Мэри Луиз Макдональд: Ирландия саяхатшысы және «Шин Фейн» партиясының төрағасы

Кіріспе

Ирландиялық саясаткер, Синн Фэйн президенті (1969 жылы туған)

Мэри Луиза Макдональд (1 мамыр 1969 жылы туған) – 2020 жылдың маусымынан бері Ирландиядағы оппозиция жетекшісі және 2018 жылдың ақпанынан бері Синн Фэйн президенті. Ол 2011 жылдан бері Дублин орталық сайлау округінің депутаты (Teachta Dála). Бұрын 2009 жылдан 2018 жылға дейін Синн Фэйн партиясының вице-президенті, ал 2004 жылдан 2009 жылға дейін Дублин сайлау округінен Еуропалық парламент мүшесі (MEP) болды. 2018 жылдың 10 ақпанында Макдональд Дублинде өткен арнайы партиялық конференциядан (ardfheis) кейін ұзақ жылдар бойы партияға жетекшілік еткен Джерри Адамсты Синн Фэйн президенті лауазымынан алмастырды. 2020 жылғы жалпы сайлауда Синн Фэйннің көрсеткіштері айтарлықтай жақсарды, және шамамен бір ғасыр ішінде алғаш рет Фианна Фейл немесе Фине Гейл ең көп дауыс жинамады. Синн Фэйн 37 орынға ие болды, бұл Фианна Фейлдің 38 орынынан бір орын кем. 2020 жылдың маусымында Мишель Мартиннің Таоишик болып тағайындалуынан және Фианна Фейл, Жасыл партия және Фине Гейл коалициясы құрылғаннан кейін Макдональд оппозиция жетекшісі болды. Ол бұл лауазымға тағайындалған алғашқы әйел және 1927 жылы Еңбек партиясының Томас Джонсонынан бері Фианна Фейл немесе Фине Гейлден басқа партиядан шыққан алғашқы жетекші.

Ерте өмір және білім

Оңтүстік Дублинде орта таптық отбасында дүниеге келген, құрылысшы және геодезист Патрик Макдональд пен үй шаруасымен айналысқан Джоанның қызы. Оның ата-анасы тоғыз жасқа келгенде ажырасып, ол Ратгарда анасымен бірге қалды. Оның үш бауырласы бар: үлкен әпкесі және екі кіші інісі. Оның әпкесі Жоанна 2000-шы жылдардың соңында «Эйриги» социалистік-республикалық партиясымен байланыста болды және қазір мұғалім. Макдональдтың әкесінің туысы Джеймс О’Коннор Ирландия Азамат соғысы кезінде Курраг лагерінде атқыланды, ол Анти-Келісімшарт ИРА мүшесі болған. Ол заңсыз қару-жарақ иеленгені үшін айыпталды, сол кезде бұл қылмыс өлім жазасымен жазаланды. Ол кезде О’Коннор 24 жаста болды. 2023 жылдың қаңтарында Макдональд өзінің бауырларының бірінің 2021 жылы еркектен әйелге трансгендер болып өзгеруі туралы айтты және ол трансгендерлік мәселелерді «ұғыну үстінде» екенін мәлімдеді. Макдональд Ратгар ұлттық мектебінде және Оңтүстік Дублиндегі Черчтаундағы католиктердің Notre Dame Des Missions қыздар мектебінде білім алды, онда ол пікірсайыстарға қатысты. Мектептен кейін Макдональд Дублин Тринити колледжіне түсті, онда ағылшын әдебиеті бойынша бакалавр дәрежесін алды. Кейін ол Дублин қалалық университетінде еңбек қатынастарын зерттеді, сондай-ақ 1995 жылы Лимерик университетінен Еуропалық интеграцияны зерттеу бойынша магистр дәрежесін алды. Ол Еуропалық істер институтында зерттеуші және Білім беру және оқыту қызметтері трестінің серіктестік бөлімінде оқытушы болып жұмыс істеді. Макдональд Ирландия Ұлттық Конгресімен, партияаралық республикалық ұйыммен айналысты және 2000 жылы төраға болып сайланды, Дублинде қаланың Лорд-мэрі 1798 жылы алғашқы жиынын өткізген жерде тақта ашуға қарсы наразылық акциясын ұйымдастырды.

Саяси мансап

Макдональд саяси мансабын 1998 жылы «Фианна Файл» партиясына қосылумен бастады, бірақ бір жыл өткен соң, негізгі саяси көзқарастардағы, әсіресе Солтүстік Ирландия және әлеуметтік әділет мәселелеріндегі келіспеушіліктерге байланысты партиядан кетіп қалды.

