Кіріспе

Джордж Генри Брандис (22 маусым 1957 жылы туған) – Австралияның бұрынғы саясаткері. 2000 жылдан 2018 жылға дейін Квинсленд штатының сенаторы, Либерал партиясының өкілі болды және Эбботт пен Тернбулл үкіметтерінде министр қызметін атқарды. Кейін 2018 жылдан 2022 жылға дейін Ұлыбританиядағы Жоғарғы комиссар болып тағайындалды. Брандис Квинсленд университетінде және Оксфордтағы Магдален колледжінде заң білімін алды. Саясатқа дейін адвокаттықпен айналысты. 2000 жылы Уорвик Парердің отставкасынан соң босаған орынға Сенатқа тағайындалды. 2007 жылы Говард үкіметінің соңғы жылында өнер және спорт министрі болды. 2013 жылы Коалиция билікке оралғанда Брандис Бас прокурор және өнер министрі болды. 2015 жылы Малкольм Тернбулл премьер-министр болған кезде ол өнер министрлігінен бас тартып, Сенаттағы үкімет басшысы болып тағайындалды. Брандис 2017 жылдың желтоқсанында 2018 жылдың ақпанынан бастап саясаттан кететінін хабарлады. 2018 жылдың мамырында Александр Даунердің орнына Ұлыбританиядағы Жоғарғы комиссар болып тағайындалды және 2022 жылдың сәуірінде бұл қызметтен кетті. 2022 жылдың маусымында Брандис Австралия Ұлттық университетінде ұлттық қауіпсіздік саласындағы профессор болып тағайындалды.

Ерте өмір

Брандис Сиднейде дүниеге келді және Питершемнің ішкі батыс аймағында өсті. Ол Левишамдағы Христиан бауырлары жоғары мектебінде оқыды, содан кейін Брисбенге көшіп, Вилланова колледжі мен Квинсленд университетінде білім алды. 1978 жылы Бірінші дәрежелі дипломмен Бакалавр өнер магистрі және 1980 жылы Бірінші дәрежелі дипломмен Бакалавр заңгері атағын алды. Одан кейін Ұлт Достастығының стипендиаты болып сайланды және 1983 жылы Оксфордтың Магдален колледжінде Азаматтық құқық бакалаврын алды.

Заң мансабы

Брисбендегі қысқа мерзімді заңгерлік тәжірибесінен кейін 1985 жылы Брэндис Квинсленд адвокатурасына қабылданды, онда ол 2000 жылы саясатқа қатысқанға дейін қызмет етті. Брэндис сауда құқығына ерекше назар аудара отырып, коммерциялық практиканы дамытты. Ол Австралияның Жоғарғы сотындағы Warman v Dwyer ісінде кіші кеңесші ретінде қатысты. Сонымен қатар, ол Австралияның Федералды сотындағы ұзаққа созылған Multigroup Distribution Services v TNT Australia дауында талапкердің кіші адвокаты болды. Брэндис 1990 жылдардың соңында Аға кеңесші болып тағайындалуға үміттене бірақ, нәтижесіз аяқталды. Брэндис 2006 жылы қайтадан өтініш берді. Ол Квинсленд адвокаттар қауымдастығының алдын ала тізіміне ілікпеді, бірақ соңғы шешімді қабылдау құқығы бар Квинслендтің бас судьясы Пол де Джерси Брэндистің есімін тізімге қосты, нәтижесінде Брэндис 2006 жылдың қараша айында Аға кеңесші болып тағайындалды. Бұл тағайындау Брэндистің 2000 жылдан бері адвокаттық қызметтен қол үзгендігіне байланысты дау тудырды. Брэндис либерализм тақырыбындағы екі кітапты бірлесіп редакциялады және түрлі құқықтық мәселелерге арналған академиялық мақалалар жариялады, олардың бірі Австралияның Жоғарғы сотындағы ABC v O'Neill даулы ісінде сілтеме ретінде келтірілді. Адвокаттық тәжірибесі кезінде Брэндис 10 жыл бойы ЮНИСЕФ Австралияның кеңесінің мүшесі болды. Ол сондай-ақ Австралия этика және кәсіптер институтының мүшесі және 1984 жылдан 1991 жылға дейін Квинсленд университетінде құқықтану пәнін оқытты.

