Кіріспе

Жапонияның ең үлкен аралы Хонсю 2017 жылы 104 миллион адамға мекен еткен, бұл Жапонияның жалпы халқының 81,3% құрайды және көбінесе жағалау аймақтары мен жазықтарда шоғырланған. Жалпы халықтың шамамен 30% Канто жазығындағы Үлкен Токио аймағында тұрады. Жапон мәдени және саяси билігінің тарихи орталығы ретінде аралда бұрынғы жапон астаналарының бірнешесі орналасқан, оның ішінде Киото, Нара және Камакура. Аралдың оңтүстік жағалауының көп бөлігі Тайхеййо белдеуінің бір бөлігін құрайды – бұл мегаполис Жапонияның бірнеше аралдарында орналасқан. Жапонияның өнеркәсібінің көп бөлігі Хонсюдің оңтүстік жағалауында, Токиодан Нагоя, Киото, Осака, Кобе және Хиросимаға дейін созылатын белдеуде орналасқан; арал басқа үш ірі жапон аралымен көптеген көпірлер мен туннельдер арқылы байланысқан. Арал негізінен екі климаттық аймаққа бөлінеді: Солтүстік Хонсюде ылғалды континенталды климат басым, ал оңтүстікте ылғалды субтропиктік климат орналасқан.

Этимология

Хоншю (本州) аралының атауы ағылшын тілінде тікелей "басты провинция" немесе "алғашқы жер" деп аударылады.

Ерте тарих

Адамдар Хонсюға алғаш рет шамамен 37 000 жыл бұрын, тіпті одан да ертерек келген болуы мүмкін. Хонсюға алғаш келген адамдар – Солтүстік-Шығыс Азиядан келген тас дәуірінің аңшы-жинақшылары, олар мұз дәуірінің ірі жануарларының қоныс аударуын ұстанған. Осы кезеңнен сақталған заттардың ішінде Сібірде табылғандарға ұқсас, мұқият жасалған тас пышақтар бар.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Хонсю екінші дүниежүзілік соғыстың Тынық мұхитындағы соғыс кезінде қиратушы әуе шабуылдарына ұшырады. Хонсю және басқа да жергілікті аралдарға жасалған алғашқы әуе шабуылы – Дулиттл шабуылы. Боинг В-29 Суперфортресс ұшағы қолданысқа енгеннен кейін, Токионың өртеу арқылы бомбалауы "Очрасу үйі" операциясымен аяқталды, бұл адамзат тарихындағы ең құрылысты әуе шабуылы болып есептеледі. Ол Токионың орталық бөлігінің 41 шаршы километрін (16 шаршы миль) қиратты, нәтижесінде шамамен 100 000 азамат өлтіліп, бір миллионнан астам адам үйсіз қалды. Соғыс Хиросима мен Нагасаки қалаларына атом бомбалары тасталғаннан кейін аяқталды, бұл Жапонияның капитуляциясына және 1945 жылдың 2 қыркүйегінде Токио шығанағындағы "Миссури" кемесінде Жапон капитуляциясы туралы құжатқа қол қоюға дейін болды.

География

Аралдың ұзындығы шамамен және ені аралығында, ал жалпы ауданы – құрайды, соның салдарынан құлдилау цунамилер туындайды. Ең биік нүктесі – белсенді жанартау Фудзи тауы, биктігі – метрге жетеді, бұл Хонсюді әлемдегі 7-ші ең биік аралға айналдырады. Жапонияның ең ұзын өзені – Шинано өзені сияқты көптеген өзендер бар. Жапон Альпы Хонсю аралдың ені бойымен, "Жапон теңізі" жағалауынан Тынық мұхитының жағалауына дейін созылып жатыр. Климаты Жапонияның батыс бөлігінде әдетте ылғалды субтропиктік, ал солтүстігінде ылғалды континенттік болып келеді.

Халық саны

Хонсю аймағының 2017 жылғы бағалау бойынша жалпы халқы 104 миллион адамды құрайды, бұл Жапонияның барлық халқының 81,3%-ы. Бұл Жапонияның астанасы және әлемдегі ең көп халқы бар Токио агломерациясының бір бөлігі.

