Кіріспе

Тропикалық циклонға ауа райы мәліметтерін жинау үшін ұшатын ұшақ экипаждары.

"Дауыл аулаушылары" – тропикалық циклонға ауа райы мәліметтерін жинау үшін ұшатын ұшақ экипаждары. АҚШ-та мұндай миссияларды АҚШ Әуе күштері резервінің 53-ші ауа райын барлау эскадрильясы және Ұлттық мұхит және атмосфера басқаруының (NOAA) "Дауыл аулаушылары" жүзеге асырады. Бұрын әскери-теңіз күштері мен басқа да Әуе күштері мен NOAA бөлімшелері де мұндай миссияларды орындаған. Гонконг Үкіметтік Ұшу қызметі сияқты басқа ұйымдар да осы миссияларды орындайды. 1943 жылы, Техас штатының Галвестон қаласының жанында 1 санаттағы дауылға ұшқыш-жаттықтырушының тікелей бәс тігуі нәтижесінде алғашқы экипаждық ұшу орын алды. Бұрын, спутниктер тропикалық дауылдарды анықтау үшін қолданылмаған кезде, әскери ұшақтар тропикалық циклонның пайда болуын анықтау үшін жүйелі ауа райы барлау маршруттарымен ұшқан. Қазіргі заманғы спутниктер метеорологтардың циклонды пайда болуына дейін анықтау мүмкіндіктерін арттырғанмен, дауылдың ішкі барометриялық қысымын өлшеуге және желдің жылдамдығы туралы нақты деректерді беруге – дауылдың дамуын және қозғалысын дәл болжау үшін қажетті ақпаратты қамтамасыз етуге қабілетті тек ұшақтар ғана.

USAFR 53-ші WRS

Әуе күштері резервінің 53-ші ауа райын барлау эскадрильясы – әлемдегі жалғыз операциялық әскери ауа райын барлау бөлімі – Миссисипи штатының Билокси қаласындағы Кислер әуе күштері базасында орналасқан; ауа райын барлаудың көптеген ұшулары осы жерден басталады. "Дауыл аулаушылар" термині алғаш рет 1946 жылы олардың миссияларына қатысты қолданылды. USAFR дауыл аулаушылары Атлант мұхитының ортасынан Гавай аралдарына дейін ауа райы жөніндегі миссияларды орындайды, сондай-ақ кейде Тынық мұхитындағы тайфундардың ішіне ұшып, қысқы дауылдар туралы деректер жинап алады. 53-ші WRS дауыл аулаушылары он Lockheed WC 130J ұшағын пайдаланады, олар тікелей дауылдардың ішіне ұшып, әдетте миссия барысында дауылдың көзіне 500 фут (152 м) және 10000 фут (3048 м) биіктікте бірнеше рет еніп шығады.

NOAA-ның дауыл аулаушылары

NOAA Ұраган аңшыларының азаматтық және NOAA корпусы экипаж мүшелері, бастапқыда Флорида штатының Тампа қаласындағы МакДилл әуе базасындағы Ұшақтарды пайдалану орталығында орналасқан. Олар негізінен Атлант және Тынық мұхиттарындағы дауылдарда жоғары құралдармен жабдықталған ұшақтармен, соның ішінде ауадағы Доплер радарлық өлшеулермен қадағалау, зерттеу және барлау жұмыстарын жүргізеді. 2017 жылдың маусым айында Аңшылар 1993 жылдан бері МакДиллде болғаннан кейін Флорида штатының Лейкленд қаласындағы Лейкленд Линдер халықаралық әуежайындағы жаңа ғимаратқа көшіп барды. Олар екі Lockheed WP 3D Orion ұшағын, тропикалық циклон және қысқы дауылдар ішінде атмосфералық және радарлық өлшеулерді жүргізу үшін модификацияланған, ауыр құралдармен жабдықталған ұшу зертханаларын, сондай-ақ циклон қозғалысына әсер ететін жоғарғы және төменгі деңгейдегі желдерді тіркеу үшін 41000 футтан (12497 м) биікке көтерілетін G IV Gulfstream ұшағын пайдаланады. АҚШ-ты қамтитын дауылдар мен ғажайып дауылдардың жолын және қарқындылығын болжайтын компьютерлік модельдер негізінен G IV дропзонды деректерін күні-түні жинақтайды.

