Мельбурн қаласындағы Сент-Килда жолы

Кіріспе

Австралияның Виктория штатындағы Мельбурн қаласындағы көше.

Сент-Килда жолы – Мельбурн қаласында орналасқан көше. Бұл 3004 пошталық коды бар Мельбурн жерінің бір бөлігі және Суонстон көшесімен бірге қаланың маңызды бағытын құрайды. Сент-Килда жолы Ярра өзенін кесіп өтетін Принс көпірінен басталып, Мельбурнның орталық бизнес ауданын Сент-Килда қалашығымен байланыстырады және Сент-Килдадағы Карлайл көшесінде аяқталады. Көше Брайтон жолы ретінде жалғасады, ол Непиан тас жолына айналады, бұл шығанақ жағасындағы қалашықтар мен Морнингтон түбегін қаламен байланыстыратын маңызды магистраль болып табылады. Праран қаласының Хай-стрит көшесіне дейінгі бөлігінің шығыс жағы Мельбурн қаласының муниципалитетіне, ал Доркас-стриттен басталатын бөлігінің батыс жағы және Хай-стриттен оңтүстікке қарайғы шығыс жағы Порт-Филипп қаласының муниципалитетіне жатады. Бұл көше бойында көптеген мекемелер орналасқан және 20 ғасырдың ортасына дейін әсем сарайлармен қатарласқаны үшін танымал болды. 1950-1980 жылдары көптеген кеңселер салынғаннан кейін коммерциялық орталыққа айналды, ал 1990 жылдан бері ірі тұрғын үй жобаларына да үй иесі болды.

