Кіріспе

Нью-Касл, Делавэр және Пеннсвилл қалашығы, Нью-Джерси арасындағы екі аспалы көпір – Делавэр мемориалдық көпірі. Бұл Делавэр өзенін кесіп өтетін екі аралықты аспалы көпір. Ақы төлемақы алынатын көпірлер 295 және 40 АҚШ тас жолын қамтиды, сонымен қатар Делавэр мен Нью-Джерси арасындағы байланыс қызметін атқарады. Көпірді Говард, Идлс, Таммен және Бергендофф фирмасы инженер Отмар Амманның консультациялық көмегімен жобалаған. Оның басқа да жобаларына Джордж Вашингтон көпірі және Верраццано тар жолы кіреді. Көпірлер алыс қашыққа саяхаттайтын аймақтық байланысқа мүмкіндік береді. Interstate 95 магистралінің бөлігі болмаса да, ол магистральдің екі бөлігін байланыстырады: оңтүстік жағындағы Делавэр автожолы (Делавэрдегі Interstate 95) және солтүстік жағындағы Нью-Джерси автожолы (кейін Нью-Джерсидегі Interstate 95). Сонымен қатар, ол 495-ші мемлекетаралық тас жол, 13-ші АҚШ тас жолы және Делавэр штатындағы Нью-Касл қаласындағы 9-шы бағытты Нью-Джерси штатындағы Пеннсвилл қалашығындағы (Дипвотер елді мекенінде) 130-шы АҚШ тас жолымен байланыстырады. Делавэр мемориалдық көпірі мен Бенджамин Франклин көпірі – Делавэр өзенін кесіп өтетін және АҚШ тас жолы мен мемлекетаралық тас жолы статусына ие жалғыз көпірлер. Көпірлер Екінші дүниежүзілік соғыста, Корея соғысында, Вьетнам соғысында және Персия шығанағындағы соғыста қаза тапқан Нью-Джерси және Делавэр тұрғындарына арналған. Көпірдің Делавэр жағында, солтүстік бағыттағы қадамдардан көрінетін Соғыс ескерткіші орналасқан. Ақы төлеу жүйесін Делавэр өзені және шығанақ басқармасы басқарады. Делавэр мемориалдық көпірі – Делавэр өзенін кесіп өтетін ең оңтүстік және ең үлкен көліктік өткел. Бұл Делавэр мен Нью-Джерси арасындағы жалғыз тұрақты көліктік өткел. Дегенмен, Нью-Джерси штатындағы Форт-Мотт қаласында, өзеннің Нью-Джерси жағында Делавэр штатының бөлігіне жататын шағын жер бар, сондықтан бұл штаттар арасында жаяу өтетін жолдар бар, бірақ олар өзенді кесіп өтпейді. Кейп-Мэй – Льюс паромдары Нью-Джерси және Солтүстік-Шығыс штаттарынан Делавэрдің оңтүстігіне саяхаттайтын жолаушыларға баламалы бағытты ұсынады.