Гонконг мемлекеттік әуе қызметі

2009 жылдан бері Гонконгтың мемлекеттік ұшу қызметі (GFS) Гонконг обсерваториясымен бірлесіп, ұшу деректерін тұрақты түрде жинап келеді. 2011 жылы GFS пен Обсерватория арасындағы ынтымақтастық Оңтүстік Қытай теңізіндегі тропикалық дауылдардың ауа-райы деректерін жинау мақсатындағы барлау ұшуларына дейін кеңейді. 2016 жылдың қыркүйегінде олар тропикалық дауылдар туралы қосымша метеорологиялық мәліметтерді жинау және тайфундарды бақылауды күшейту үшін зондтық жүйені енгізді.

Тарих

Жұмылдырылған құралдармен жабдықталған Lockheed U-2 ұшағы 1963 жылғы Атлантика мұхитының дауыл маусымында "Джинни" дауылында пайдаланылған, бұл дауылды зерттеу үшін қолданылған ұшақтардың бірі. Басқа түрлеріне A 20 Havoc (1944); B 24 (1944–1945); B 17 (1945–1947); B 25 (1946–1947); B 29 (1946–1947); WB 29 (1951–1956); WB 50 (1956–1963); WB 47 (1963–1969); WC 121N (1954–1973); WC 130A, B, E, H (1965–2012) жатады. Дауылдарды бақылау үшін ұшақтарды пайдалану идеясын 1930 жылдардың басында Галвестон коммерциялық қауымдастығының капитаны У. Л. Фарнсворт ұсынды. АҚШ-тың ауа райы бюросының қолдауымен "дауылдық патрульдеу туралы заң" 1936 жылдың 15 маусымында АҚШ Сенаты мен АҚШ Өкілдер палатасы тарапынан мақұлданды.

1935 жылғы Еңбек күні дауыл

Бірінші рет дауылды табу мақсатындағы барлау ұшуы 1935 жылғы Ұлы Еңбек күні дауылы кезінде болды, ол кейін АҚШ-қа соққан ең күшті дауылға айналды.

1 қыркүйекте дауыл Багама аралдары арқылы өтіп, онда оның дауыл күшіне жеткені бағаланды. Осының салдарынан кемелер Флорида бұғазынан қашықтау жүріп, Ауа-райы бюросына қажетті ақпараттан айырылды. Бұл Ауа-райы бюросының батысқа қарай жалғасып, Кубаға жетеді деген сеніміне және Кубаның ауа-райы қызметінің мұндай деректерді таба алмауына байланысты жаңжалға әкелді. 2 қыркүйекте Флорида аралдарының үстінен ұшып өткен ұшқыш шығысқа және күтілгеннен солтүстікке қарай үлкен бұлт жиынтығын байқады. Кубаның ауа-райы қызметі дауылды табу үшін ұшақ жіберуді сұрады, капитан Леонард Повей ерікті болып келді. (Оның ұшағының ашық кабинасы болғандықтан) дауылдың ішіне енбестен, оның айналасын айналып, ол дауылдың бастапқыда ойланғаннан солтүстікке қарай орналасқандығын және солтүстік-шығысқа қарай бет алғанын растады. Бұл туралы Ауа-райы бюросына хабарласып, Флорида-Кейс аралдары үшін дереу ескерту жарияланды. Дауыл сол күні құрлыққа шықты. Капитан Повей Конгресс пен Ауа-райы бюросын тұрақты барлау ұшақтарын енгізуге шақырды, бірақ нәтиже болмады. Жағалау күзетінің кемелерін пайдалану жоспары жасалды, бірақ ол іске асырылмады.

