Кіріспе
Тикондерога класының крейсері USS Yorktown (DDG 48/CG 48) 1984 жылдан 2004 жылға дейін АҚШ Әскери-теңіз күштерінде қызмет етті, оның аты Американдық революциялық соғыстағы Йорктаун шайқасының құрметіне берілген.
USS Yorktown (DDG 48/CG 48) was a in the United States Navy from 1984 to 2004, named for the American Revolutionary War Battle of Yorktown.
Тарих
Йорктаун 1983 жылдың 17 қаңтарында суға түсірілді және Вирджиния штатының Йорктаун қаласының көрнекті азаматы Ник Мэтьюстың жесірі Мэри Мэтьюс оның спонсоры болды. Йорктаун 1984 жылдың 4 шілдесінде Вирджиния штатының Йорктаун қаласында қолданысқа берілді және американдық Aegis технологиясының артықшылықтарын пайдалану үшін жобаланған. Оның әртүрлі қару жүйелерінің ішінде жер-әуе ракеталары (ЖАА), кемеге қарсы/су асты кемелеріне қарсы ракеталар, торпедалық ұшырғыштар және орнатылған зеңбіректер болды. Йорктаунның алғашқы теңізге шығуы 1985 жылдың тамызынан 1986 жылдың сәуіріне дейін болды, оның ішінде Ахилл Лауро кемесін басып алушыны ұстау, екі Қара теңіз саяхаты (1986 және 1988 жылдары) және Ливия жағалауындағы үш операция, соның ішінде Эль-Дорадо каньоны және Аттайн құжаты мен Прерия от операциялары кірді. 1987 жылы Йорктаун Атлантикалық флоттың "Жоғарғы қару" сыйлығын, теңіз артиллериялық қолдауы үшін алды. 1987 жылдың қыркүйегінен 1988 жылдың наурызына дейінгі екінші теңізге шығуында Йорктаун көптеген АҚШ және НАТО жаттығуларына, сондай-ақ Марокко, Франция, Батыс Германия, Тунис және Түркиямен бірлескен жаттығуларға қатысты. Осы Жерорта теңізі саяхаты кезінде Йорктаун Қара теңіздегі операциялары арқылы бүкіл әлемге танылды, бұл операциялар "Теңіздік еркін пайдалану" бағдарламасының аясында жүргізілді. 1988 жылдың 12 ақпанында Йорктаун Советтік аумақтық сулардан "бейбіт өту" құқығын пайдаланып өтіп бара жатқанда, Советтік "Беццаветный" (Ланг ру) кемесі Йорктаунды қасақана соқтығыстырып, оны Советтік аумақтық сулардан шығарып тастауға тырысты. Сол кездегі Халықаралық қауіпсіздік мәселелері жөніндегі қорғаныс министрінің көмекшісі Ричард Л. Армитаж транзит операциялық тұрғыдан қажет емес екенін мойындады, бірақ ол халықаралық құқық бойынша әлі де жарамды бейбіт өту екенін мәлімдеді. 1991 жылы Йорктаун электрондық соғыс саласындағы үздіклігі үшін "Ескі қарға" сыйлығымен марапатталды. 1992 жылы Йорктаун үздік және тұрақты жауынгерлік дайындығы үшін "Марджорри Стеррет" жауынгерлік қоры сыйлығымен құрметтелді. Йорктаун үшінші және төртінші рет Жерорта теңізіне жіберілді, осы уақытта әлем суық соғыстың аяқталуын және "Шөл даулы" операциясындағы коалицияның жеңісін бақылады. Осы екі теңізге шығудың соңғысында Йорктаун Румыния және Болгария теңіз күштерімен АҚШ-тың алғашқы әскери жаттығуларына қатысты және Солтүстік Ирактағы күрд босқындарына гуманитарлық көмек пен қауіпсіздік ұсынған "Комфортпен қамтамасыз ету" операциясында маңызды рөл атқарды. 1992 жылдың жазында Йорктаун BALTOPS '92 жаттығуына қатысты. Бұл саяхат кезінде Йорктаун Ресейдің Североморск портына барып, Екінші дүниежүзілік соғыстан бері сол портқа барған алғашқы АҚШ кемесі болды. 