Бірінші аралық

Филадельфиядағы Бенджамин Франклин көпірінің ашылуынан кейін Делавэр және Нью-Джерси штаттарының тұрғындары Делавэр штатының Уилмингтон аймағында өзеннен өтуді қолдауға кірісті. Саудалық қысым күшейгенде, 1926 жылы қазіргі орналасқан жеріне жақын жерде, уақытша шара ретінде паромдық қызмет басталды. Делавэр мен Нью-Джерси арасындағы көпірді салуды жақтағандар Филадельфия портының басшыларынан күшті қарсылыққа тап болды, олар көпір кеме жүрісіне қауіпті деп мәлімдеді. АҚШ Әскери-теңіз күштері мен Жағалау күзеті де көпірдің жау шабуылына осал болатынына алаңдады. Егер көпір өзенге құлап кетсе, Филадельфия Әскери-теңіз базасы қолданудан шығып қалуы мүмкін еді. Автомобильдер мен жүк көліктерінің саны жылдам өскендіктен, осы аймақта көпірдің пайдасы анық болды және 1945 жылы Делавэр және Нью-Джерси штаттарының автожол департаменттері құрылысқа рұқсат берді. Алғашқыда екі қатарлы туннель қарастырылған, бірақ төрт қатарлы көпірдің құны да шамалы екені анықталғандықтан, төрт қатарлы көпір таңдалды. Конгресс көпір жобасын 1946 жылдың 13 шілдесінде бекітті, ал құрылысы 1949 жылдың 1 ақпанында басталды. Жобаға 44 миллион доллар жұмсалды және 53 метр биіктіктегі мұнаралары 134 метрге дейін су деңгейінен жоғары көтерілетін 175 метрлік құрылысты аяқтауға екі жыл кетті. Алғашқы бөлігі 1951 жылдың 16 тамызында қозғалысқа ашылды және сол кезде әлемдегі ең ұзын негізгі аспалы құрылымдардың бірі болды. Делавэр губернаторы Элберт Н. Карвел және Нью-Джерси губернаторы Альфред Э. Дрисколл көпірді екінші дүниежүзілік соғыста қаза болған екі штаттың жауынгерлеріне арнады. Көпірдің солтүстік жағында Нью-Джерси автожолымен байланыс аяқталғаннан кейін ол жылдам танымал саяхат маршрутына айналды. 1955 жылы жыл сайын көпірден шамамен сегіз миллион көлік өтті, бұл бастапқы болжамнан екі есе көп. 1960 жылы көпір жылына 15 миллионнан астам автомобиль мен жүк көлігін тасымалдады, ал 1963 жылдың қарашасында жаңа Делавэр автожолымен, 95-ші қалааралық автожолмен байланыс орнатылғаннан кейін бұл көрсеткіш одан да артты.

Екінші аралық

Екінші қақпақтың құрылысы 1964 жылдың ортасында, бастапқы қақпақтан солтүстікке қарай 250 фут (76 м) қашықтықта басталды. Ол 77 миллион долларға аяқталып, 1968 жылдың 12 қыркүйегінде ашылды, Корея соғысы мен Вьетнам соғысында қаза тапқан Делавэр және Нью-Джерси штатының сарбаздарына арналды. Бастапқы қақпақ он бес айға жөндеуге жабылды: оның ілгектері ауыстырылды, ал палубасы мен орталық бөлігі алынып тасталды және төрт бөлінбеген қатарлы қозғалыс үшін бір палубамен ауыстырылды. Соңында, 1969 жылдың 29 желтоқсанында Делавэр мемориалдық көпірінің екі қабатты құрылымының барлық сегіз қатары қозғалысқа ашылды, бұл оны әлемдегі екінші ең ұзын екі қабатты аспалы көпір етті. Сыртқы түрі жағынан ұқсас болғанымен, бастапқы және екінші қақпақтар арасында маңызды айырмашылықтар бар. Бастапқы қақпақ қабырғаланған болат плиталардан салынған және ашық торлы иықтан кіруге мүмкіндік береді. Екінші қақпақ көбінесе дәнекерленген болат плиталардан (маңызды аймақтарда ауыр қабырғалармен) салынған, бұл қазіргі заманғы болат көпірлерге тән, сонымен қатар бетоннан кіру жолдары да бар. Бастапқы аспалы қақпақ 295 тас жолының солтүстік бағытындағы қозғалысқа, ал жаңасы оңтүстік бағытындағы қозғалысқа арналған. Көпірдің екі жағындағы көшіру қатарлары, егер екінші қақпақты ұзақ уақытқа жабу қажет болса, бір қақпақта екі бағытты қозғалысқа мүмкіндік береді.