Еуропалық парламент және алғашқы Dáil әрекеттері

Макдональд 2001 жылдан бері «Синн Фэйн» партиясы басшылығының мүшесі. Ол алғаш рет 2002 жылғы жалпы сайлауда «Синн Фэйн» партиясынан Дублин Батыс сайлау округінде кандидат болып түсті, бірақ жеңіліске ұшырады, алғашқы дауыстардың 8,02%-ын жинады. 2003 жылдың қыркүйегінде Макдональд нацистік Германиямен байланысы бар ИРА басшысы Шон Расселді еске алу митингісінде сөйлегені үшін сынға ілікті. 2004 жылы Макдональд Ирландиядағы «Синн Фэйн» партиясының алғашқы Еуропарламент депутаты (ЕОП) болды, ол 2004 жылғы Еуропалық парламент сайлауында Дублин округінен 60 000-нан астам алғашқы дауыс алып сайланды. Ол Солтүстік Ирландияны өкілдік еткен Бэрбре де Брунмен бірге «Синн Фэйн» партиясының екі ЕОП депутатының бірі болды. 2007 жылы «Еуропалық парламент» журналы оны «Жұмыспен қамту саясаты саласындағы ең құнды үлес қосқаны үшін» «Жылдың депутаты» сыйлығына ұсынды. Макдональд Еуропалық парламенттің Жұмыспен қамту және әлеуметтік мәселелер комитетінің мүшесі және Азаматтық бостандықтар комитетінің орынбасары болды. Ол 2007 жылғы жалпы сайлауда Дублин Орталық сайлау округінде сәтсіз кандидат болды. 2009 жылы ол «Синн Фэйн» партиясының вице-президенті болды. 2009 жылғы Еуропалық парламент сайлауында Дублин үшін Еуропалық Парламенттегі орын саны төрттен үшке дейін азайтылды. Макдональд соңғы орын үшін «Фианна Фейл» партиясының Эойн Райанмен және Социалистік партияның жетекшісі Джо Хиггинспен қызыл сызықта бәсекелесті. Макдональд Хиггинске қарсы бәсекеде жеңіліске ұшырады және бесінші дауыс санауында сайлаудан шығарылды. Оның алғашқы дауысы шамамен 48 000-ға дейін төмендеді. 2009 жылдың маусым айында Макдональдтың сайлау штабы ИРА сувенирлері мен естелік заттарын сатқаны белгілі болғаннан кейін сынға ұшырады. Макдональд Лиссабон шартына қарсылығын білдіріп, «ЕО/ХВҚ келісімі қабылданбауы керек» деді.

Dáil Éireann (2011 жылдан қазіргі уақытқа дейін)

2011 жылғы жалпы сайлауда Макдональд Дублин орталық сайлау округінде тағы да үміткер болды, бұл жолы бірінші басымдықты 13,1% жинады; ол округтегі соңғы мандатты жеңіп алды. Сайлаудан кейін ол Sinn Féin-нің мемлекеттік шығыстар мен реформалар жөніндегі өкілі болды. 2012 жылы Макдональд TV3 арнасының «Tonight with Vincent Browne» саяси ток-шоуында «Жылдың оппозициялық саясаткері» атағымен марапатталды. 2014 жылдың қарашасында Макдональд дауыс беру нәтижесінде оның қызметінен шеттетілуіне әкелгеннен кейін Дэйл палатасынан кетуден бас тартты. Макдональд Tánaiste Джоан Бертоннан үкіметтің азаматтардың жалақысынан немесе әлеуметтік төлемдерінен, жаңадан енгізілген су төлемдерін төлемеген жағдайда, төлемдерді алып қоятынын баяндауын сұрады. Макдональд Бертонның оның сұрақтарына тікелей жауап бермегенін, әдейі түрде жасырып, қиындық тудырғанын айтты. Ол және бірнеше Sinn Féin әріптестері Бертонның сұрақтарына жауап беруден бас тартуына наразылық ретінде төрт жарым сағат бойы палатада қалды. Жауап ретінде Ceann Comhairle Seán Barrett Дэйлдің жұмысын бірнеше күнге тоқтатты. 2015 жылдың желтоқсанында Макдональд бастапқыда Томас "Слаб" Мерфиді қолдады, оны «жақсы республикашыл» деп сипаттады, бірақ ол арнайы қылмыстық сотта өткен соттан кейін салықтан қашудың тоғыз айыбы бойынша сотталған еді. Бұл сот ісіне дейін 1999 жылы Дублинде өткен сотта Мерфиге қарсы куәлік берген соңғы адам өлтірілген болатын. Кейіннен ол партия басшысы Джерри Адамстың Томас Мерфиді «жақсы республикашыл» деп атауына қолдау көрсетпеді, себебі BBC Spotlight жедел баяндамасы Мерфиді «жаппай кісі өлтіруші» деп айыптады. 2016 жылғы жалпы сайлауда Дэйлге қайта сайланғаннан кейін, ол Дублин орталық округінде дауыс беру нәтижелері бойынша көшбасшы болды және Sinn Féin-нің бүкіл Ирландия бойынша психикалық денсаулықты сақтау және өзіне зиян келтірудің алдын алу жөніндегі өкілі болды. Ол 2018 жылы Sinn Féin президенті болып сайланғанға дейін осы лауазымды атқарды.