1993 жылы Йорктаун жоғары қауіпсіздік көрсеткені үшін "Коммандер, теңіз бетіндегі күштер, Атлантика кемелерінің қауіпсіздігі" сыйлығымен марапатталды. Йорктаун екі Әскери-теңіз жасағы және бір Ұлттық марапат алды, сондай-ақ ол төрт рет "E" ұрыстық тиімділік марапатын жеңіп алды. 1993 жылдың мамыр-шілде айларында Кариб теңізінде есірткіге қарсы операция кезінде 4.1-ші топтың командашысы болды. 1993 жылдың тамызында Йорктаун Солтүстік Атлантикада "Solid Stance" бірлескен әскери жаттығуына қатысты. 1993 жылдың соңында Йорктаун Кариб теңізіне БҰҰ-ның Гаитиге тыйым салуын қолдау үшін қазан-қараша айларында саяхат жасады. 1994 жылдың сәуір-мамырында Йорктаун Кариб теңізіне "Agile Provider" бірлескен жаттығуы кезінде Әуе соғысы командирі ретінде оралды. Кариб теңізінде Йорктаун "Шегізінші эсминецтік эскадрилья" командасының флагманы болды, алты кемелік, жиырма алты ракеталық жаттығуды үйлестірді. 1994 жылдың жазында Йорктаун теңіз артиллериялық қолдау бойынша жаттығуларда 101 ұпай жинады. 1994 жылдың тамызында Йорктаун Югославия Федеративтік Республикасына БҰҰ-ның эмбаргосын қолдау үшін "Атлант теңізінің тұрақты әскери-теңіз күштерінің" командирінің флагманы ретінде Адриатика теңізіне бағыт алды. Осы алты айлық теңізге шығуында Йорктаун Адриатика теңізіндегі Әуе соғысы командирі қызметін атқарды, АҚШ пен сегіз еуропалық елдің кемелерінен құралған бірлескен жұмыс тобына қатысты. 1995 жылдың мамыр-маусым айларында Йорктаун Кариб теңізінде әуе соғысы командирі болып қызмет ету үшін, есірткіге қарсы операцияларды қолдау үшін оңтүстікке қарай жүрді. 1997 жылдың мамырында Йорктаун (кемеде экипаж саны азайтылған) Кариб теңізінде бес айлық есірткіге қарсы іс-қимыл жасады, содан кейін "Жорж Вашингтон" және оның ілесуші крейсер-эсминецтік тобымен сынақтар жасады. Осы кезеңдерде Әскери-теңіз күштері және талдау орталығы (NAVMAC) адам күшінің қажеттіліктерін егжей-тегжейлі қарастырды, ал Операциялық сынақ және бағалау тобы кеменің Тикондерога класындағы крейсерлер үшін болжамды операциялық орта доктринасында барлық қажетті операциялық қабілеттерге ие екенін растады. 1997 жылдың 21 қыркүйегінде USS Yorktown (CG 48) кемесіндегі нөлге бөлу қатесі желідегі барлық машиналарды құлатып, кеменің қозғалтқыш жүйесінің істен шығуына себеп болды. 1999 жылдың 25 қыркүйегінде Йорктаун Кариб теңізінде төрт айлық есірткіге қарсы іс-қимыл үшін Паскагуладан шықты. Патрульдеуді бастамас бұрын Йорктаун Екінші флот командирінің штаб қызметкерлерін қабылдады. Вертолеттік бөлімшесімен қолдау көрсетілген Екінші флот штабы, теңіз күштері АҚШ-та жаттығулар үшін қолданылатын жаңа орын іздеп жатқан Виекес аралы, Пуэрто-Рико орнына қарастырылып жатқан тағы бір аралды зерттеді және суретке түсірді. Кеме Ямайка, Аруба, Картехена, Родман, Манта және Косумель порттарына атылды. Осы теңізге шығуы кезінде USS Yorktown Панама каналын Панамаға берілгенге дейін соңғы АҚШ соғыс кемесі болды.