Тарих

1830 жылдары Мельбурннан оңтүстікке қарай Сент-Килдаға және Брайтонға қарай созылатын жол Мельбурнның алғашқы пошта бастығы капитан Бакстердің есімімен Сент-Килда жолы, Брайтон жолы және Бакстер жолы деп аталып келді. Өзеннің оңтүстігіндегі аймақ көбінесе батпақты жерлерді құрады және 19 ғасырдың көп бөлігінде негізінен бос мемлекеттік жер болып қалды. Жолдың шығысындағы көтеріңкі жерге тірелген, оңтүстік-оңтүстік-шығысқа қарай Брайтонға тікелей бағытталған. Сент-Килданың жағалау аймағындағы мемлекеттік жерлердің алғашқы сатылуы Фицрой көшесі арқылы Сент-Килда жолымен байланысты болды және 1842 жылдың 7 желтоқсанында өтті. 1850 жылы үкімет ағаштан жасалған көпірдің орнына құмтастан салынған Принс көпірін тұрғызды. Көпірді 1844 жылы Мельбурнға Жаңа Оңтүстік Уэльстен келген шотланд инженеры Дэвид Леннокс жобалады. Көпірдің ашылуы маңызды оқиға болды, оған инспектор Чарльз Ла Тробе және Джорджина МакКре қатысты. 1902 жылға дейін болған Үй кейін басқа жерге көшірілді, ал оның орны 1854 жылы құрылған Корольдік бақтардың бөлігіне айналды. Қала мен қазіргі Сент-Килда тоғысының арасындағы жерлер 1850-60 жылдары түрлі мекемелерге берілді немесе мемлекеттік резервтер болып қалды. 1854 жылы Уэсли методистік шіркеуіне тоғысқа жақын жердегі жолға жер берілді, бірақ Уэсли колледжінің іргетасы 1865 жылдың 4 қаңтарында ғана салынды және мектеп 1866 жылдың 11 қаңтарында ресми түрде ашылды. Қалаға жақын жерде, 1855 жылы үкімет Мельбурн грамматикалық мектебі салынған Англикан шіркеуіне Сент-Килда жолында жер берді. Оның іргетасы 1856 жылдың 30 шілдесінде қаланды, ал мектеп 1858 жылдың 7 сәуірінде ресми түрде ашылды. 1850-ші жылдардың басында Сент-Килда жолы қарулы қарақшылар мен бұзғыштар жасаған ең танымал тонаулардың біріне куә болды (бірақ бұл оқиға оңтүстікке қарай, қазіргі Брайтон жолында болды). Виктория казармалары 1856-1872 жылдар аралығында салынды. 1860 жылдары Сент-Килда үлкен үйлер мен сәнді террасалармен безенген, теңіз жағалауындағы ыңғайлы маңайға айналды. Сент-Килда жолы Мельбурнмен байланыстыратын маңызды артерия болды және атпен жүретін көліктерге арналған кең еуропалық бульвар ретінде жоспарланды. Жол 1859 жылы алғаш рет жақсы жабылды және 1860 жылдары көше ағаштары отырғызылды. 1859 жылы шығыс жағындағы жерлер құрылыс учаскелері үшін мемлекеттік жерлерден бөлінді, қарсылық кең алқаптар (100 фут) және терастар емес, сапалы үйлер салу талабымен біршама жұмсалды. Екі жылдан кейін, Уэслидің солтүстік жағында саңыраулар институтымен ұқсас стильдегі ғимараттарда Корольдік Викториялық соқырлар институты ашылды, оны сол сәулетшілер жобалады. Альфред ауруханасы 1871 жылы Коммерциялық жолға қарап тұрған жерде, кейіннен Сент-Килда жолынан бөлінген жерде құрылды. 1877 жылы Купер мен Бейлидің Ұлы американдық халықаралық циркі қазіргі Өнер орталығының орнында орналасты. Қазіргі Принс көпірі 1888 жылы 1850 жылғы құрылысты алмастыру үшін салынды, ал кабельді трамвайлар Свонстон көшесінен көпірден Сент-Килда жолымен Тоорак пен Сент-Килдаға қарай жүруге басталды. Осы кезде жол бойында шыршалар отырғызылды. Принс Генри ауруханасы (алғашқыда Мельбурн гомеопатиялық ауруханасы деп аталды) 1885 жылы Сент-Килда жолында ашылды және 1991 жылға дейін жұмыс істеді. 19 ғасырдың соңына дейін Ярра өзені үнемі су тасқынына ұшырады. 1896 жылдан 1900 жылға дейін Ярра өзенін туралау және кеңейту үшін жаңа арна қазылды. Шығарылған материалдар батпақты лагуналарды және кірпіш құймаларын толтыруға, сондай-ақ қазіргі Александра бақтары орналасқан жердегі өзен жағалауының биіктігін көтеруге пайдаланылды. Бақтар 1901 жылы ашылды. 1901 жылы Өнер орталығының орнында Фицджеральд ағайындыларының циркімен салынған тұрақты цирк – Олимпиа орналасты. 1904 жылы Фицджеральдке тиесілі емес жерлерде сәнді кездесу орны – Принс Корт ашылды. Бұл жерде жапон шайханасы, ашық аспан астындағы театр, шағын пойыз, су құламасы және 15 адамнан тұратын әскери оркестр болды. 1907 жылы Вирт ағайындыларының циркі Фицджеральдтен бүкіл жерді алып, келесі 50 жыл бойы сол жерде қалды. 1911 жылы олар жаңа цирк ипподромын және роликті коньки тебу алаңын салып, бастапқы Олимпияны кинотеатр ретінде жалға алды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде кейбір ғимараттар солдаттар мен медбикелерге арналған пансионаттар ретінде пайдаланылды. 1920 жылдары Жаз павильоны мен Олимпиа би сарайының орнына жаңа Грин Милл би залы салынды. 1960 жылдардың соңында Main Roads Board Сент-Килда тоғысының айналасындағы жердің көп бөлігін мәжбүрлі түрде сатып алып, оның ішіндегі танымал Junction Hotel сияқты көптеген ғимараттарды бұзды, тоғысты толық қайта жаңарту үшін. Куинс Роудты Денденонг Роудқа жер асты жолы арқылы қосты. Хай Стриттың батыс жағы (тоғыстан Карлайл Стритқа дейін) да Сент-Килда жолының еніне дейін кеңейту үшін сатып алынып, бұзылды және Сент-Килда жолы деп аталды, тиімді түрде Карлайл Стритқа дейін созылды. Өнер орталығының құрылысы кейбір кешігулерден кейін 1973 жылы басталды. Кешен кезең-кезеңмен ашылды, Хамер Холл 1982 жылы, ал Театрлар ғимараты 1984 жылы ашылды. Ярра өзенінің жағасындағы Саутбанк ауданының қайта құрылысы 1990 жылы Саутбанк променадының құрылысымен басталды. 1980 жылдардың басында мұраны қорғау шаралары сақталған аз ғана сарайлар мен ерекше пәтерлерді қорғады, сондай-ақ кеңсе құрылысының жаңа толқыны кезінде біртектілікке қол жеткізу үшін 60 метрлік биіктік шегі енгізілді. 2017 жылдың 13 ақпанында Сент-Килда жолы Австралияның Ұлттық мұра тізіміне енгізілді. 2017 жылдың маусымында Мельбурн метро жобасы үшін Сент-Килда жолын жағалайтын шыршалардың бір бөлігі кесілді.