1943 жылы күтпеген дауыл

1943 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Хьюстон қаласына (Техас штаты) соққан күтпеген дауыл, дауылға қарсы алғашқы мақсатты метеорологиялық ұшуды таңбалады. Бұл бәс тігуден басталды. Сол жазда британдық ұшқыштар Брайан полигонында аспаптық басқару бойынша оқытылды. Олар американдықтардың дауылдың алдында AT-6 Texan оқу ұшақтарын эвакуациялап жатқанын көргенде, ұшақтың конструкциясына күмән келтіре бастады. Бас инструктор, полковник Джо Дакворт, оқу ұшақтарының бірін алып, тікелей дауылдың көзіне ұшты. Ол навигатор лейтенант Ральф О'Хейрмен қауіпсіз оралғаннан кейін, базаның метеорологиялық офицері лейтенант Уильям Джонс Бурдик навигатордың орнына отырып, Дакворт дауылға екінші рет ұшты. Бұл ұшу дауылды барлауға арналған ұшулардың мүмкін екенін көрсетті, және кейбір ұшулар одан әрі мерзімімен жалғасты. 1946 жылы «Дауыл аулаушылар» деген атау алғаш рет пайда болды, және содан бері Әуе күштері мен қазіргі Әуе күштерінің резерві оны пайдаланып келеді. Бұл ұшулар дауылды барлауға арналған ұшулардың жүзеге асырылатынын көрсетті.

VW-4

АҚШ Теңіз күштерінің VW 4 / WEARECORON FOUR ауа райын барлау эскадрильясы, "Дауыл саятшылары" – ауа райын барлауға арналған жетінші американ эскадрильясы болды. Олар түрлі ұшақтарды пайдаланды, бірақ WC 121N "Уилли Виктор" ұшағы көбінесе "дауылдың көзіне" ұшып кірумен байланысты. Эскадрилья 1954 жылдың соңынан 1972 жылға дейін WC-121 ұшақтарымен жұмыс істеді. VW 4 "Женет" дауылына ену кезінде бір ұшақ пен экипажын жоғалтты, ал тағы біреуі дауыл кезінде қирады, бірақ қираған "Уилли Виктор" (MH 1) экипажымен бірге үйге оралды, бірақ ол қайтадан ұшпады. 1973–1975 жылдары VW 4 турбиналық ұңғымалы Lockheed WP 3A Orion ұшағын пайдаланды.

Катрина даулы

2005 жылғы 29 тамызда «Катрина» дауылы Кеслер әуе базасын қиратты, ол 53-ші зерттеу эскадрильясының орналасқан жері еді. Эскадрильяның жабдықтары мен қызметкерлері Атланта қаласының жанындағы Добинс әуе резервтік базасынан көшіп шығып жатты. Ауыр жабдықтарды жоғалтуға қарамастан, эскадрилья Ұлттық дауылдар орталығынан берілген ең бірде-бір тапсырманы орындамай қалған жоқ. 53-ші эскадрилья кейіннен Кеслерге қайтып келді.

