Роберт Лиc: Голливудтық сценарист және трагедиялық өлім

Кіріспе

Американдық актер

Роберт Лис (10 шілде 1912 – 13 маусым 2004) – американдық теле және кино сценарийші. Лис комедия жанрында шығармалар жазумен әйгілі болды, оның ішінде Эбботт пен Костелло фильмдерінің бірнешесі бар.

Өмір және мансап

Сан-Францискода дүниеге келген Лис 1929 жылы Лоуэлл орта мектебін бітірді. Ол шоу-бизнесте биші ретінде бастап, кейін MGM студиясы үшін сценарист болып жұмыс істеді, онда Фредерик Ринальдомен бірге жұмыс істеді. Олардың алғашқы сценарийі 1936 жылғы "The Perfect Set Up" қысқаметражды фильмі үшін жазылды. Бұл қысқаметражды фильм "Қылмыс жазасыз қалмайды" ("Crime Does Not Pay") сериясының бірінші фильмі болды. 1930 және 1940 жылдары MGM студиясы түсірген бұл сериал нақты қылмыстық оқиғаларға негізделген. Лис пен Ринальдо Роберт Бенчли және Пенни Висдом қатысқан "Түнгі кинотеатр" ("A Night At The Movies") сияқты комедиялық қысқаметражды фильмдерде жұмысын жалғастырды. Сондай-ақ, дуэт 1937 жылғы "Декатлон чемпиондары" ("Decathlon Champions") және Пит Смиттің арнайы сериясынан "Көшпенді камералар" ("Candid Cameramaniacs") фильмдерінде жұмыс істеді. 1939 жылы Лис пен Ринальдо 1939 жылғы "Ар-намысы жоқ пайғамбар" ("Prophet Without Honor") тарихи қысқаметражды фильмі үшін "Оскар" сыйлығына үміткер болды. 1939 жылы "Түскі аспан" ("An Hour For Lunch") комедиялық қысқаметражды фильмін аяқтағаннан кейін Лис пен Ринальдо 1940 жылғы "Естеліктер көшесі" ("Street Of Memories") драмасымен толық метражды фильмдерге көшті. Олар "Көрінбейтін әйел" ("The Invisible Woman") және "Қара мысық" ("The Black Cat") ғылыми-қияли және қорқыныш фильмдерінде жұмыс істеді. 1941 жылы олар Эбботт пен Костелло үшін "Осы әуесқойды ұстап тұрыңыз" ("Hold That Ghost") атты алғашқы комедиясын жазды. Келесі жылдары Лис пен Ринальдо комедиялық дуэт үшін тағы алты фильм жазды, атап айтқанда, "Мұзды жеңіңіз" ("Hit the Ice"), "Жаяу әскерлер үйге оралады" ("Buck Privates Come Home"), "Вагон Гэптің қайғылы жесірі" ("The Wistful Widow of Wagon Gap"), "Эбботт пен Костелло Франкенштейнмен кездеседі" ("Abbott and Costello Meet Frankenstein"), "Эбботт пен Костелло Көрінбейтін адаммен кездеседі" ("Abbott and Costello Meet the Invisible Man") және "Таудан келе жатыр" ("Comin' Round the Mountain", 1951). 1952 жылы олар 1943 жылы Paramount студиясы үшін жазған, бірақ пайдаланылмаған сценарийі кейін Мартин мен Льюис комедиялық дуеті үшін "Секіріп тұрулар" ("Jumping Jacks") фильміне бейімделді. 1950 жылдардың басында Лис мансабы дерлік құлап кетті, өйткені ол Маккарти дәуірінде коммунистік қызметтеріне байланысты Голливудтың қара тізіміне енгізілді. Осы қара тізімге байланысты ол өзінің әріптестеріне "J. E. Селби" псевдонимімен қолжазбаларын ұсынуға мәжбүр болды. Лис сонымен қатар британдық "Робин Гудтың оқиғалары" ("The Adventures of Robin Hood") телесериалы үшін қара тізімде жүрген кезінде псевдониммен жазды. 91 жасында ол 1951 жылы Америкаға қарсы қызметтер жөніндегі палатаға сөйлеген сөзі өмірінде жазған ең жақсы сөзі екенін мәлімдеді.