Көпірлер мен туннельдер

Хонсю аралдары туннельдер мен көпірлер арқылы Хоккайдо, Кюсю және Шикоку аралдарымен байланысты. Хонсю мен Шикоку аралдары арасындағы ішкі теңізде үш көпір жүйесі салынған (Акаси Кайкио көпірі және Оонаруто көпірі; Шин Ономичи көпірі, Инносима көпірі, Икучи көпірі, Татара көпірі, Омисима көпірі, Хаката-Осима көпірі және Курусима Кайкио көпірі; Шимоцуи Сето көпірі, Хицуишижима көпірі, Ивакурожима көпірі, Йошима көпірі, Кита Бисан Сето көпірі және Минами Бисан Сето көпірі), ал Сейкан туннелі Хонсюді Хоккайдомен, Канмонкё көпірі мен Канмон туннелі Хонсюді Кюсюмен байланыстырады.

Геологиялық белсенділік

Отты сақинада орналасқан Хонсю аралы сейсмикалық жағынан белсенді және 40 әсерлі жанартауға мекендейді. 2011 жылы Хонсю жағалауында 9.0–9.1 дәрежелі жер сілкінісі болды, нәтижесінде 40.5 метрге (133 фут) дейін биіктігі бар цунами толқындары пайда болды және 19 747 адам қаза тапты. Бұл Жапония тарихында тіркелген ең күшті жер сілкінісі және 1900 жылдан бері жүргізіліп келе жатқан заманауи тіркемелер бойынша әлемдегі төртінші ең күшті жер сілкінісі болды. Цунами салдарынан Фукусима-1 атом электр стансасының 3 ядролық реакторы балқып, Фукусима ядролық апатына әкеп соқты.

Экономика

Хонсю аралы шамамен 3,5 триллион АҚШ долларына тең немесе Жапонияның ЖІӨ-сінің 80% астамын құрайды.

Ауыл шаруашылығы

Хонсюде өсірілетін негізгі өнімдер – жемістер, көкөністер, дәнді дақылдар, күріш және мақта. Чиба префектурасы жержаңғақтарымен әйгілі, сонымен қатар Жапониядағы ең ірі өндірушісі болып табылады. Менагазия туысына жататын сирек лишай түрлері тек Хонсюде ғана кездеседі.

Өнеркәсіп

Жапонияның шайы мен жібегінің көп бөлігі Хонсюдан келеді. Жапонияның ең ірі үш өнеркәсіптік аймағы – Кейхин аймағы, Ханшин өнеркәсіптік аймағы және Чюкио өнеркәсіптік аймағы – барлығы Хонсюда орналасқан.

Минералдар мен отын

Хонсю Жапонияның сирек кен байлықтарының көп бөлігіне ие, оның ішінде шағын мұнай және көмір кен орындары бар. Аралдың солтүстік бөлігінде, Фукусима және Ниигата префектураларында бірнеше көмір кен орындары шоғырланған, алайда Хонсюдегі көмір өндірісі Хоккайдо мен Кюсюге қарағанда мардымсыз. Жапонияның мұнай қорының көп бөлігі де солтүстік Хонсюде, Ниигата, Ямагата және Акита префектураларының батыс жағалауында орналасқан. Жапонияның мыс, қорғасын, мырыш және хромит кендерінің көпшілігі Хонсюде табылады, сонымен қатар алтын, күміс, сынап, күкірт және пириттің шағын, шашыраңқы кен орындары да бар.

Көлік

1964 жылы Токио мен Шин Осака арасында ашылған Токайдо Шинкансені – Жапонияның алғашқы жоғары жылдамдықты темір жол желісі. Ол әлемдегі ең көне және ең көп қолданылатын жоғары жылдамдықты темір жол желісі болып табылады. Санъё Шинкансені Батыс Жапониядағы екі ең ірі қаланы – Осакадағы Шин Осаканы Фукуокадағы Хаката станциясымен байланыстырады. Токайдо Шинкансені мен Санъё Шинкансені екеуі де Тайхеййо белдеуі мегаполисі арқылы үздіксіз жоғары жылдамдықты темір жол жүйесін қалыптастыруға көмектеседі.