Ерте саяси араласуы

Питер Баумнің айтуынша, 1980 жылдары Брандис партия ішіндегі әлеуметтік немесе классикалық либералдық бағытты ұстанатын Либералдық форумның маңызды мүшесі болды. Ол "1980-ші жылдардың соңы мен 1990-шы жылдардың басында партияны сипаттайтын неолибералдық экономика мен күшті әлеуметтік консерватизмнің күшеюіне қарсы соңғы шепте күресіп, саяси тәжірибесін жинады". Ол фракция мүшелері жариялаған екі антологияның тең редакторы болды, олардың атауы "Либералдар болашаққа қарайды" (1984) және "Австралиялық либерализм: үздіксіз көзқарас" (1986) болды.

Парламенттік мансап

Брандис алғаш рет Квинсленд Парламенты сенатор Уорвик Парердің отставкасынан соң туындаған бос орынды толтыру үшін сайланды. 2004 жылғы сайлауда ол тағы алты жылға сайланды. Сенатор қызметін атқару кезеңінде ол Экономика комитетінің төрағасы және Сенаттың "Балалар теңізге түсірілді" тергеу комиссиясының төрағасы болды. Брандис көптеген қоғамдық сөздер жасады. 2003 жылы ол Австралияның Жасыл партиясын экологиялық фашисттер деп сипаттады. Брандис 2010 жылғы 28 маусымда Сиднейде өткен алғашқы Сер Гарфилд Барвик лекциясына қатысу үшін салық төлеушілердің қаражатынан 1000 доллардан астам шығыс жасады. Шара Либералдық партияның қаржы жинау іс-шарасы ретінде ұсынылды. 2016 жылы Брандис Квинсленд Либералдық Ұлттық партиясындағы әріптестерін "өте, өте жақсы емес" деп айтқан сөзі "жасырын микрофонға" түсіп қалды.

Хауардтың әкімшілігі

2007 жылдың 23 қаңтарында Брандис сенатор Род Кемптің орнына өнер мен спорт министрі болып тағайындалды. 2007 жылғы сайлауда Говард үкіметінің жеңіліске ұшырауы салдарынан ол министрлік қызметінен айырылды.

Көлеңкелік қызмет

2007 жылдың 6 желтоқсанында Парламенттік Либералдық партияның жаңа басшысы Брендан Нельсон Брандисті көлеңкелі бас прокурор етіп тағайындады, және ол Малкольм Тернбулл басшылық еткен кезде де осы лауазымды сақтап қалды. 2008 жылдың 2 маусымында Брандис, көлеңкелі бас прокурор ретінде, 2008 жылғы «Бір жынысты қатынастар (Коммуналдық заңдарда теңдік – зейнетақы)» заң жобасын Сенат комитетіне қарау үшін жіберді. Заң жобасының мақсаты – гомосексуалды және лесбиянка азаматтарға қатысты кемсітушілік заңнамалық ережелерді жою, осы жағдайда зейнетақымен байланысты. Брандис оппозицияның мұндай кемсітушілікті жою қажет деп санайтынын және өз партиясының консервативті элементтеріне қарсы Лейбористік үкіметтің заң жобасын қолдайтынын мәлімдеді. Бірақ ол заң күшіне ену алдында ұсынылған заңнаманы қарап тексеруді талап етті. Заң жобасы 2008 жылдың 9 желтоқсанында екі партияның қолдауымен заң ретінде қабылданды. Брандис үнемі құқықтардың кодексін қабылдауға қарсы болды. 2010 жылдың қаңтар айында Брандис премьер-министрдің орынбасары Джулия Гиллард пен оппозиция басшысы Тони Эбботт арасындағы балаларға ұсылатын ұстамдылық туралы кеңестер тақырыбындағы даулы пікірталасқа пікір білдірді.

