Кіріспе

Полипиррол (PPy) – пирролдың тотығу полимерленуі арқылы алынатын органикалық полимер. Ол H(C4H2NH)nH формуласына ие қатты зат. Бұл өздігінен тоқ өткізгіш полимер, ол электроника, оптика, биология және медицина салаларында қолданылады.

Тарих

ППи-ның алғашқы мысалдары 1919 жылы Анжели мен Пьерони хабарлаған, олар пирол магний бромидінен пиррол қара түстерінің пайда болуын тіркеді. Осыдан бері пирролдың тотығу реакциясы зерттелді және ғылыми әдебиеттерде жарияланды. Полипиррол, политиофен, полианилин және полиацетилен сияқты өткізгіш полимерлерге жасалған жұмысы үшін 2000 жылы Алан Дж. Хигер, Алан Г. МакДиармид және Хидеки Ширакава химия саласындағы Нобель сыйлығымен марапатталды.

Қасиеттері

PPy пленкалары сары түсті, бірақ ауада тотығу салдарынан қараңғылайды. Полимерлену дәрежесіне және пленка қалыңдығына байланысты допингтелген пленкалар көк немесе қара түсті болады. Олар аморфты және тек әлсіз дифракцияны көрсетеді. PPy бір өлшемді емес, "жартылай бір өлшемді" деп сипатталады, себебі оларда белгілі бір мөлшерде байланыс және тізбектік секірулер болады. Допингтелмеген және допингтелген пленкалар еріткіштерде ерімейді, бірақ ісінеді. Допинг материалды көміртекті етеді. Олар ауада 150 °C-қа дейін тұрақты, одан кейін допант бөліне бастайды (мысалы, HCl түрінде). Полипиррол пленкаларының беті фракталдық қасиеттерге ие, ал олар арқылы иондық диффузия аномальды үлгіні көрсетеді.

Қолданбалар

PPy және оған ұқсас өткізгіш полимерлер электрондық құрылғыларда, сондай-ақ химиялық сенсорлар мен электрохимиялық қолдануларда кеңінен қолданылады.

Зерттеу үрдістері

PPy – дәрі-дәрмектерді жеткізуге арналған перспективті құрал. Полимерлік матрица ақуыздарды сақтауға арналған контейнер ретінде қызмет етеді. Полипирол отын жасушалары үшін катализатор тасымалдағышы ретінде және катодтық электрокатализаторлардың сезімталдығын арттыру үшін зерттелді. Полипирол, полианилин, полиэтилендиокситиофен сияқты басқа конъюгацияланған полимерлермен бірге, «жасанды бұлшықеттер» үшін материал ретінде зерттелді, бұл технология дәстүрлі моторлық жетек элементтерімен салыстырғанда артықшылықтар ұсынады. Полипирол кремнийді және кері фазалы кремнийді қаптау үшін қолданылды, нәтижесінде анион алмасуға қабілетті және гидрофобтық өзара әрекеттесулерді көрсететін материал алынды. Полипирол көп қабырғалы көміртек нанотұбларын микротолқынды өндіруде пайдаланылды, бұл CNT-лерді өсірудің жылдам әдісі. Полипиролдың жұқа қабатымен жабылған су өткізбейтін полиуретан губка өз салмағынан 20 есе көп майды сіңіріп алады және қайта пайдалануға болады. Суда оралған полипирол талшығы пирол мен DEHS допант ретінде қолданылатын химиялық полимерлену арқылы дайындалуы мүмкін.