқан. Парк 1987 жылы құрылған және 430 км² (166 шаршы миль) аумақты қамтиды. Парк жағалауға жақын жерлерден бастап Папароа жотасының шыңдарына дейін созылады. Парктің жеке бөлігі солтүстікке қарай орналасқан және Анануи ағысының маңында орналасқан. Парк әктас карст аймағын қорғайды. Паркте бірнеше үңгір бар, олардың ішінде Metro Cave / Te Ananui үңгірі – коммерциялық туристік орын. Парктің көп бөлігі әртүрлі өсімдіктерге толы орманды аймақ. Парк 1995 жылғы Cave Creek апатының ортасы болды, онда көріктік платформаның құлауынан он төрт адам қаза тапты. Жаңа Зеландияның танымал серуендеу жолдарының бірі – Папароа жолы осы парктің ішінде өтеді. Пунакаики деген шағын елді мекен парктің шетінде, Pancake Rocks және Blowholes туристік орталығының жанында орналасқан. Парк сонымен қатар Вестпорт, Грейммут және Барритаун қалаларына жақын орналасқан.

Паркті құру

1976 жылы Федерацияланған тау клубтары Папароа тауларының солтүстік бөлігін болашақ жабайы табиғат аймағы деп белгіледі. 1979 жылы Жергілікті орманды қорғау акциялық кеңесі солтүстік Папароа жоталарын және солтүстік және шығысқа қарайғы жерлерді қамтитын 130 000 гектарлық ұлттық паркті ұсынды. Бұл Ұлттық парктер мен қорықтар басқармасының батыс Папароа жотасын болашақ ұлттық парк ретінде қарастыруына себеп болды. Сонымен қатар, Ғылыми және өнеркәсіптік зерттеулер департаменті мен Ұлттық музейдің бірлескен ұсынысы нәтижесінде, 1979 жылы төмендегі карсттік синклиндағы экологиялық маңызы зор орман – Порорари экологиялық аймағы болып жарияланды. Бастапқыда жабайы табиғат аймағын қамтитын үлкен парк құру туралы ұсыныс қабылданбады, бірақ жеті рет пікір білдіру және Корольдік орман және құстарды қорғау қоғамы сияқты басқа да экологиялық ұйымдардың көмегімен 30 327 гектар аумақ 1987 жылғы 23 қарашада Папароа ұлттық паркі деп жарияланды.

Кеңейту

Pike River Coal компаниясы таратылғаннан кейін Solid Energy оның активтерін сатып алды. Үкімет содан кейін Пайк-Ривер кенішінің маңындағы жерді сатып алды. Қоршаған орта министрі Ник Смит 2015 жылдың 15 қарашасында 3,580 гектар жерді саябақ құрамына қосатынын жариялады.

Орналасқан жері

Папароа ұлттық паркі Оңтүстік аралдың солтүстік-батыс жағалау аймағында, Булер өзені (Каватири) мен Грей өзені (Маухерануи) арасында орналасқан. Оған Папароа тауларының батыс бөлігі және Инангауа өзені бойындағы жекелеген шығыс бөліктері кіреді. Парк Пунакаики, Порорари және Фокс (Потикохуа) өзендерінің, Булок-Крик (Пунгаиро) ағысының су жиналатын алаптарын, сондай-ақ Метро / Те Анануи үңгірлер жүйесі мен Тиропахи өзенінің бассейнінің оңтүстік жағын қамтиды.

Жер бедері

Парк геологиясы ерекше түрлі, жағалау, төмендік және таулы жер бедерлерімен сипатталады. Паркті қалыптастыратын негізгі геологиялық құрылымдар – Барритаун синклині, Пунакаики антиклині, Папароа тектоникалық аймағы, Кейп Фолвинд жарылысы және Хавера жарылысы.

Карст

Папароа тауларынан ағып жатқан өзендер әктас синклині арқылы өтеді, жер асты су жолдары мен кең үңгір жүйелерін құрады, бұл парктің ерекшеліктерінің бірі. (Басқалары Росс және Фокс мұздықтарының жанында) Ауыр жаңбырдан кейін шамамен шаршы пішінді және терең поляк пайда болуы мүмкін. 1870 жылдардан бастап полиеде орманды кесу және суды төмендету жұмыстары жүргізілді, бірақ 1986 жылдан бері ылғалды жерлердің экологиясы қайта жаңартылуда. Осы елдегі тағы бір үлкен поляк – Уайкатодағы Disappear көлінде. Өзен шатқалары, биік орманды әктас тік қабырғаларымен шектелген, парктің ішкі карсты аймағына қол жеткізуге мүмкіндік береді. Дегенмен, көптеген сала өзендерінде шатқалар тар, тік және сарқырамаларға толы. Құрғақ, мүкті өзен арналары, каррен, тұңғиықтар (немесе долиналар), судың үңгірлерден шығатын немесе тұңғиықтарға құлайтын соқыр аңғарлар мен ойпаздар – бәрі де төмендегі күрделі жер асты жүйесінің белгілері. Судың ерігіш әктасқа үздіксіз әсер етуі нәтижесінде шахталардың, өткелдердің және үңгірлердің күрделі жүйелері баяу қалыптасты. Орман бұл процестің жалғасуын қамтамасыз етеді, ағын судың қышқылдығын арттыратын шіріген өсімдік қалдықтарын жеткізеді. Карст аймағындағы ең ірі ерекшелік – Барритаун синклині. Синклиннің екі жағында әктас жатыр, ал төменгі жағында жақында пайда болған қиыршық тас пен саз тастар орналасқан. Бұл оңай эрозияға ұшырайтын тау жыныстары қабаттар аралық карстқа жабысады. Белгілі үңгір жүйелерінің көпшілігі әктас синклинінің батыс жағында орналасқан, онда жер асты су ағысының үлгілері негізінен төсек жазықтықтарындағы әлсіздік сызықтары бойымен шоғырланған.

