Кіріспе

Англия жазушысы және журналисі (1928–2023)

Пол Беде Джонсон (2 қараша 1928 – 12 қаңтар 2023) – ағылшын журналисі, танымал тарихшы, сөз жазушы және автор. Мансабының басында саяси солшыл көзқарастармен байланысты болғанымен, кейін консервативті тарихшы ретінде танылды. Джонсон иезуиттердің тәуелсіз Стонихерст колледжінде және Оксфордтағы Магдален колледжінде тарихты оқыды. Ол 1950-ші жылдары New Statesman журналына журналист ретінде жазылып, кейін оның редакторы болды. Көп жазатын автор Джонсон 50-ден астам кітап жазды және көптеген журналдар мен газеттерге материалдар ұсынды. Оның ұлдары – Standpoint журналын құрған журналист Дэниел Джонсон және Channel 4 телеарнасының бұрынғы төрағасы, бизнесмен Люк Джонсон.

Ерте өмір және мансап

Джонсон Манчестерде дүниеге келген. Оның әкесі, Уильям Алойсиус Джонсон, суретші және Стаффордширдегі Струк-он-Трент қаласындағы Бёрслемдегі өнер мектебінің директоры болған. Стонихерст колледжінде Джонсон иезуиттер әдісімен негізделген білім алды, ол Оксфордтың секуляризацияланған бағдарламасына қарағанда оған ұнады. Оксфордта оқығанда Джонсонды тарихшы А. Дж. П. Тейлор оқытты және ол эксклюзивті Стуббс қоғамының мүшесі болды. Екінші сыныпты құрмет дипломымен бітіргеннен кейін Джонсон армиядағы міндетті әскери қызметін өтеді, Корольдік атқыштар корпусына, содан кейін Корольдік армия білім беру корпусына қосылды, онда ол негізінен Гибралтарда орналасқан капитан (қызметтік) шеніне ие болды. Джонсонның әскери тәжірибесі Париждің "Réalités" журналына оны жұмысқа алуға көмектесті, содан кейін ол "New Statesman" журналының Париждегі тілшісі болды. Бір кезде ол Беванның жақтасы және Анеурин Беванның серігі болды. 1955 жылы Лондонға оралған Джонсон "Statesman" штатына қосылды. Джонсонның жазғандарының кейбірінде иконаға қарсылық көрінді. Оның Суэц соғысы туралы алғашқы кітабы 1957 жылы жарық көрді. "The Spectator" журналының анонимді авторы: «Оның [Джонсонның] Гайтскелл туралы бір сөзі, сэр Энтони Иденге айтқан сөздерінен де нұқсанды» деп жазды. Екінші жылы ол Ян Флемингтің «Др. Но» романына сын айтты, ал 1964 жылы «The Spectator» журналында Генри Фэрлидің «әлдеқайда жоғары бағаланған» деп сипаттаған мақаласында «Битлздің қаупі» туралы ескертті. Джонсон 1965 жылдан 1970 жылға дейін «New Statesman» журналының бас жазушысы, редактордың орынбасары және редакторы болып жұмыс істеді. Ол сол кезде консерватор депутатына үйленген леди Антония Фрейзердің кештеріне қатысқандығы үшін күдік тудырды. Джонсонның «New Statesman» редакторы болып тағайындалуына қарсылық болды, оның ішінде жазушы Леонард Вулф, ол католиктердің бұл лауазымға тағайындалуына қарсы болды, және Джонсон алты айға сынаққа алынды. "Statesmen and Nations" (1971) – оның "Statesman" мақалаларының антологиясы консерватор саясаткерлердің өмірбаяндарына шолулар мен Еуропаға ашықтық танытуды қамтиды; бір мақаласында Джонсон 1968 жылғы мамыр оқиғаларына оң баға берді, бұл "The Spectator" журналындағы Колин Уэлчтің Джонсонды «күш қолдануға құштар» деп айыптауына әкелді. Кітапқа сәйкес, Джонсон "Statesman" журналында жұмыс істеген жылдары шетелден 54 рет хабарлама жіберді.