Синн Фэйн партиясының жетекшісі (2018 жылдан қазіргі уақытқа дейін)

2017 жылдың 18 қарашасында өткен «Шинн Фэйн» партиясының конференциясында Джерри Адамс партия басшысы болып қайта сайланды, бірақ ол «Шинн Фэйн» партиясы басшылығынан жаңа президентті таңдау үшін үш ай ішінде Ард Фейс арнайы жиналысын шақыруды сұрайтынын, ал келесі сайлауда Лаут сайлау округінен депутаттыққа қайта түспейтінін мәлімдеді. 2018 жылдың 20 қаңтарында Адамстың орнын басуға үміткерлерді іріктеу аяқталғанда, Макдональд «Шинн Фэйн» партиясының президенті болып сайланды, себебі ол жарысқа түскен жалғыз үміткер болды. Ол 2018 жылдың 10 ақпанында Дублинде өткен Ард Фейс арнайы жиналысында президенттік лауазымына бекітілді. Оқиғадан кейін бірден «Шинн Фэйн» партиясына қолдау 18%-дан 13%-ға дейін төмендеді, Макдональд өз әрекеттері үшін кешірім сұрады, бірақ бұл хабарламаның ағылшын халқына емес, Ұлыбритания мемлекетіне арналғанына сенетінін айтты. Содан кейін, 2019 жылдың 24 мамырында Ирландияда 2019 жылғы Еуропалық парламент сайлауы мен 2019 жылғы жергілікті сайлаулар бірдей күні өтті. Еуропалық парламент сайлауында «Шинн Фэйн» 2 еуродепутатын жоғалтып, дауыс үлесі 7,8%-ға төмендеді, ал жергілікті сайлауда партия 78 (депутаттардың шамамен жартысы) өкілін жоғалтып, дауыс үлесі 5,7%-ға азайды. Бұл нәтиже «Шинн Фэйн» үшін «апатты» деп есептелді. Макдональд: «Біз үшін өте қиын күн болды. Бірақ саясатта мұндай жағдайлар болады, бұл сіздің сынағыңыз. Әрине, бұл жеке басыма, партия басшысы ретінде де сынақ». Алайда, 2020 жылғы жалпы сайлауда партия қайта өркендеп, бірінші дауысқа 24,5% ие болды, бұл «Fine Gael» партиясынан 3,6%-ға, ал «Fianna Fáil» партиясынан 2,3%-ға жоғары көрсеткіш. Бұл – қазіргі заманғы «Шинн Фэйн» тарихындағы ең жақсы жалпы сайлау нәтижесі болды. Дублин орталық сайлау округінде Макдональд бірінші дауысқа 35,7% алып, жеңіске жетті. Макдональд партияның сайлаудағы табысын «революция» деп бағалап, Ирландияда «екі партиялық жүйе жоқ» екенін мәлімдеп, коалициялық үкімет құруға ниетті екенін білдірді. «Шинн Фэйн» депутаты Мэтт Карти Макдональдтың басшылығы мен оның «Шинн Фэйн» партиясының саясатын сайлаушыларға түсіндіру қабілетінің 2019 жылғы мамырдағы сайлау мен 2020 жылғы жалпы сайлау нәтижелері арасындағы күрт өзгеріске ықпал еткенін атап өтті. 2023 жылдың наурыз айында Макдональд Der Spiegel басылымына 2033 жылға дейін Ирландияның бірігістігі туралы референдум өткізілуі мүмкін екенін айтты.