Жағалау аймағы

Папароа жағалауы Тасман теңізінің толқындарымен ойылып жасалған биік жартастармен, ойыс шығанақтармен және құмды жағажайлармен ерекшеленеді. Жағалауда шағын аралдар мен тас тіректер кездеседі. Бұл террасалар бір кезде аралдар болған, бірақ Жаңа Зеландия геологиялық тарихында салыстырмалы түрде жақында көтерілген кезде құрлықтың бір бөлігіне айналды. Жағалау аймағының ең танымал ерекшелігі – Пунакаикиге жақын Доломит мүйісіндегі Панкейк тастары мен үрлемелер, онда қабат-қабат жатқан пластиналы әктастар эрозияға ұшырап, су жиналатын ойыстар мен үрлемелерді құрады. Жағалаудың маңызды ерекшелігі – Пунакаики өзенінің оңтүстігіндегі тығыз орманды террасаларда орналасқан сирек кездесетін Вестленд петрелінің (таико) колониясы. Пунакаикидегі Вестленд петрелінің көбейетін жері BirdLife International ұйымы тарапынан маңызды құс аймағы деп танылды. Вестпорт маңындағы, мысалы, Кейп Фаулвинд сияқты аудандарда Жаңа Зеландиялық терілі түлендердің ірі колониялары құрылған. Сондай-ақ, сирек кездесетін оңтүстік піл түлендері мен леопард түлендері де келіп тұрады. Гектор дельфиндері (елдегі ең жоғары тығыздықпен кездесетін түрлердің бірі) және басқа дельфиндер, оның ішінде қасқыр киттерді де жағалауға жақын байқауға болады. Киттердің саны әлі де аз, бірақ түрлі түрлері байқалған.

Тау-кен жұмыстарына қарсы қорғау

Папароа ұлттық паркі Корольдік минералдар туралы заңның 4-ші кестесімен тау-кен өндірісінен қорғалғанмен, парк шекарасында кейбір тау-кен өндірісіне рұқсат беру туралы ұсыныстар болды. 2010 жылдың 22 наурызында Джерри Браунли (Энергетика және ресурстар министрі) және Кейт Уилкинсон (Табиғатты қорғау министрі) талқылау қағазын жариялады, онда 1991 жылғы Корольдік минералдар туралы заңның 4-ші кестесінен 7058 гектар жерді, соның ішінде Папароа ұлттық паркінің Инангахуа секторын алып тастау туралы ұсыныс қамтылған. Бұл ұсынысқа енген Инангахуа секторының ауданы 3315 гектар, немесе парк аумағының 8 пайызын құрады. Ұсынылған өзгеріс аталған аумақта тау-кен өндірісіне тыйым салуды жояды. 2010 жылдың 26 наурызында Джерри Браунлидің өкілі Папароа ұлттық паркінде ашық карьерлік кен оқу мүмкін емес екенін мәлімдеді. 2010 жылдың 20 шілдесінде Браунли мен Уилкинсонның бірлескен мәлімдемесінде Үкімет талқылау қағазына 37 552 ұсыныс түскенін және одан әрі минералдық барлау немесе өндіру мақсатында Корольдік минералдар туралы заңның 4-ші кестесінен ешқандай жерді алып тастамауға шешім қабылдағанын хабарлады. Вилкинсон ханым Үкіметтің 14 аймаққа, жалпы көлемі 12 400 гектар жерді, соның ішінде Папароа ұлттық паркінің 240 гектарын (солтүстік-батыс қосымшасы) қосатын ұсынысын жалғастыруға келіскенін айтты.

Іс-шаралар

Бұл саябақ серуендеу, жаяу жүру және көркі жақсы жерлер мен үңгірлерді тамашалау үшін танымал орын. Пунакаикидің солтүстігінде орналасқан Труман жолы, папоротниктер, никау пальмалары, подкарптар және рата ағаштарынан тұратын жағажай орманынан қысқа серуендеу арқылы мүйіске қарай жол ашады, ал жағалауға жақын жерде зығыр өседі. Папароа жолы да танымал бағыт.

Папароа трек және Пайк29 мемориалдық трек

Парк арқылы 2010 жылы Пайк өзеніндегі кен апатында қаза тапқан 29 шахтердің ескерткіші ретінде Папароа жолы, Блэкболдан Пунакаикиге дейінгі жол және Пайк29 мемориалдық жолы салынды. Құрбан болғандардың көптеген отбасы мүшелері бұл шешімді мақұлдады, бірақ Solid Energy компаниясы 2014 жылы шахтаға қайта кіріп, қалдықтарды алып шығудың тым қауіпті екенін мәлімдегендіктен, кейбір сын айтылды. Папароа жолының салынуы Батыс жағалауындағы жаңадан қалыптасқан экстремалды спорт қауымдастығының дамуына түрткі болды, мысалы, Папароа іс-шарасы трейл ранинг және тау велосипедінен тұрады. Бұл іс-шара аймақтың кен тарихына негізделген және сонымен қатар Кейси Браун, Рут Крофт және Эмили Миазга сияқты аймақтың өте талантты әйел спортшыларын мақтан тұтады.