Эбботт үкіметі

2010 жылғы Австралиядағы федералды сайлаудан кейін, оның нәтижесінде ол қайта сайланған, Брандис көлеңкелік бас прокурор, өнер министрінің көлеңкелік өкілі және Сенаттағы Оппозиция жетекшісінің орынбасары болып тағайындалды. 2011 жылы Брандис Жаңа Оңтүстік Уэльс полициясының комиссары Эндрю Сципионеге федералды депутат Крейг Томсонның Денсаулық сақтау қызметтері одағының шығыстары ісінде кредиттік картаны дұрыс пайдаланбауы арқылы ұрлық және алаяқтық жасады деген нақты айыптауларын ұсынды. Бұл Брандистің бас прокурор лауазымына ие болған жағдайда оның лайықтылығына күмән тудырды. Брандис 2011 жылы Сидней радиосының скандалды жүргізушісі Майкл Смиттың тойына қатысқаны үшін салық төлеушінің қаражатын жұмсағаны белгілі болғанда көпшіліктің сынына ішкеріп, Смит Брандиспен бірлесіп Крейг Томсонға қатысты ақпараттық науқанды жариялады. Өнер министрі ретінде Брандис 2015-2016 жылдарға арналған Австралияның федералдық бюджетінде Австралия өнер кеңесінің қаржыландыруына 105 миллион доллар кесілгені үшін өнер индустриясынан айқын сынға ұшырады. Бұл қаражат жаңа бағдарламаға – Өнер саласындағы Ұлттық үлгілік бағдарламаға (NPEA) қайта бағытталды. Көптеген суретшілер мен өнер ұйымдары NPEA-ны 1970 жылдардан бері үкімет пен Австралия өнер кеңесі арасындағы қарым-қатынаста қолданылып келген «қарым-қатынастың тәуелсіздігі» қағидаларының сақталмауы үшін сынады. Бұл қағидалар дәстүрлі түрде барлық саяси партиялардың қолдауына ие болды. Брандис бұрын Мельбурн қаласындағы классикалық музыка лейблі Melba Recordings-ке әдеттегі қаржыландыру және эксперттік бағалау процедураларынсыз 275 000 доллар көлемінде грант бергені үшін де сынға ұшыраған еді. Брандистің қаржыландыру жүйесіне енгізген өзгерістері, соның ішінде Австралияның 28 ірі сахналық өнер ұйымдары алған қаражатты шектеуі, шағын және орта өнер саласы мен тәуелсіз суретшілерге кері әсер етеді деп саналады.

Сөз бостандығы және 18C бап

Эбботт үкіметі 2013 жылғы Федералды сайлауға Расалық кемсіту туралы заңға түзетулер енгізу ұсынысын әкелді. Үкімет заңның бұзылуы үшін "қорлау" және "нашарлық" өлшемдерін пайдалану арқылы Австралиядағы сөз бостандығын артық шектеуін айтты. Бас прокурор ретінде Брэндис Китинг үкіметінің даулы 18C-бабын өзгертуді қолдады. Брэндис 2013 жылы Лейбористік үкімет ұсынған медиа реформаларын қолдамады және баспасөз бостандығын, әсіресе аралас нәсілді австралиялықтар туралы пікір білдіргені үшін нәсілдік жеккөру заңын бұзған Эндрю Болтты қолдады. 2014 жылы Бас прокурор ретінде Брэндис РДК-ға түзетулер енгізуді жалғастырды, бұл Эндрю Болт сияқты медиа сарапшыларына сөз бостандығын кеңейтуге және "адамдардың фанатик болуға құқығы бар екенін" заңмен қамтамасыз етуге бағытталған. Брэндис Федералды соттың нәсілдік жеккөру деп таныған Болттың аралас текті аборигендер туралы пікірлерін "әбден орынды" деп сипаттады, бірақ сот Болттың РДК-ны бұзғанын анықтады және талапкерлерге кешірім сұрау және сот шығындарын төлеу міндеттелді. Профессор Марсия Лэнгтон Болт ісіне негіз болған РДК бөлігін жою туралы Брэндистің ұсынысын ашық сынады. 2017 жылы Брэндис Паулин Хансонды Сенат палатасында бурқа кигені үшін айыптады, оның бұл әрекеті мұсылман қауымын қорлап, діни киімдерін мазақтап, мұсылман австралиялықтарының діни сезімдерін ренжітуі мүмкін екенін ескертті.