At a Sinn Féin party conference on 18 November 2017, Gerry Adams was re elected party leader, but announced that he would ask the Sinn Féin party leadership to call for a special Ard Fheis to be held within three months to choose a new president, and that he would not stand for re election as TD for the Louth constituency in the next election. At the close of nominations to succeed Adams on 20 January 2018, McDonald was announced as the president elect of Sinn Féin, as she was the sole nominee to enter the race. She was confirmed as president at a special Ard Fheis on 10 February 2018 in Dublin. In the immediate aftermath of the incident support for Sinn Féin in opinion polls dropped from 18% to 13%, with McDonald apologising for her actions shortly afterwards, but stated she believed the message to be directed at the British state, not the English people. Shortly afterwards on 24 May 2019, the 2019 European Parliament election in Ireland and 2019 Irish local elections were held simultaneously. In the European elections, Sinn Féin lost 2 MEPs and dropped their vote share by 7.8%, while in the local elections the party lost 78 (almost half) of their local councillors and dropped their vote share by 5.7%. The result was considered "disastrous" for Sinn Féin. McDonald stated "It was a really bad day out for us. But sometimes that happens in politics, and it’s a test for you. I mean it’s a test for me personally, obviously, as the leader". However, at the 2020 general election, the party rebounded and attained 24.5% of the first preference votes, placing them ahead of Fine Gael by 3.6% and Fianna Fáil by 2.3%. It was the best general election result in the modern history of Sinn Féin. In the Dublin Central constituency, McDonald topped the poll with 35.7% of the first preference votes. McDonald touted the party's electoral success as a "revolution" and expressed her desire to form a coalition government, declaring that Ireland "is no longer a two party system". Sinn Féin TD Matt Carthy credited McDonald's leadership and her ability to clarify Sinn Féin's policies to the electorate with contributing to the stark turn around between the May elections of 2019 and the general election result of 2020. In March 2023, McDonald told Der Spiegel that she expected an Irish unity referendum to be held by 2033.

Қоғамдық имидж

Макдональд Синн Фейн мүшелерінің жаңа буынының өкілі ретінде танылды, ол партияның қолдауын кеңейтіп, дауыс санын арттырды. 2004 жылы партияның алғашқы Еуропарламент депутаты болғаннан кейін (бес жыл бұрынғыдан үш еседен астам дауыс жинаған), Макдональд пен 2004 жылғы сайлаудағы Синн Фейннің табысы туралы мақаласында ("«Шопоголик Троица қызы – жаңа Синн Фейннің символы»" тақырыбымен) The Times газеті Макдональдты «Браун Томас береті балаклавадан гөрі» және «Синн Фейн жаңа буынының бір бөлігі» деп сипаттады. Газетте былай делінген: «Донагмеде тағы бір Троица түлегі сайланды, ал Дублиндегі партия кандидаттарының арасында философия студенті және республикашыл үшін есімдері күмәнді Пемброк аты бар адамдар да болды. Қызығы, «көпіршік шарапқа» ұнайтын социалистер жұмысшы табының дауыстарын жинауда 1980-жылдары «әрекетке» түскен және түрмеде жазасын өткерген орта жастағы Синн Фейн мүшелерімен бірдей тиімді. Макдональд Синн Фейннің сайлау округін кеңейтіп, жасыл желекке толы қала маңындағы және геттолардағы дауыстарды қамтыды». Макдональд көшбасшылық қабілетімен және халыққа танымал болуымен ерекшеленеді. The Irish Times газетінің тілшісі Кэти Шеридан Макдональд туралы былай деп жазды: «Мэри Лу Макдональдтың құпия екенін айту сөз – бұл шындық. Ол жағымды, жылы және жақын, бірақ өзін толық ашпайды. Ашық сөйлейтін, ойынша келгенін айтатын сияқты, бірақ мұқият ойластырылмаған нәрсе айтпайды». Шеридан сондай-ақ, ол «Берти Ахерннің өркендеген кезінде көрінген жанкүйерлердің шулы жиынына тартымды, анти-элиталық көзқарасты ұсынатын, білімді, Дублин 6-ның орта таптық жеңілдігінің бейнесі» екенін мәлімдеді. Шеридан Синн Фейнді ирландиялық саясаттың бағытына енгізгенін айтты. 2021 жылдың қараша айындағы сауалнамалар бойынша, оның басшылығымен Синн Фейн ең танымал партия болып табылды. Макдональдтың қоғамдық бейнесін сынаушылар Синн Фейн ішіндегі зорлық-зомбылық және басқа да бұзушылықтар туралы айыптауларға оның қатысын көрсетіп, сынға алады. Сыншылар оның 2010 жылдардағы Маирия Кахилл ісіне реакциясына теріс жауап берді, онда Кахилл Уақытша ИРА мүшелерінің өмір бойына зорлағанын және ақпаратты Синн Фейн мүшелері жасырғанын мәлімдеді. 2015 жылдан бастап Макдональд бұрынғы Синн Фейн кеңесшісі Джонатан Даудоллдан қашықтауға мәжбүр болды, ол 2018 жылы адамды ұрлап, азаптағаны үшін кінәлі деп танылды, ал 2022 жылы Дэвид Бернның өліміне кінәлі деп танылды. Даудолл 2014 жылы Макдональдтың сайлау округінде Синн Фейн кеңесшісі болды және Guardian оны кеңесші ретінде жұмыс істеген жыл бойы Макдональдтың «жақтасы» деп сипаттады. Guardian Даудоллмен байланыстың Макдональдтың бейнесін «кірлеткенін» айтты.

