Кіріспе

Хойсан тілінің бір түрі

ǂАахое (ǂĀkhoe) және Хайǁом хохо диалектілік континуумының құрамына кіреді және негізінен Намибияда таралған. Осы тақырып бойынша қолжетімді материал аз болғандықтан, ǂАахое және Хайǁом хохо тілінің бір түрі, жеке диалекттер (Haacke және т.б. 1997), бір түрінің дерлік синонимдері (Хейкиннен, н. д.), немесе "кейбір Хайǁом Намибияның солтүстік бөлігінде өз тілінде сөйлейтін түрі" (Widlock, н. д.) деп қарастырылған. ǂАахое әсіресе хое тілдері отбасының хохо және Калахари тармақтарының арасындағы кезеңдік тіл болып табылады.

Халық

Хайомдар дәстүрлі түрде аңшы-жинақшылар болып табылады, және бұл дәстүрлі мәдениеттің көптеген қырлары топтың саяси, экономикалық және тілдік маргинализациясына қарамастан сақталған. Олардың мәдениетінің ерекше белгілері – емдік транс билері, аңшылық сиқыры, жабайы өсімдіктер мен жәндіктерді кеңінен тағам ретінде пайдалану, бірегей туыстық және есімдер жүйесі, жиі әңгіме айту, сондай-ақ кеңістіктік бағдарламалау үшін ландшафттық терминдер жүйесін қолдану. Видлоктың ǂАкхое тілінің фонологиясына қосқан үлесі және Питер Ладефогедтің (1996) одан да жалпы және теориялық фонологиялық жұмыстары ескерілгенде, ǂАкхое тілінде 47 фонема бар деуге болады. Дегенмен, тілдің терең фонологиялық сипаттамасы дауысты дыбыстарға қатысты басқа нәтижелерді көрсетуі мүмкін.

Әуелі дауыстылар

Ахое Хайом тілінде барлығы 12 дауысты дыбыс бар. Оларды монофтонгтар мен дифтонгтарға, содан әрі ауыздық және мұрындық айтылуына бөлуге болады. Монофтонгтар және дифтонгтар және.