Шығыс Тимордағы тыңшылық ісі

Brandis 2013 жылдың желтоқсанында Б. Коллеридің Канберрадағы кеңсесіне (Шығыс Тимордың заңды өкілі) ASIO рейдін қолдады және бекітті, сол рейдтің барысында үкімет барлық құжаттар мен компьютерлерді тәркіледі, ал Brandis мұны ұлттық қауіпсіздік мүддесі үшін жасалғанын мәлімдеді. Рейдтен кейін көп ұзамай Халықаралық сот (ICJ) Австралия үкіметіне рейдтің материалдарын пайдалануға немесе қарауға рұқсат бермеді. Brandis Халықаралық соттың шешімін үкімет үшін жақсы нәтиже деп бағалады. Тимор Gap ісі Шығыс Тимормен коммерциялық келіссөздер кезінде ASIS-тің тыңшылық жасады деген айыптауларға қатысты, бұл айыптаулар Шығыс Тимордың эксклюзивті экономикалық аймағында орналасқан даулы Greater Sunrise кен орындарындағы 40 миллиард долларлық мұнай және газ қорына қатысты. Сонымен қатар, Brandis ASIO рейдін және бұрынғы Австралияның құпия барлау қызметі (ASIS) қызметкерінің, ASIS-тің техникалық операциялар директоры және Австралияның Шығыс Тиморда коммерциялық тыңшылық жасады деген айыптауларды жариялаған адамның паспортын жоюға рұқсат берді, бұл аты-жөні аталмаған бұрынғы қызметкердің Нидерландыдағы Халықаралық сотта куәлік беруіне кедергі келтірді.

Кітап сөрелері

2015 жылдың ақпан айында салық төлеушілердің ақшасынан 15 000 доллардан астам сома Брандистің кітаптар мен заңдық есептерін сақтау үшін оның Парламент кеңсесінде екінші, арнайы жасалған кітап сөресіне жұмсалды. Бұрын, 2010 жылы 13 000 долларлық кітаптарды сақтау үшін салық төлеушілердің қаражатымен 7 000 долларлық кітап сөресі сатып алынған еді. Бірақ, үкімет ауысқаннан кейін сенатор Брандистің жаңа кеңсесіне көшіруге 2010 жылғы нұсқа тым үлкен болғандықтан, жаңа кітап сөресі қажет болды. Брандис комиссияның «саяси бейтараптығы» «қирап қалғанын» айтты, себебі комиссия бұл мәселені Либералдық-ұлттық коалиция билікке келгеннен кейін ғана зерттеді, ал бұрынғы Еңбек үкіметі кезінде көптеген адамдар қамауда болған болатын. Брандис мұны «апаттық қателік» деп мәлімдеді. Триггс Сенаттың бағалау тыңдауында Брандистің ведомстволық хатшысы 2015 жылдың 3 ақпанында комиссияның есебі жарияланғанға дейін оның отставкаға кетуін сұрағанын айтты. Триггс, егер ол отставкаға кетсе, оған «үкіметте басқа жұмыс» ұсынылатынын естігенін мәлімдеді. Бастапқыда Премьер-министр және Сыртқы істер министрі Джули Бишоп Триггске басқа қызмет ұсынылғанын жоққа шығарды. Алайда, Бишоп ақпан айының басында оның кеңсесінде Бас прокурор департаментінің хатшысы Крис Мораитиспен болған кездесуде Триггспен халықаралық лауазым талқыланғанын мойындады. Дрейфус Брандистің тәуелсіз мемлекеттік қызметкерге саяси зиянды болдырмау үшін комиссия басшылығына әсер ету мақсатында отставкаға кетуге ұсыныс жасауы сыбайлас жемқорлық немесе заңсыз әрекет болуы мүмкін екенін айтты. Австралия Сенаты да бұл мәселені қарап, 2 наурызда Брандисті айыптау туралы резолюция қабылдады.

