Кіріспе
Джоахино Россинидің "Қорықшы құс" және "La Pie voleuse" опералары осы бетке бағытталған. Басқа қолданыстар үшін қараңыз Ұрылық шұбар (айқындау).
"The Thieving Magpie" and "La Pie voleuse" redirect here. For other uses, see Thieving Magpie (disambiguation)
La gazza ladra (, The Thieving Magpie) is a melodramma or opera semiseria in two acts by Gioachino Rossini, with a libretto by Giovanni Gherardini based on La pie voleuse by Théodore Baudouin d'Aubigny and Louis Charles Caigniez. The Thieving Magpie is best known for the overture, which is musically notable for its use of snare drums. This memorable section in Rossini's overture evokes the image of the opera's main subject: a devilishly clever, thieving magpie. Rossini wrote quickly, and La gazza ladra was no exception. A 19th century biography quotes him as saying that the conductor of the premiere performance locked him in a room at the top of La Scala the day before the premiere with orders to complete the opera's still unfinished overture. He was under the guard of four stagehands whose job it was to toss each completed page out the window to the copyist below.
"La gazza ladra" (Қорықшы құс) – Джоахино Россинидің екі актілі мелодрамасы немесе жартылай жеңіл операсы, либреттосы Джованни Герардини Теодор Бадуан д'Обиньи мен Луи Чарльз Кайньездің "La pie voleuse" шығармасы негізінде жазылған. "Қорықшы құс" операсы ең көп танымал увертюрасымен белгілі, ол музыкалық тұрғыдан шегіндірме барабандарды қолдануымен ерекшеленеді. Россинидің овертюрасындағы осы есте қаларлық бөлім операның басты тақырыбын көрсетеді: еңбекқор, ұрылыққа бейім шұбар. Россини жылдам жұмыс істеді, және "La gazza ladra" да осы ережеден тыс болған жоқ. XIX ғасырға қатысты бір өмірбаян бойынша, премьераның дирижері оны премьераға бір күн бұрын Ла Скаланың жоғарғы қабатындағы бөлмеге қамап, операның әлі аяқталмаған увертюрасын аяқтауды бұйырған. Ол төрт сахнашының күзетінде болды, олардың міндеті аяқталған беттерді терезеден төменде отырған нота көшірушіге лақтырып жіберу болды.
"The Thieving Magpie" and "La Pie voleuse" redirect here. For other uses, see Thieving Magpie (disambiguation)
La gazza ladra (, The Thieving Magpie) is a melodramma or opera semiseria in two acts by Gioachino Rossini, with a libretto by Giovanni Gherardini based on La pie voleuse by Théodore Baudouin d'Aubigny and Louis Charles Caigniez. The Thieving Magpie is best known for the overture, which is musically notable for its use of snare drums. This memorable section in Rossini's overture evokes the image of the opera's main subject: a devilishly clever, thieving magpie. Rossini wrote quickly, and La gazza ladra was no exception. A 19th century biography quotes him as saying that the conductor of the premiere performance locked him in a room at the top of La Scala the day before the premiere with orders to complete the opera's still unfinished overture. He was under the guard of four stagehands whose job it was to toss each completed page out the window to the copyist below.
Өнер тарихы
"Қорлықшы көгершіннің" тұңғыш қойылымы 1817 жылғы 31 мамырда Миланның Ла Скала театрында өтті. 1818 жылы Россини операны Пезародағы келесі қойылымдар үшін қайта қарады; содан кейін 1819 жылы Неапольдегі Театро дель Фондо үшін; 1820 жылы Неапольдегі Театро ди Сан-Карло үшін; ал 1866 жылы ол Париждегі қойылым үшін музыканы қайта жөндеді. 1866 жылғы қайта жөндеуге Нинетта рөлін орындаған Джузеппина Витали үшін арнайы жазылған әшекейлер мен вариациялар енгізілді. Ол 1867 жылы Аделина Патти үшін әшекейлер мен каденциялармен рөлді қайта қарастырды. "Қорлықшы көгершін" операсының Англиядағы тұңғыш қойылымы 1821 жылғы 10 наурызда Лондондағы Король театрында болды. Француз тіліндегі опера комик, француз тіліндегі бастапқы материалдың түпнұсқа атауымен (La pie voleuse) Кастиль Блездің аудармасында, 1822 жылғы 15 қазанда Францияның Лилль қаласында тұсаукесер өтті. Француз тіліндегі нұсқаның АҚШ-тағы тұңғыш қойылымы 1824 жылғы 30 желтоқсанда Нью-Орлеандағы Орлеан театрында болды. 1941 жылы Риккардо Зандонай Пезарода операны қайта қою үшін "Қорлықшы көгершін" операсының нұсқасын жазды. 1979 жылы Альберто Зедда Россинидің операсының түпнұсқа композициясын Fondazione Rossini басылымы үшін өңдеді. 2013 жылы Нью-Йорк қаласының Бронкс операсы "La gazza ladra" операсының ағылшын тіліндегі нұсқасын орындады.
