Кіріспе

Ұлыбританиядағы музей Ұлттық футбол мұражайы – Англияның ұлттық футбол мұражайы. Ол Манчестер қаласының орталығындағы Urbis ғимаратында орналасқан және футбол туралы естеліктердің маңызды коллекцияларын сақтап, қалпына келтіріп, көрмеге қояды. Мұражай бастапқыда Ланкашир графтығындағы Престон қаласында орналасқан, бірақ 2012 жылы Манчестерге көшірілді.

Шығу тегі

Ұлттық футбол мұражайының идеясы 1994 жылы жергілікті Baxi Partnership компаниясы Preston North End Football Club (PNE) клубын сатып алып, Deepdale стадионының жаңаруын бастаған кезде туындады. PNE төрағасы Брайан Грей мен Футбол лигасы арасындағы кездейсоқ әңгіме Гарри Лэнгтонмен кездесуге әкелді, ол үштен астам он жыл бойы қазіргі ФИФА мұражайының жинағын жинаған адам еді. ФИФА осы жинақтың маңыздылығын мойындап, оны Гарри Лэнгтоннан тұрақты орын табу мақсатымен сатып алды. ФИФА Престондағы жоспарланған мұражайды ФИФА мұражайының жинағы үшін өте қолайлы тұрақты орын деп есептеді. Брайан Грей жоба бойынша жұмыс істеу үшін шағын команда құрды, оған ФИФА өкілі Кит Купер, Тайн және Уэр мұражайларының директоры Дэвид Флеминг, Орталық Ланкашир университетінің бұрынғы вице-канцлері Брайан Бут және Портсмут қаласындағы Корольдік теңізшілер мұражайының директоры Крис Ньюбери кірді. Футбол қауымдастығынан Дэвид Дэвис қатысты. Ұлттық футбол мұражайы 1995 жылдың маусым айында жеке меншік шектеулі компания ретінде тіркелді және 1995 жылдың қараша айында қайырымдылық қоры болып аккредиттелді.

Престон

Көптеген еңбектерден кейін Heritage Lottery Fund-қа берілген өтініш қабылданды және 1997 жылдың қараша айында 7,5 миллион фунт стерлинг көлемінде грант берілді. Мұражай Дипдейлдегі Билл Шенкли Коп орналасқан жерде салынды. Жобаның жалпы құны 12 миллион фунт стерлингке бағаланды. 1998 жылдың 26 қыркүйегінде ФИФА-ның Сепп Блаттері және Мәдениет, БАҚ және спорт министрі Крис Смит қатысуымен негізгі тас қалау рәсімі өтті. Негізгі тасты 2000 жылдың сәуір айында Баксиді PNE сатып алуға көндірген Брайн Грей мен Бен Кейси қалады. Соңында Ұлттық футбол мұражайы 2001 жылдың 21 маусымында Кент герцогының ресми ашылуымен жұмысын бастады. Мұражайдың алғашқы төрағасы Брайн Грей 2001 жылдың қыркүйегінде Брайан Бутқа қызметін табыстады. Роб Праттен Футбол мұражайының алғашқы қызметкері болды: ол 1995 жылдың мамырында командаға қосылды және біраз уақыт бойы жалғыз қызметкер болып жұмыс істеді. Кевин Мур 1997 жылдың тамызында директор болып тағайындалды, кейін оған Марк Бушелл, Хью Хорнби және Линдси Джонс қосылды. Мұражайдың алғашқы орны Ланкашир графтығындағы Престон қаласының сыртында орналасқан. Дипдейл әлемде үздіксіз пайдаланылып келе жатқан ең көне кәсіби футбол алаңы болғандықтан ерекше маңызға ие. 2004 жылы ФИФА президенті Сепп Блаттер сапары барысында: «Ұлттық футбол мұражайы футболшы ретінде және ФИФА президенті ретінде менің құрметімді қажет етеді — бұл керемет жетістік, нағыз қазына!» деді. Сер Бобби Чарлтон «әлемде осы мұражайдан артық жақсы мұражайды ойлап табу қиын» десе, ал Сер Алекс Фергюсон «Мұражайға барған сайын футболдың бай тарихын жандандырудағы үлкен жұмысына қатты әсерленемін» деді. Мұражай 2005 жылы Ланкашир және Блэкпул туризмінің «Жылдың ірі келушілерді тартатын орны» сыйлығын жеңіп алды.

2008 жылдың желтоқсанында Футбол лигасының төрағасы Брайан Маухинни мұражайды Престоннан Уэмбли стадионына көшіру қажеттігін айтқанда дау тудырып, келушілер санын арттыруға тырысты.

Манчестер

Тәндік мақтауларға және жылына 100 000 келушіні тартқанмен, қаржыландыру мәселесі үнемі туындап отырды. 2007 жылы кірісі 791 256 фунт стерлингті құраса, шығыны 1 231 195 фунт стерлинг болды. Мұражайдың қамқорлары оның болашағына алаңдады. 2009 жылы олар мұражайды көшіру туралы Манчестер қалалық кеңесіне жүгінді. Қалалық кеңес мұражайдың Манчестерге көшірілуіне жылына 2 миллион фунт стерлинг көлемінде қаржы ұсынды. Престон және Ланкашир кеңестері жылына 400 000 фунт стерлингтік жақсартылған ұсыныс жасағанына қарамастан, қамқорлар мұражайды Манчестердегі Urbis көрме орталығына көшіруге дауыс берді. Қаржыландыру қанағаттанарлық болған жағдайда, Престон филиалы қосымша орталық ретінде ашық қалды. 2023 жылы Престон жері "The Gentry Bar" деп аталған жанкүйерлер аймағы ретінде ашылды. Urbis 2010 жылдың ақпан айында жаңа Ұлттық футбол мұражайының 2011 жылдың жазында ашылуына дайындық ретінде жабылды. Мұражай 2012 жылдың 6 шілдесінде Манчестерде қайта ашылды. Жаңа мұражай жылына 350 000 келушіні тартуды көздеді. 2012 жылдың тамызында жаңа Ұлттық футбол мұражайы ашылғаннан кейін алғашқы алты аптада 100 000-нан астам келушіні тартқаны хабарланды. 2013 жылдың сәуір айының соңына қарай мұражай 350 000 келушіге жетті, ал 2017 жылға қарай 500 000 келушіні қабылдады. 2019 жылдың қаңтарынан бастап мұражай төлемдік жүйеге көшті, бірақ Манчестер қаласының тұрғындары үшін кіру тегін болды.