Луис және Кларк экспедициясының мүшесі Питер Вайзердің өмірі мен қызметі
Peter M. Weiser
Питер Вейзер (1781-1810): Американ сарбазы, Льюис пен Кларк экспедициясының мүшесі. Неміс тегінен, Иллинойста әскери қызметтен шақырылды. Тарих, биография.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Питер М. Вайзер (3 қазан 1781 – шамамен 1810) – американдық солдат және Льюис пен Кларк экспедициясының «Корпус Открытия» құрамындағы мүшесі.
Peter M. Weiser (October 3, 1781 – c. 1810) was an American soldier and member of the Corps of Discovery on the Lewis and Clark Expedition.
Ерте өмір
Вайзер Пенсильвания штатының Беркс округінде неміс тегінен шыққан Джон Филипп Вайзердің ұлы болып дүниеге келді. Ол Пенсильвания колониясының танымал отаршысы және дипломаты Конрад Вайзердің шөбересі болды.
Weiser was born in Berks County, Pennsylvania of German parentage, the son of John Phillip Weiser. He was the great grandson of noted settler and diplomat Conrad Weiser of the Pennsylvania Colony.
Льюис пен Кларк экспедициясы
1804 жылдың 1 қаңтарына дейін Вайзер «Ашу экспедициясы» корпусына қарапайым сарбаз ретінде қабылданды. Ол, мүмкін, 1803 жылы Уильям Кларк оны Иллинойс штатындағы Каскаскиа бекінісінде, АҚШ армиясының 1-ші жаяу әскер полкінде қызмет етіп жүргенде тартқан. Вайзер экспедиция Миссуриден аттанбас бұрын тәртіптік мәселелерге тап болған корпустағы бірнеше сарбаздардың бірі болды. 1804 жылдың 3 наурызында ол әскери сотқа тартылып, жақын жердегі «виски дүкеніне» рұқсатсыз бару үшін аң аулауға рұқсат сұрағаны үшін кінәлі деп танылды. Жаза ретінде ол он күнге лагерьге қамалды. Экспедиция барысында Вайзер көбінесе квартирмейстер, аспаз және аңшы болып жұмыс істеді. 1805–1806 жылдардың қысында экспедиция Форт Клатсопта болғанда, ол Орегон жағалауында тұз дайындау тобының құрамында болды. 1806 жылдың көктемінде, корпус қазіргі Айдахо штатының солтүстік-орталық бөлігіндегі Камия маңында орналасқанда, ол айналасындағы тауларда азық-түлік іздеуге қатысты. Ол кезде корпус Клервотер өзенінің жағасында, Лоло өткелінде қардың еруін күтіп тұрды. Топ жергілікті Нез-Персе тайпасының үйлерінде таза шабақ барын байқағаннан кейін, Вайзер, Фрейзер және сержант Джон Ордвейді жақын орналасқан Салмон өзенінен балық аулауға жіберді, оны олар «Льюис өзені» деп атады. 1806 жылдың шілде айында Вайзер ауыр жарақат алып, жамбас жарақатынан зардап шекті. Содан кейін, 24 тамызда, Льюис экспедицияны Лемхи өткеліне бастағанда, шошон тайпасынан келген адам экспедиция тізімінің соңынан Льюиске бірінен ауруға шалдыққанын хабарлады. Льюис Вайзерді табу үшін кері қайтып, оған лавадан мен пипермент эссенциясының қоспасын берді.
Weiser enlisted as a private in the Corps of Discovery by January 1, 1804. He was probably recruited in 1803 by William Clark at Fort Kaskaskia, Illinois while serving in the 1st Infantry Regiment of the U. S. Army. Weiser was one of several soldiers in the Corps who faced disciplinary problems before the expedition left Missouri. On March 3, 1804, he was court martialed and found guilty of asking permission to go hunting as a pretext for an unauthorized visit to a nearby "whiskey shop". As punishment he was confined to camp for ten days. During the expedition Weiser often served as quartermaster, cook, and hunter. During the winter of 1805–06, while the expedition was at Fort Clatsop, he was part of the salt making detail on the Oregon coast. In the late spring of 1806, while the Corps was camped near present day Kamiah in north central Idaho, he took part in a detached search expedition for food in the surrounding mountains. At the time, the Corps was camped by the Clearwater River waiting for the snow to melt on Lolo Pass. After the party noticed that the local Nez Perce had fresh salmon in their lodges, Weiser, Private Frazer and Sgt. John Ordway were sent on expedition to hunt for the fish in the nearby Salmon River, which they called "Lewis's River." In July 1806 Weiser was severely injured with bad leg wound. Then on August 24, when Lewis had gotten the expedition started toward Lemhi Pass, a Shoshone rode up from the rear of the column to inform Lewis that one of his men was sick. Lewis went back to discover Weiser, whom he dosed with tincture of peppermint and laudanum.
Экспедициядан кейінгі жылдар
1807 жылы Вайзер, Корпус Оқуға мүшелері Джон Поттс және Джон Колтермен бірге Жоғарғы Миссури өзенінде испандық тері аулаушы Мануэль Лизаның тобына қосылды. Лиза және оның 42 адамнан тұратын тобы (оның ішінде Джон Колтер, Джордж Друйлард немесе Бенито Васкес) Миссури өзенімен жоғары қарай Йеллоустоун өзенінің сағасына жеткенше жылжыды. Вайзер олар Йеллоустоун өзенімен 170 миль көтерілгеннен кейін, қазіргі Монтана штатындағы Бигхорн өзенінің сағасында Форт Реймонд сауда бекетін құрғанда сол жерде болды. Ол 1808 жылдың шілдесінде Реймонд фортында болды. 1808 және 1810 жылдар аралығында ол Миссури өзенінің үш саласында және Жылан өзенінде болды.
In 1807 Weiser, along with Corps of Discovery members John Potts and John Colter, joined the party of Spanish fur trapper Manuel Lisa on the Upper Missouri River. Lisa and his company of 42 men (including John Colter, George Drouillard or Benito Vázquez) moved up the Missouri until they reached the mouth of the Yellowstone River. Weiser was there when, after ascending the Yellowstone some 170 miles, they established Fort Raymond, a trading post at the mouth of the Bighorn River in present day Montana. He was at Fort Raymond in July 1808. Between 1808 and 1810 he was on the Three Forks of the Missouri and the Snake River.
Өлім
Вайзер шамамен 1810 жылы Қараяқ конфедерациясымен шайқаста қаза тапты. Ол 1825 жылға дейін тірі қалған болуы мүмкін, бірақ бұл нақты белгісіз.
Weiser died around 1810 by the Blackfoot Confederacy. He may have survived up to 1825; however, this is not known.
Мұра
Айдахо штатындағы Вайзер қаласы мен жақын жердегі Вайзер өзені Вайзердің құрметіне аталған.
The town of Weiser, Idaho, and the nearby Weiser River are named for Weiser.