1-ші акті
Фабрицио Винградито мен оның әйелі Люсияның үйінде ұлы Джаннеттоның соғыстан оралуына байланысты қуаныш орнаған. Қызметшілердің бірі, Нинетта, Джаннеттоға ғашық, және бәрі олардың үйленуін қалайды, бірақ Люсия Нинеттаны жақында жоғалған күміс шанышқы үшін кінәлайды. Жергілікті саудагер Исакко келіп, Нинетта туралы сұрайды, бірақ Фабриционың жеке қызметшісі Пиппо оны қайтарады. Джаннетто келіп, Люсиямен бірге үйге кіреді, ал Нинетта кешкі тойға дайындалады. Олар кеткен соң, Нинеттаның әкесі Фернандо Виллабелла да соғыстан оралады. Алайда, ол капитанымен ұрысып, өлім жазасына кесілген және қазір дезертир болып қашқан. Ол қызынан екі күміс затты сату арқылы өзі қашқандағы шығындарын жабуға көмектесуін сұрайды. Қала әкімі Нинеттаны баурап алу ниетімен келеді, ал Нинетта әкесінің кездейсоқ адам екенін айтады. Қала әкімінің көмекшісі дезертир Фернандоны тұтқындауға арналған бұйрық әкеледі, бірақ әкім оқу көзілдірігін ұмытып қалғандықтан, Нинеттадан бұйрықты оқып беруін сұрайды және әкесіне мүлдем ұқсамайтын адамның сипаттамасын айтады. Әкім Нинеттаға қысыл жасауын жалғастырады, бұл Фернандоның ашуын оятып, жасырынбақтан шығуға шақырады. Үшеуі кетіп барады, сосын қарға түсіп, Люсияның күміс қасығының біреуін ұрлап алады. Исакко тағы да келіп өтеді, Нинетта оған әкесі сеніп тапсырған күмісті сатады. Джаннетто және басқалар оралып келгенде, Люсия қасықтың жоқ екенін байқайды. Әкім дереу тергеу бастайды, үй ішіндегі ұрлық үшін ең қатал жаза – өлім жазасы екенін жариялайды. Люсия мен әкім Нинеттаны айыптайды, ол шарқауынан Исаккодан алған ақшаны тастап кетеді. Саудагер қайтадан шақырылып, қасықты сатқанын айтады, бірақ ол "F.V." деген жазуды еске алады, бұл Фабрицио мен Фернандоның әріптері. Әкесін қорғауға тырысқан Нинетта, қысымға көнбегендіктен, айыптауларды жоққа шығара алмайды, сосын әкім оны тұтқындауға бұйрық береді.
2-ші акті
Түрме бастығы Антонио Нинеттаға аянып, Пиппоға хабар жіберіп, Джанеттоға оны көруге рұқсат беретінін айтады. Нинетта Джанеттоны өзінің кінәсіз екеніне көндіреді. Мэр келіп, Нинеттаға егер ол оның ұсынысын қабылдаса, оны босататынын айтады – ол өлгенді артық көретінін жауап береді. Мэр шақырылып кетеді, бірақ Антонио бәрін естіп, Нинеттаға бар күшімен көмектесуге уәде береді. Нинетта Пипподан алтын крест сатуын және әкесіне арналған ақшаны келісілген жасырын орынға – каштан ағашының астына – қоюын сұрайды. Нинетта сотқа тартылып, кінәлі деп танылып, өлім жазасына кесіледі. Фернандо қызының өмірін сақтап қалу үшін сотқа асығады, бірақ кеш келеді; ол да түрмеге қамалады. Фернандоның әскери досы Эрнесто мэрді іздеп келіп, Нинеттаның әкесіне арналған патшалық кешірімді алып келеді. Пиппо оған жол көрсетеді және көмектескені үшін күміс монета алады, бірақ қарға оны ұрлап алып, мұнараға ұшып кетеді. Пиппо мен Антонио ұрыны қуып жетеді. Нинеттаны дарға асырғызған жерге алып келіп, ол көпшілік алдында соңғы сөзін айтады. Мұнарадан Пиппо мен Антонио Лучияның күмісін қарғаның ұясынан тапқандарын айқайлап, қоңырау соғып хабар береді. Көпшілік олардың сөздерін естіп, Нинеттаны құтқаруға үміттенеді, бірақ оқтар атылады және олар тым кеш болды деп ойлайды. Бірақ, Нинетта төбеден төмен қарай келе жатқанын көреді – оқтар қуанышпен атылған еді. Нинетта достарымен бірге тойлайды, бірақ әкесі үшін уайымдайды. Содан кейін ол Эрнестомен бірге пайда болады және барлығы – мэрден басқа – бақытты аяқталады.