Құқықтық кеңестер туралы дау

2016 жылдың қазан айында Австралияның бас прокуроры Джастин Глисон СК, Брэндис Австралия үкіметінің мүшелеріне заң кеңесі беруден бас тартуға тырысқан деген айып тақты. Еңбек партиясының министрлері Брэндистің осы мәселе бойынша парламентті жаңылыстырғанын айтты, соның ішінде көлеңкедегі бас прокурор Марк Дрейфус Брэндистің кеңсесінің тәуелсіздігіне күдік келтірді. 2016 жылдың 25 қарашасында The West Australian газеті Брэндистің бұйрық беру себебінің түбінде Глисонның 1991 жылы құлаған The Bell Group ісі бойынша Жоғарғы сотта Австралия салық кеңсесі (ATO) атынан кеңес бергені тұрғанын жазды. Батыс Австралия үкіметі заң қабылдады (Bell Group Company’s Finalisation of Matters and Distribution of Proceeds Act 2015), ол WA сақтандыру комиссиясын Bell Group кредиторларының тізімінде ATO-дан жоғарырақ деңгейге көтерді. 2015 жылдың сәуірінде Батыс Австралия үкіметі сол кездегі федералды қазынашы Джо Хоккиден Комонвелл бұл мәселеге араласпайтынына уәде алды, бірақ ATO федералды салық заңнамасы штаттық заңнамадан басым екенін Глисоннан заң кеңесі сұрады. Газет мәлімдегендей, Брэндис Глисонға бұл аргументті қолданбауға айтқан, алайда ол ATO-ның Жоғарғы сотқа ұсынған құжатында қалды. Кейіннен Жоғарғы сот Батыс Австралия үкіметінің талабын бірауыздан қабылдамады және Bell заңын күштен шығарды.

Тағайындаулар

2016 жылғы федералды сайлауға дейін Брандис Либералдық партияның қайырымдамашысы және Брисбендегі адвокат Тео Тавуларисті, бұрын Брандистің ұлын сотта қорғаған адамды, Әкімшілік шағымдар трибуналына тағайындады.

Отставка

2018 жылы Австралия Либералдық партиясы басшылығына талас алдында Брандис "кіші либералдық" көзқарастарды қолдауға көбірек дайындық көрсетті және коалициялық үкіметті, сондай-ақ өз партиясының мүшелерін, әсіресе партияның консервативтік қанатын, оның ішінде Иммиграция министрі Питер Даттонды ашық сынады. Брандис Даттон басқаратын Ішкі істер министрлігінің құрылуына алаңдағандығы хабарланды. Сенаттағы қоштасу сөзінде ол өз партиясының терроризмге қарсы заңдарды "саяси құрал" ретінде пайдалануын сынап, "жеке адам құқықтарына немқұрайлы қарап, жауынгерлік, төзімсіз популизмге" бой алған "оңшыл саясаттың күшті күштеріне" қарсы ескертті.

Саяси мансаптан кейінгі өмір

Брандис Австралияның Ұлыбританиядағы келесі жоғарғы комиссары лауазымына тағайындалды. 2018 жылдың наурызында қызметке кірісуге жоспарланған, бірақ Ахилл сіңірінің жарақаты оның ресми қызмет мерзімін 2018 жылдың 3 мамырына дейін ықпалдастырды. Оның жоғарғы комиссар ретіндегі қызмет мерзімі 2022 жылы аяқталды, содан кейін ол Австралия Ұлттық университетінде ұлттық қауіпсіздік, құқық және саясатқа бағытталған ANU Құқық колледжінде профессор болып тағайындалды.