McDonald has been credited with being part of a new generation of Sinn Féin members, who have broadened its appeal and increased its vote since she first held public office. After she became the party's first MEP in 2004 (receiving more than triple the percentage of votes the party had received five years earlier), Writing on McDonald and the 2004 election success for Sinn Féin (using the subheading '"Shopaholic Trinity girl is face of new Sinn Fein"), The Times described McDonald as "more Brown Thomas beret than balaclava" and "part of a new generation of Sinn Féiners." The paper continued by stating that "another Trinity graduate was elected in Donaghmede, while party candidates in Dublin also included a philosophy student and somebody called Pembroke, an unlikely name for a republican. The irony is that the smoked salmon socialists are just as effective at mopping up working class votes as the middle aged Sinn Fein men who saw 'action' in the 1980s or served time in prison. McDonald stretched the Sinn Fein constituency to the full, attracting votes and transfers from leafy suburbs as well as ghettoes." McDonald has been credited for her leadership ability and popular appeal. Kathy Sheridan of The Irish Times wrote of McDonald: "It is a cliche to say that Mary Lou McDonald is an enigma but it's nonetheless true. Likable, warm and approachable yet never quite revealing herself. A straight talker who appears to shoot from the hip yet says nothing that has not been thoroughly considered." Sheridan also claimed that she was "the embodiment of educated, Dublin 6 middle class privilege who peddles a persuasive anti establishment line and attracts the kind of adoring scrums last seen in Bertie Ahern’s heyday." Sheridan summarised that she had brought Sinn Féin into the mainstream of Irish politics." As of November 2021, Sinn Féin, under her leadership, was the most popular party in opinion polls. Those critical of McDonald's public image point to her handling of allegations of bullying and other abuses within Sinn Féin. Critics have negatively responded to her reaction to the Máiría Cahill affair of the 2010s, in which Cahill alleged that members of the Provisional IRA had sexually abused her as a teenager and subsequently that this information was suppressed by members of Sinn Féin. From 2015 onwards, McDonald has had to distance herself from former Sinn Féin councillor Jonathan Dowdall, who in 2018 was found guilty of the kidnap and torture of a man, and in 2022 plead guilty to the killing of David Byrne. Dowdall became a Sinn Féin councillor in 2014 in McDonald's constituency and has been described by the Guardian as a McDonald "protege" during the year long period in which he worked as a councillor. The Guardian went on to suggest that the Dowdall connection had "tainted" McDonald's image.

Жеке өмір

Макдональдс күйеуі Мартин Лениган, Газ желілері Ирландиясы мемлекеттік инфрақұрылым провайдерінің апаттық диспетчерлік бөлімінде газды бақылау бастығы болып жұмыс істейді. Олардың екі баласы бар. Ол Дублиннің Кабра ауданында тұрады. Ол "тәуелсіздік пен тыныштық сақтау үшін" трансценденттік медитацияны үйренді.

Денсаулық

Макдональдтың астмасы бар. 2020 жылдың сәуір айында ол 28 наурызда тапсырған тестінің нәтижесінде COVID-19 оң нәтижесін көрсеткенін хабарлады. Өзінің мәлімдемесінде ол жағдайдан жазылғанын, бірақ оң өкпесінде плеврит дамығанын айтты.