Әуе кемесінің шығыны

1 қазан 1945 жылы АҚШ Әскери-теңіз күштерінің PB4Y 2 Privateer (Бюро нөмірі: 59415) ұшағы VPB 119 эскадрильясымен Оңтүстік Қытай теңізінде 1-санаттағы тайфун кезінде құлады. Жеті экипаж мүшесінің алтауы қаза тапты. 26 қазан 1952 жылы 54-ші ауа райын зерттеу эскадрильясының Boeing WB 29 Superfortress (сериялық нөмірі: 44 69970) ұшағы Тынық мұхитында Вильма супер тайфуны кезінде 10 адаммен бірге жоғалып кетті. 16 желтоқсан 1953 жылы АҚШ Әскери-теңіз күштерінің PB4Y 2 Privateer (Бюро нөмірі: 59716) ұшағы, Әуедегі ерте ескерту эскадрильясы (VW 3) құрамында, Дорис супер тайфунын барлау кезінде жоғалды. Экипаждың тоғыз мүшесінің барлығы қаза тапты. 26 қыркүйек 1955 жылы АҚШ Әскери-теңіз күштерінің Lockheed P2V Neptune ұшағы, Әуедегі ерте ескерту эскадрильясының төртінші бөлімі (VW 4) Кариб теңізінде тоғыз теңізші және екі канадалық журналистпен бірге жоғалып кетті. 15 қаңтар 1958 жылы 54-ші ауа райын зерттеу эскадрильясының АҚШ Әскери-әуе күштерінің Boeing WB 50 Superfortress (сериялық нөмірі: 49 295) ұшағы Гуам аралының оңтүстік-шығысында Офелия супер тайфунына ұшып бара жатқанда құлады, бортында тоғыз адам болды. 1974 жылы, 1974 жылы жаңадан модернизацияланған Lockheed WC 130 Hercules (сериялық нөмірі: 65 0965) Гуамдағы Андерсен әуе базасындағы 54-ші ауа райын зерттеу эскадрильясына, "Тайфун саудагерлеріне" берілді. Ұшақ Бесс тайфунын зерттеу үшін жіберілді. Экипаж Филиппиннің Кларк әуе базасынан "Swan 38" шақыру таңбасымен ұшып кетті. 1974 жылдың 12 қазанында ұшақпен радио байланысы үзілді, бұл ұшақ тайфунның ортасына екінші рет орналасу үшін ұшып бара жатқан кезде болды. Борттағы төтенше жағдайды көрсететін радио хабарламалар түспеді, ал іздеу тобы ұшақ пен экипажын таба алмады. Экипаждың алты мүшесі де қаза тапқан деп тізілді. Swan 38 – дауыл кезінде жоғалған жалғыз WC 130 ұшағы.

Басқа оқиғалар

15 қыркүйек 1989 жылы – «Хьюго» дауылының көз қабырғасына кіргенде NOAA WP 3D Orion (тіркеу N42RF) бірнеше күшті төмен қарайтын ауа ағындарына тап болды, бұл оң жақ ішкі қозғалтқыштың қызып кетуіне себеп болды. Ұшақ мұхит үстінен дауылдың көзіне жеткенде, экипаж оны өшіруге мәжбүр болды. Олар жанармайды төгіп, АҚШ Әуе күштерінің WC 130 ұшағынан кейін дауылдан шықты. Ұшаққа ауыр зақым келді және ол 1989 жылғы Атлантикалық дауыл маусымының қалған бөлігінде ұшуға жарамсыз болды. 9 ақпан 2007 жылы – Экстратропикалық циклон ішінде, «Хьюго» дауылы оқиғасына қатысқан сол WP 3D Orion мұхит үстінде төрт қозғалтқыштың үшеуінде компрессордың тоқтауына ұшырады, бұл экипажды оларды өшіруге мәжбүр етті. Олар қозғалтқыштарды қайта іске қосып, Сент-Джон қаласына оралды. Теңіз тұзы қозғалтқыштардың қуатын азайтты, нәтижесінде компрессор тоқтады, ал ұшақтан өткен жаңбыр бұлты қозғалтқыштарды тазалап, оларды қайта іске қосуға мүмкіндік берді.

Танымал мәдениетте

2012 жылдың шілдесінде The Weather Channel телеарнасында USAFR 53-ші WRS құрамындағы мамандар туралы "Hurricane Hunters" реалити-шоуы көрсетілді. 2015 жылы "Хьюго" даулы кезіндегі NOAA рейсінің оқиғасы Mayday телешоуында көрсетілді.