Born in San Francisco, California, Lees graduated from Lowell High School in 1929. He started in show business as a dancer before becoming a writer for MGM Studios, where he was paired with writer Frederic Rinaldo. Their first screenplay was for the 1936 short film, The Perfect Set Up. The short film was the first in the "Crime Does Not Pay" series. The series, which was produced by MGM in the 1930s and 1940s, were based on real life crime cases. Lees and Rinaldo continued to work on comedy shorts including, A Night At The Movies, starring Robert Benchley, and Penny Wisdom. The duo also worked on the 1937 films, Decathlon Champions and Candid Cameramaniacs from the Pete Smith Specialty series. In 1939, Lees and Rinaldo were nominated for an Academy Award for the 1939 biographical short film, Prophet Without Honor. After completing the comedy short An Hour For Lunch, in 1939, Lees and Rinaldo moved on to feature length films with the 1940 drama, Street Of Memories. The pair worked on the sci fi/horror films, The Invisible Woman and The Black Cat. In 1941, they wrote their first comedy for Abbott and Costello entitled, Hold That Ghost. In the following years, Lees and Rinaldo would go on to write six more movies for the comedy duo, namely, Hit the Ice, Buck Privates Come Home, The Wistful Widow of Wagon Gap, Abbott and Costello Meet Frankenstein, Abbott and Costello Meet the Invisible Man, and Comin' Round the Mountain (1951). In 1952, an unused treatment they wrote for a service comedy at Paramount around 1943 was later adapted as Jumping Jacks for another comic duo, Martin and Lewis. In the early 1950s, Lees' career was virtually destroyed when he was put on the Hollywood blacklist by movie studio bosses during the McCarthy Era for alleged Communist activities. As a result of his blacklisting, he had associates submit manuscripts to the studios under the pseudonym "J. E. Selby." Lees also wrote pseudonymously for the British television series, The Adventures of Robin Hood during the blacklist. At age 91 he declared that the speech he delivered in 1951 to the House Committee on UnAmerican Activities was the best thing he ever wrote.

Зейнеткерлік

1983 жылы сценарий жазудан зейнеткерлікке шыққаннан кейін және өмірінің соңына дейін оның әйелі болған сексолог Хелен Колтонмен араласып, ол атеист және гуманист айналымдарында белсенді болып, кейде шараларда сөз сөйледі.

Өлтіру

2004 жылдың 13 маусымында, шамамен сағат 11-де, 27 жастағы үйсіз Кивен Ли Графф Листің үйіне бұзып кірді. Графф 91 жастағы Листі шабуылдап, оның басын кесіп тастады. Содан кейін Графф Листің кесілген басын алып, көрші үйге кірді. Сол үйде 69 жастағы зейнеткер дәрігер Морли Энглсон тұрды. Графф телефон арқылы ұшақ билетін брондап жатқан Энглсонға шабуыл жасап, оны өлтірді. Southwest Airlines билет сатушысы шабуылды естіп, полицияға хабарлады. Полиция келгенге дейін Графф Энглсонның 2001 жылғы Mercedes Benz көлігін ұрлап, оқиға орнынан қашып кетті. Полиция Энглсонның үйін тінткен кезде Листің кесілген басын төсекте жатқан күйінде тапты. Листің көп жылдық серігі Хелен Колтон Листің бассыз денесін, жамылғымен жабылған күйінде, бес сағаттан кейін оның жатын бөлмесінде тапты. Ол Листі Беверли-Хиллздегі Академия штаб-пәтерінде өтетін шараға алып кетуге келген болатын. Келесі күні Графф Paramount Pictures қақпаларындағы күзетшілердің назарын аударды, ол өз-өзімен сөйлесіп, өтіп бара жатқан көліктерге айқайлады. Бір күзетші Грэфті екі адамды өлтіру туралы телеарнада көрсетілген баспасөз мәслихатындағы суреттен танып, полицияға хабарлады. Оған қылмыстар туралы сұрақ қойғанда, Графф Голливуд көшелеріндегі бір адамның оған қылмыс жасаған күні алдындағы түні метамфетамин мен экстази бергенін айтты және ол қылмысты жасағанын есіне есе алмайтынын мәлімдеді.