Кіріспе

Мельбурндағы көше, Австралия

Бурк көшесі – Мельбурнның орталық бизнес ауданындағы маңызды көшелердің бірі және Ходдл желісінің негізгі бөлігі. Бұл көше бұрын қаланың ішкі бөлігіндегі ойын-сауық орталығы болып келген, ал қазір танымал туристік орын және трамвайлардың қозғалыс жолына айналды. «Керемет Мельбурн» дәуірінде Бурк көшесінде қаланың көптеген театрлары мен кинотеатрлары орналасқан. Бүгінде ол маңызды сауда орталығы болып табылады, оның ішінде Элизабет және Суонстон көшелері арасында Бурк-стрит сауда алаңы, батыс жағында көптеген кеңселер мен шығыс жағында мейрамханалар бар. Көшедегі қызығушылық пен әрекеттілік жиі жақын орналасқан Коллинз көшесінің ресмилігімен салыстырылады.

География

Бурк көшесі шамамен шығыстан батысқа қарай созылып, қала орталығын ұзын осі бойымен екіге бөледі. Бурк көшесі оңтүстікке қарай Литтл Коллинс көшесімен, солтүстікке қарай Литтл Бурк көшесімен қатар жүреді. Бурк көшесінің екі негізгі бөлігі бар, оларды Оңтүстік Крест станциясы бөліп тұрады: тарихи қала орталығы және қазіргі Docklands аймағы. Қала орталығының бөлігі шығыстағы Спринг көшесінен (Парламент үйінен көрінеді) Спенсер көшесі мен Оңтүстік Крест станциясына дейін жалғасады. Docklands аймағының жаңа бөлігі станцияның ар жағында (жаяу жүргіншілер ғана өте алады) Коллинз көшесімен қиылысатын жерде аяқталады.

Тарих

1837 жылы Ходдл желісінің бөлігі ретінде салынған Бурк көшесі 1840-шы жылдарға дейін "қаладан тыс" деп саналды, ол кезде батыс жағында Сент-Патрик залы, алғашқы синагог және алғашқы мемлекеттік аурухана ашылды. 1850 жылдары ол демалыс күндері кешкі ойын-сауық орталығы ретінде танымал болды. 1851 жылы Buckley & Nunn дүкенінің бірнеше ғимарат ашуымен және 1911 жылы бәсекелес Myer дүкенімен сауда-саттық артып, көше Лондонның Оксфорд көшесімен салыстырылатын болды. Мельбурнның алғашқы театры Бурк көшесінде "Павильон" (1841) атымен ашылды, ал 1840-шы жылдардың соңына қарай шығыс бөлігі Мельбурнның негізгі ойын-сауық аймағы ретінде қалыптасты. Театрлар мен қоғамдық залдар бильярд залдарымен, сигар дивандарымен, мылтық ату орындарымен, боулинг аллеяларымен және түрлі ойын-сауықтармен толықтырылды. Кешкі уақытта адамдар Бурк көшесінің тротуарларында ойын-сауық іздеп немесе көңіл көтеру үшін серуендесе, түнгі көше қоғамдық тәртіпсіздік, төбелес, жыныстар іздеушілер, маскүнемдік және ішімдікке құмарлықпен әйгілі болды. "Флорентино", "Пеллегрини" және "Қоғамдық кафе" сияқты ХХ ғасыр мейрамханалары Мельбурн институты болды, ал "Париж кафесі" әдеби және көркемшілдердің жиналатын орыны болды. Алайда, көлікті жаяу жүргіншілерден бөліп тұратын көп деңгейлі жоба ешқашан іске аспады. Жоспарлар ақырында жәй жүргіншілермен бірге трамвай жолының деңгейінде кеңістік бөлісу арқылы қарапайымдастырылды. 1978 жылдың 13 ақпанында көлік қозғалысы тоқтатылды. Жаяу жүргіншілерге арналған сауда орталығы 1983 жылы Уэльс ханзадасы Чарльз бен Уэльс ханшайымы Диананың ресми ашылуымен пайдалануға берілді. 2006 жылғы Достастық ойындарына дайындық барысында сауда орталығына күрделі жөндеу жасалды, содан кейін жоғары орналасқан трамвай аялдамалары орнатылды. 2017 жылдың қаңтар айында Мельбурн қаласындағы автокөлік шабуылы кезінде полициямен қуылған седанды айдап келе жатқан психикалық ауруы бар адам көлігін жаяу жүргіншілерге арналған жолға шығарып, Бурк-стрит сауда орталығында бейкүнә адамдарды қағып өтті. Осы қылмыс салдарынан алты адам, оның ішінде бір нәресте мен бір бала қаза тапты. 25-тен астам адам жарақат алып, ауруханаға түсті. 2018 жылғы Мельбурн қаласындағы пышақ шабуылы да Бурк көшесіндегі "Target Centre" маңында болды. ИД-ге шабыттанған ер адам көлігіне өрт қойғаннан кейін үш жаяу жүргіншіні пышақтап өлтірді. Екі адам ауруханаға жеткізіліп, біреуі қайтыс болды. Полиция көлік өртенгеннен кейін бір минут ішінде оқиға орнына жетіп, қылмыскерді атып өлтірді, ол кейін ауруханада көз жұмды. 2023 жылдың қыркүйегінде ер адам трамвай аялдамасынан өтіп, бірнеше жаяу жүргіншіні қағып, Бурк/Рассел көшелерінің қиылысында екі көлікке соқтығысып, бір адамның өмірін алып, бірнеше адамды жарақаттады. Шабуылдан кейін ер адам полициямен ұсталды.