In the 1830s the road leading south out of Melbourne towards St Kilda, and on to Brighton, was known variously as the St Kilda Road, the Brighton Road, and Baxter's Track, after Melbourne's first postmaster, Captain Baxter. The area immediately south of the river was low lying swampy land, which remained mostly vacant crown land for much of the 19th century, with a rise to the east, which the road skirted around, to head south south east in a straight line towards Brighton. The first sale of Crown lands in the seaside locality of St Kilda, connected to St Kilda Road via Fitzroy Street, took place on 7 December 1842. In 1850, a government built sandstone bridge, Princes Bridge, replaced the wooden bridge. The bridge was designed by David Lennox, a Scottish trained engineer who had arrived in Melbourne from New South Wales in 1844. The opening of the bridge was a major occasion, with Superintendent Charles La Trobe and Georgiana McCrae in attendance. The Home existed until 1902 when it was relocated, and the site became part of the Kings Domain gardens, established in 1854. Between the city and what is now St Kilda Junction, sites were granted to various institutions, or remained government reserves in the 1850s and 60s. In 1854 the Wesleyan Methodist Church was offered fon the road near the junction, but the foundation stone of Wesley College was not laid until 4 January 1865, and the school was officially opened on 11 January 1866. Much closer to the city, in 1855 the government granted on St Kilda Road to the Anglican Church on which Melbourne Grammar School was built. The foundation stone was laid on 30 July 1856 and the school was officially opened on 7 April 1858. During the early 1850s, St Kilda Road was the scene of one of the most notorious hold ups by armed bandits and bushrangers (though this actually took place on what is now known as Brighton Road further south). Victoria Barracks were built between 1856 and 1872. By the 1860s, St Kilda had developed as a desirable seaside suburb, dotted with large houses and grand terraces. St Kilda Road was a main arterial connecting it with Melbourne, and was planned as a wide European style boulevard to accommodate horse drawn traffic. The road was properly surfaced for the first time in 1859, and planted with street trees in the 1860s. In 1859 lots along the east side were alienated from government land for building lots, opposition was somewhat mollified by the generous 100 ft frontages and the requirement for substantial homes to be built rather than terraces. Two years later, on the north side of Wesley, the Royal Victorian Institute for the Blind opened in buildings very similar in style to the Deaf Institute, designed by the same architects. The Alfred Hospital was established in 1871 on a site fronting Commercial Road, with a boundary to St Kilda Road, later carved off. In 1877, Cooper and Bailey's Great American International Circus set up on the site of the present Arts Centre. The present Princes Bridge was built in 1888 to replace the 1850 structure, and cable trams commenced running from Swanston Street over the bridge along St Kilda Road to Toorak and St Kilda. At this time, the elm trees were planted along the road. The Prince Henry's Hospital (originally called the Melbourne Homoeopathic Hospital) was opened in St Kilda Road in 1885, and existed until 1991. Until the end of the 19th century, the Yarra River was subject to regular flooding. A new channel for the Yarra River was dug from 1896 to 1900 to straighten and widen the river. The spoil was used to fill the swampy lagoons and brickmakers pits and raise the height of the river bank where Alexandra Gardens now stands. The Gardens were opened in 1901. In 1901 the Arts Centre site became home to a permanent circus, Olympia, built by the Fitzgerald Brothers' Circus. In 1904, the area of the site not occupied by Fitzgerald's was developed as a fashionable meeting place called Prince's Court. This area featured a Japanese Tea House, open air theatre, miniature train, water chute and a 15 member military band. In 1907, Wirth Brother's Circus took over the entire site from Fitzgerald's and remained there for the next 50 years. By 1911 they had built a new circus Hippodrome and a roller skating rink, and had leased the original Olympia as a cinema. During World War I some of the buildings were used as nursing homes for soldiers and nurses. During the 1920s a new Green Mill Dance Hall replaced the Jazz Pavilion and Olympia Dancing Palace. In the late 1960s, the Main Roads Board compulsorily acquired much of the land around St Kilda Junction and demolished many of the buildings including the landmark Junction Hotel in order to completely rebuild the junction. Queens Road was connected to Dandenong Road via an underpass. The west side of High Street (from the junction to Carlisle Street) was also acquired and demolished to increase it to the approximate width of St Kilda Road, and renamed St Kilda Road, effectively extending it to Carlisle Street. Construction of the Arts Centre began in 1973 following some delays. The complex opened in stages, with Hamer Hall opening in 1982, and the Theatres Building opening in 1984. The redevelopment of the Southbank precinct along the Yarra River commenced in 1990 with the construction of the Southbank Promenade. In the early 1980s, heritage controls protected the few surviving mansions and notable flats, and a 60m height limit was introduced, bringing uniformity to the street during another boom in office construction. On 13 February 2017 St Kilda Rd was included on Australia’s National Heritage List. In June 2017, a small number of the elm trees lining St. Kilda Road were cut down for the Melbourne Metro Rail Tunnel project.

Бүгін

Бүгінде Сент-Килда жолы мегаполис құшағына сіңіп, қаланың маңызды артерияларының бірі ретінде сақталды. Оның екі жағында кеңселер, тұрғын үйлер және көп мақсатты ғимараттар орналасқан. Көше кеңдігімен және жасыл шөптеспенімен әйгілі. Көше бойының көп бөлігінде кең жаяу жол (Елм ағаштарымен көмкерілген), көше бойындағы тұрақ, велосипед жолағы, автокөліктер үшін екі қатар қозғалыс, орталық аймақ (жетілген Лондон платанымен көмкерілген), тағы екі қатар қозғалыс және екі жағында трамвай жолдары бар. Мельбурн трамвайлары көше бойымен жолдың ортасымен қатынайды. Велосипедтер үшін жеке жолақ салу жөнінде ұсыныстар қарастырылып жатыр.

Көлік

Қазіргі уақытта 1, 3, 5, 6, 16, 58, 64, 67 және 72 нөмірлі трамвай бағыттары осы жолмен өтеді, осылайша бұл әлемдегі ең қызықты трамвай дәлізіне айналады. Жол бойымен сондай-ақ бірнеше автобус бағыттары жүреді, бұл оны қаламен де, айналасындағы шалғай елді мекендермен де жақсы байланыстырады.