Кіріспе

Суперпозиция принципін қанағаттандыратын физикалық жүйе – жүйелер теориясының түсінігі. Жүйелер теориясындағы сызықтық жүйе – сызықтық операторды қолдануға негізделген жүйенің математикалық моделі. Сызықтық жүйелер көбінесе сызықтық емес жүйелерге қарағанда әлдеқайда қарапайым ерекшеліктер мен қасиеттер көрсетеді. Математикалық абстракция немесе идеализация ретінде сызықтық жүйелер автоматты басқару теориясы, сигналдарды өңдеу және телекоммуникация салаларында маңызды қолданыс табады. Мысалы, сымсыз байланыс жүйелеріндегі таралу ортасын сызықтық жүйелер арқылы модельдеуге болады.

Анықтама

Жалпы детерминистік жүйені H операторы сипаттайды, ол кірісті x(t) функциясы ретінде t-ға тәуелді шығыс y(t) деп түрлендіреді, бұл қара жәшік сипаттамасы. Жүйе сызықтық болады, егер және ғана егер ол суперпозиция принципін қанағаттандырса, немесе эквивалентті түрде аддитивтілік және гомогенділік қасиеттерін шектеусіз қанағаттандырса (яғни, барлық кірістер үшін, барлық масштабтау тұрақтылары және барлық уақыт үшін). Суперпозиция принципі жүйеге берілген кірістердің сызықтық комбинациясы, жеке кірістерге сәйкес жеке нөлдік күйдегі шығыстардың (яғни, бастапқы шарттарды нөлге теңеу) сызықтық комбинациясын тудырады дегенді білдіреді. Гомогенділік қасиетін қанағаттандыратын жүйеде кірісті масштабтау әрқашан нөлдік күйдегі жауапты сол фактормен масштабтауға әкеледі. Сызықтық жүйенің шығыс-кіріс графигі міндетті түрде бастапқы нүкте арқылы өтетін түзу сызық болуы қажет емес. Мысалы, (мысалы, тұрақты сыйымдылығы бар конденсатор немесе тұрақты индуктивтігі бар индуктор) сипатталған жүйені қарастырайық. Ол сызықтық, өйткені ол суперпозиция принципін қанағаттандырады. Дегенмен, егер кіріс синусоида болса, шығыс та синусоида болады, сондықтан оның шығыс-кіріс графигі бастапқы нүктеде орналасқан эллипс болады, түзу сызық емес. Сондай-ақ, сызықтық жүйенің шығысында гармоникалар болуы мүмкін (және кірістен кіші негізгі жиілігі болуы мүмкін), тіпті кіріс синусоида болған жағдайда да. Мысалы, сипатталған жүйені қарастырайық. Ол сызықтық, өйткені ол суперпозиция принципін қанағаттандырады. Алайда, егер кіріс түріндегі синусоида болса, тригонометриялық өнім-қосынды формулаларын қолдану арқылы шығыс болатынын оңай көрсетуге болады, яғни шығыс кіріс синусоидаларының (3 рад/с) ғана емес, сонымен қатар 2 рад/с және 4 рад/с жиіліктеріндегі синусоидалардан тұрады; сонымен қатар, шығыс синусоидаларының негізгі периодының ең кіші ортақ еселігін есептеу арқылы шығыстың негізгі бұрыштық жиілігі 1 рад/с екенін көрсетуге болады, бұл кіріс жиілігінен өзгеше.