Тағдыр
"Йорктаун" 2004 жылғы 10 желтоқсанда қызметтен шығарылып, Әскери-теңіз кемелерінің тізілімінен алынды. 2008 жылғы мәліметтер бойынша, "Винсеннес" және "Томас С. Гейтс" сияқты әпке кемелерімен бірге келесі бес жылда бөлшектелуі жоспарланған. "Йорктаун" қызметтен шығарылғаннан бері Пенсильвания штатының Филадельфия қаласындағы Әскери-теңіз кемелерін сақтау және жөндеу базасында орналасқан. 2022 жылғы 16 қыркүйекте "Йорктаун" Филадельфия NIMSF базасынан шығарылып, Техас штатының Браунсвилл қаласына жол тартты, онда оны металлға тапсыру жоспарланған. 2022 жылғы 29 қарашада ол Браунсвиллге жетті.
Ақылды кемелерді сынау
1996 жылдан бастап Йорктаун Әскери-теңіз күштерінің «Ақылды кеме» бағдарламасының сынақ алаңы ретінде пайдаланылды. Кемеде Windows NT 4.0 жүйесінде жұмыс істейтін 27 екі ядролы 200 МГц Pentium Pro процессорлы компьютерлер желісі орнатылды, олар оптикалық талшық кабель арқылы Pentium Pro процессорлы сервермен байланыс жасады. Бұл желі кеменің басқару орталығын (көпірде), техникалық жағдайды бағалауды, зақымды жоюды, механизмдерді және отынды басқаруды, қозғалтқыштарды бақылауды және кемені бағыттап жүргізуді қамтамасыз етті. Бұл жүйе кеменің экипажын 10%-ға қысқарту арқылы жылына 2,8 миллион доллар үнемдеуге мүмкіндік береді деп күтілді. 1997 жылдың 21 қыркүйегінде Вирджиния штатының Кейп-Чарльз жағалауында маневр жасау кезінде, экипаж мүшесі деректер базасына нөлді енгізіп, кеменің «Қашықтан деректер базасын басқару» жүйесінде нөлге бөлуге әрекет жасады. Бұдан буфер асып, желідегі барлық машиналар істен шығып, кеменің қозғалтқыш жүйесі тоқтады. 1998 жылы Әскери-теңіз күштерінің басқару жүйелерінде 26 жыл жұмыс істеген азаматтық қызметкер Энтони ДиДжорджо Йорктаунды Норфолк теңіз базасына сүйреп әкелуге тура келгенін хабарлады. Aegis бағдарламасының атқарушы кеңсесінің техникалық директорының орынбасары Рон Редман бұл мәлімдемені растап, мұндай жүйелік ақаулар Йорктаунды бірнеше рет портына сүйреп әкелуге себеп болғанын айтты. 1998 жылдың 3 тамызындағы «Government Computer News» басылымында ДиДжорджоның мәлімдемесінен бас тартқаны жарияланды. Ол журналист өзінің сөздерін өзгерткенін және Йорктаунды Норфолкке сүйреп әкеткенін айтпағанын мәлімдеді. GCN өз позициясында тұрды. Атлантика флотының өкілдері де сүйреу туралы мәлімдемені жоққа шығарып, Йорктаунның 2 сағат 45 минутқа «қозғалмай қалғанын» хабарлады. Атлантика флотының өкілдері Йорктаунда «инженерлік желідегі апат» болғанын мойындады. «Біз машина бөліміне күтіп ұстай алмайтын жабдықтарды орналастырамыз, ал олардың бұзылуы күрделі ақауларға әкеледі», - деді ДиДжорджо. Операциялық жүйенің таңдалуына сын айтылды. Aegis бағдарламасының атқарушы кеңсесінің флотқа енгізу бөлімінің техникалық директорының орынбасары Рон Редман Йорктаунда NT жүйесімен байланысты көптеген бағдарламалық ақаулар тіркелгенін хабарлады.