1969 жылдан қазіргі уақытқа дейін

1969 жылы 9 шілдеде «Регент Ливерпуль» мұнай танкері мұнара іргетастарын қорғайтын фендерлік жүйеге соқтығысқанда, көпір апатқа ұшырауға шамалы қалды. Көпірдің өзі зақымдалмады, бірақ фендерлік жүйе шамамен 1,0 миллион долларға зақымданды. Делавэр өзені және шығанағы басқармасы (DRBA) 2003 жылы көпірдің бетін қайта жаңарту, кеңейтімдерін жөндеу, электр жүйесін жаңарту және төрт мұнарадағы лифттерді ауыстыру үшін 13 миллион долларлық жобаны бастады. Бұл жұмыс 2008 жылы аяқталды. 2022 жылы DRBA шығысқа қарай созылатын көпірдің жол бетіне өте жоғары өнімділік бетон жағу жобасын бастады. 2018 жылғы мәліметтер бойынша, күніне 80 000-нан астам көлік сегіз жолақты екі көпірден өтеді. Ашық күндері Филадельфияның көкжиегі Нью-Джерсиге бара жатқанда сол жақта, ал Нью-Джерсиден шығып бара жатқанда оң жақта көрінеді. Бұл жерден Делавэр штатының Уилмингтон қаласын да көруге болады. Көпірден көрінетін басқа да маңызды орындар: PSEG-дің Хоуп-Крик ядролық электр станциясының салқындату мұнарасы (Салем, Нью-Джерси), Делавэр қаласындағы Делавэр қаласы мұнай өңдеу зауыты, Реди Пойнт көпірі (Делавэр қаласы), Сент-Жорж көпірі және сенатор Уильям В. Ротт кіші атындағы көпір (Сент-Жорж, Делавэр), сондай-ақ Пенсильвания штатының Честер қаласындағы Коммодор Барри көпірі. Көпірден бір бағытта ең көп көлік 2009 жылдың 29 қарашасында – 79 488 жеке және жүк көлігі өткен. Бір демалыс күнінде ең көп көлік – 211 685 көлік 2019 жылдың 16-18 тамызында бір бағытта өткен. 2019 жылғы мәліметтерге сәйкес, жеңіл көліктер үшін қолма-қол ақшамен төлем 5,00 доллар, ал Делавэр немесе Нью-Джерси штатындағы E ZPass картасын пайдаланғанда – 4,75 доллар. DRBA бастапқыда 2019 жылдың 1 наурызында жол ақысын 4,00 доллардан 5,00 долларға дейін көтеруді ұсынған, бірақ Нью-Джерси губернаторы Фил Мерфи 2019 жылдың 3 қаңтарында бұл жоспарға вето қойды. Ақпан айында DRBA және Делавэр мен Нью-Джерси губернаторлары жол ақысын 1 мамырға дейін кейінге шегеріп, жеңіл көліктерге E ZPass арқылы 25 центтік жеңілдік беру туралы келісімге келді. Көп саяхаттайтындар үшін тариф 1,25 доллардан 1,75 долларға дейін өсті. E ZPass жүйесі енгізілгенге дейін токендер мен көп саяхаттайтындарға арналған билеттер қолданылды, сондай-ақ жергілікті тұрғындар үшін жеңілдікпен билеттер сатуға арналған кітапшалар да болды. Жаңа жүйе енгізілгеннен кейін олар кезең-кезеңмен тоқтатылды және токендер енді қолданылмайды.

Көлік жүргізушісіне көмек көрсету

1951 жылы көпір ашылғанда, DRBA қызметкерлері кейбір жүргізушілердің геофирофобия немесе акрофобиядан қорқып, көпірден өтуге қысылғанын байқады. Осыған байланысты, DRBA полициясы "акрофобиядан қолдау" қызметін ұсынады, онда жүргізуші алдын ала қоңырау шалып, бір офицердің өзін көпірден өткізуін сұйынуға болады. Бір офицер жүргізушінің көлігін тізгіндейді, ал екінші офицер эскорт машинасымен ілеседі. DRBA жылына шамамен 450 эскорт сұранысын қанағаттандырады, оның 60 пайызы – қайта-қайта тапсырыс берушілерден түседі.

Соғыс ескерткіші

1951 жылы алғашқы көпір ашылғаннан бері, жыл сайынғы салтанаттар көпірдегі соғыс ескерткішінде Еске алу күні мен Ардагерлер күнінде американдық соғыс ардагерлерінің қаһармандық құрбандықтарын құрметтеу үшін өткізіледі. Ескерткіш Нью-Касл қаласындағы Ардагерлер ескерткіш саябағында орналасқан. Онда су көлденеңі, солдаттың мүсіні және Делавэр мен Нью-Джерси штаттарынан Екінші дүниежүзілік соғыста, Корея соғысында, Вьетнам соғысында және Персия шығанағы соғысында қаза болған 15 000 ер және әйелдің есімдері жазылған қабырға бар.