Оқиғалар

Майердің алғашқы Рождестволық терезе көрмесі 1956 жылы, Мельбурн жазғы Олимпиадасы өткен жылы ашылды және жыл сайынғы дәстүрге айналды. Майердің дүкен терезелері әр жылғы Рождество тақырыбында әрленеді және әр желтоқсанда шамамен 1 миллион бала мен олардың ата-аналары көруге келеді. Майердің Рождестволық шеруі – Спринг көшесінен басталып, Бурк көшесі арқылы Майер терезелеріне дейін өтетін жыл сайынғы шара болатын. Шеру соңғы рет 2010 жылы ұйымдастырылды.

Аспан қыртыстары

Бурк-стрит – әйнек панельді көкжайлармен қатар орналасқан коммерциялық аймақ, әсіресе оның батыс жағында. Көзге түсетін көкжайлардың ішінде 395 және 700 Bourke, 385 Bourke Street, Bourke Place, UniSuper, Marland House, 500 Bourke-тағы National Bank House (бұрынғы NAB штаб-пәтері), AMP Square, 720 Bourke-тағы Medibank, Channel Nine Melbourne және Southern Cross бекетінің үстіндегі AGL Energy бар.

Көлік

1887 жылдың тамызында Мельбурн трамвай және омнибус компаниясы Бёрк көшесі бойында Спенсер көшесінен Клифтон Хиллге дейін кабельді трамвайды іске қосты. Ол 1940 жылдың қазанында автобустар енгізіліп жабылды. 1955 жылдың маусым айында Мельбурн және Метрополитен трамвайлар басқармасы автобустарды электр трамвайларымен алмастырды. Бүгінде 86 және 96 трамвай маршруттары Бёрк көшесінің бойымен және тікелей сауда орталығы арқылы өтеді. Парламент теміржол станциясы Бёрк көшесінің шығыс жағында, Спринг көшесінің бұрышына жақын орналасқан және қала маңындағы теміржол желісінің жер астындағы «Сити Луп» бөлігі болып табылады. Оңтүстік Крест станциясы қала орталығының батыс жағында Бёрк көшесін екіге бөліп, Виктория штатындағы пойыз және автобус қызметтері үшін маңызды көлік хабы болып табылады. Станциядан Мельбурн және Авалон әуежайларына шаттл автобустар қатынайды. Оңтүстік Крест станциясындағы жаяу өткел Бёрк көшесінен Доклендс стадионы мен Мельбурн Доклендс-ке қол жеткізуді қамтамасыз етеді.

Кинотеатрлар

Бурк көшесі Мельбурн киноиндустриясындағы маңызды тарихи орынға ие. Бұл қаладағы тұрақты кинотеатрдың алғашқы мекені болды (дегенмен бастапқыда ол Принц мостының жанында орналасқан еді), ал 1913 жылға қарай Мельбурнның басты кинотеатрлар жиынтығына айналды. 1908 жылы Артур Расселл Сент-Джордж залында фильмдер көрсетуді бастады, ол 1914 жылы Хойтс Де Люкс театры ретінде қайта жаңартылды, бұл Хойтс киножелісінің бастауы болды. Бурк көшесі ұзақ жылдар бойы кино көрермендердің орталығы болып келді. 2005 жылы Хойтс кинотеатры Мельбурн орталық сауда орталығындағы үлкен ғимаратқа көшірілді. 2006 жылдың 15 ақпанында Village кинотеатры жабылды, ал Village кинотеатрларының негізгі бөлігі жақын жердегі Crown Casino-да қалды. Чайнатаун кинотеатры, бұрынғы Хойтс Мидсити кинотеатрының ғимаратында орналасқан, Бурк көшесіндегі жалғыз кинотеатр болып табылады. Жақын орналасқан Коллинз көшесіндегі жаңадан кеңейтілген Кино Денди кинотеатры әлі де кино әуесқойларын қызықтырады. Ілесіп жатқан Расселл көшесіндегі Greater Union кинотеатрлары 2013 жылы жабылып, кейіннен бұзылып кетті.