Ариялар
Операдағы ең әйгілі ария, әдетте, Нинеттаның "Deh, tu reggi in tal momento" дұғасы болып табылады. Сопрано каватинасы "Di piacer mi balza il cor" және тенор каватинасы "Vieni fra queste braccia" (Беллинидің "I Puritani" операсынан Артуро мен Эльвираның дуэтінің кабалеттасы осы сөздермен басталады) – Россинидің тамаша вокалдық жазуының екі үлгісі.
Жазбалар
ЖылОрындаушылар: Дирижер, Опера үйі және оркестрЖазу компаниясы1978Розетта Пиццо, Пиетро Боттацца, Альберто Ринальди, Анжело Ромеро, Хельга Мюллер, Франческо Синьор, Нучи Кондо Альберто Зедда, Корольдік филармония оркестрі және Амброзиан опера хорыАудио LP: Italia Fonit CetraКат: ITL 700561987 Илеана Котрубас, Карлос Феллер, Нучи Кондо, Дэвид Кюблер, Брент Эллис Бруно Бартолетти, Гюрзених оркестрі Кёльн және Кёльн опера хорыDVD: ArtHaus MusikКат: 102 2031989 Катя Риччарелли, Роберто Ковиелло, Лучана Д’Интино, Уильям Маттеуцци, Ферруччо Фурланетто Джанлуиджи Гелметти, Турин симфониялық оркестрі (R. A. I.), Прага филармониялық хорыТікелей жазба, Россини опера фестивалі кезінде Театро Россиниде (Песаро)CD: SonyКат: S3K 45 8501998 Чинция Форте, Франко Вассалло, Линда Тиренди, Саймон Эдвардс, Натале де Каролис Джанкарло Андретта, Венецияның Ла Фениче театры оркестрі және хорыВенециядағы қойылымның жазбасы, 31 қаңтар) Аудио CD: Mondo MusicaКат: MFOH 201112007 Марилола Кантереро, Паоло Бордонья, Клеопатра Папатеологу, Дмитрий Корчак, Алекс Эспозито Лю Цзя, Больцано және Тренто Хайдн оркестрі(Россини опера фестивалінде, Песаро, тамыз айында түсірілген бейнежазба) DVD: Dynamic,Кат: 335672009 Мари Жозе Морено, Джулио Мастрототаро, Луиза Ислам Али Заде, Кеннет Тарвер, Лоренцо Регаццо Альберто Зедда, Virtuosi Brunensis (Вильбад Бельканто опера фестиваліндегі XXI Россиниден жасалған тікелей жазба) Аудио CD: Naxos Records 8.660369 71
Фильм
1964 жылы Джулио Джанини мен Эмануэле Лузати овертураны саундтрек ретінде пайдаланып, музыкаға синхрондалған қозғалыспен "La gazza ladra" атты қысқаметражды анимациялық фильм түсірді. Операдағыдай емес, бұл фильм тонаушы қарға туралы әңгімені суреттеу үшін кадрдан кадрға кесілген суреттерді жылдыру арқылы жасалды. 1965 жылы фильм "Оскар" сыйлығына ұсынылып, Мельбурн халықаралық кинофестивалінің алғашқы Гран-приін жеңіп алды. Стенли Кубрик "Механикалық апельсин" фильмінің басында овертураны қолданды. Музыка көрерменге социопаттық баяндаушы Алекстің достарымен бірге зорлық-зомбылық жасап, құрбандарына қорқынышты салдар келтіретінін ескермей, алатын ләззатын көрсетеді.