Оңға ауысу

1970 жылдардың соңында Джонсон «New Statesman» журналында, әсіресе кәсіподақтарға және жалпы солшылдыққа қарсы мақалалар жаза бастады. Біраз уақыттан кейін «New Statesman» оны сынға алып, «Батыстың сөзшеңдері» атты мақалалар сериясында оңшыл журналистер туралы жариялады. 1981 жылдан 2009 жылға дейін Джонсон «The Spectator» журналында баған жазды; бастапқыда бұқаралық ақпарат құралдарының дамуына назар аударды, кейін «And Another Thing» деген атау алды. Журналистикасында Джонсон көбінесе өнерде, білім беруде, дінде немесе жеке мінез-құлықтағы жалпы әлеуметтік құлдыраудың белгісі деп есептеген мәселелер мен оқиғаларды талқылады. Ол журналға бұрынғыдан сирек болса да, үлес қосуын жалғастырды. Сол кезеңде ол 2001 жылға дейін «Daily Mail» газетінде де баған жазды. 2003 жылғы қарашада «Daily Telegraph» газетіне берген сұхбатында ол «Mail» газетінің зиянды әсеріне сын айтты: «Мұндай журналистика елге, қоғамға және газетке зиян екеніне көз жеткіздім». Джонсон «The Daily Telegraph» газетіне, негізінен кітап сыншысы ретінде тұрақты түрде үлес қосты. АҚШ-та «The New York Times», «The Wall Street Journal», «Commentary» және «National Review» газеттеріне жазды. Сондай-ақ ол «Forbes» журналына да материалдар жазды. 1980 жылдардың басында Руперт Мердок оны «сәл көтеріңкірек жазуға» шақырғаннан кейін ол «The Sun» газетіне жазды. Джонсон қазіргі заманның моральдық релятивизмі деп есептеген нәрсесіне сын көзбен қарады және Чарльз Дарвиннің эволюция теориясын атеизмді ақтау үшін пайдаланған Ричард Докинс және Стивен Пинкер сияқты адамдарға, немесе оны биотехнологиялық тәжірибелерді насихаттау үшін қолданғандарға қарсы болды. Консервативті католик ретінде Джонсон азаттық теологиясын ересь деп санады және дін қызметкерлерінің бойдақ болуын қорғады, бірақ әйелдерді дін қызметкерлері ретінде тағайындаудың көптеген себептерін көруде басқалардан ерекшеленді. АҚШ және басқа елдердегі консерваторлар тарапынан құрметке ие болған ол коммунизмге қарсы күресті. Джонсон Ричард Никсонды Уотергейт дауында қорғады, оның жасыруын Билл Клинтонның жалған куәлік беруінен және Оливер Норттың Иран-Контра ісіне қатысуынан гөрі аз қылмысты деп есептеді. «Spectator» журналындағы бағанында Джонсон досы Джонатан Эйткенді қорғады және Чили диктаторы Аугусто Пиночетке және испан фашистік диктаторы Франсиско Франкогоға шектеулі құрмет көрсетті. Джонсон Норман Ламонт басқаратын кампанияда белсенді болды, ол Пиночетті 1998 жылы Лондонда тұтқындалғаннан кейін Испанияға экстрадициялауға қарсы болды. «Оны адам құқықтарын бұзумен байланыстыруға көптеген әрекеттер жасалды, бірақ ешкім бірде-бір дәлел келтірген жоқ», - деді Джонсон 1999 жылы. «Батырлар» (2008) кітабында Джонсон Францияны «бюрократиялық және партиялық элиталар басқаратын республика, олардың қателіктері ереуілдермен, көшедегі тәртіпсіздіктермен және кедергілермен шешіледі» деп сипаттады, демократия емес. Джонсон еуроскептик болды және 1975 жылы Ұлыбританияның ЕЭК-да қалуы туралы референдум кезінде «Жоқ» науқанында маңызды рөл атқарды. 2010 жылы Джонсон «жалпы қаржы саясатысыз ортақ валюта болуы мүмкін емес, ал ортақ үкіметсіз мұндай саясат болуы мүмкін емес. Бұл үш нәрсе бір-бірімен байланысты. Сондықтан [Еуропалық интеграция] толықтай болжауға болатын еді. ЕО-ға көп ойлау мен салмақты шешім қабылдау қажет емес. Оны толығымен бюрократтар басқарады» деді. Джонсон баспасөз жөніндегі корольдік комиссияда (1974–1977) жұмыс істеді және 1984 жылдан 1990 жылға дейін Кабельдік басқарманың (регулятор) мүшесі болды.

Жеке өмір

Пол Джонсон 1958 жылдан психотерапевт және бұрынғы Лейборист партиясының парламенттік үміткері Мэригольд Хантқа үйленді, ол Уинстон Черчилльдің, Клемент Атлидің және Энтони Иденнің жеке дәрігері болған Томас Ханттың қызы еді. Олардың үш ұлы мен бір қызы болды: журналист Дэниел Джонсон, бос кезбе жазушы, Standpoint журналының редакторы және бұрын The Daily Telegraph газетінің орынбасар редакторы; Люк Джонсон.

1998 жылы Джонсонның бос кезбе журналист Глория Стюартпен он бір жылға созылған қарым-қатынасы болғандығы белгілі болды, ол оларды "британдық таблоидтың сұрауымен" оның кабинетінде жазбаға алған. Ол бастапқыда бұл қарым-қатынасты Джонсонның дін мен отбасылық құндылықтар туралы екіжүзділігіне наразы болғандықтан жариялады, бірақ кейін Джонсон "басқа әйел тапқанда" олардың қарым-қатынасы аяқталғанын мойындады. Джонсон сурет салуға әуес болған.

Құрметтер

2006 жылы Джонсон АҚШ президенті Джордж У. Буштан Президенттік Азаттық медалін алды. 2016 жылғы туған күніне арналған наградалар бойынша Джонсон әдебиет саласына қосқан үлесі үшін Британ империясы орденінің командирі (CBE) атағымен марапатталды.

Кітап тізімінің ішінара сипаттамасы

Джонсонның кітаптары тақырып бойынша немесе түріне қарай тізімделген. Егер басқаша көрсетілмесе, кітап жарияланған ел – Ұлыбритания.