Кіріспе
1999 жылғы бейне ойын
Dungeon Keeper 2 – Bullfrog Productions компаниясы жасаған және Electronic Arts компаниясы 1999 жылы Microsoft Windows үшін шығарған стратегиялық ойын. Dungeon Keeper ойынының жалғасында ойыншы «қорғаушы» рөлін ойнайды, ол жер астындағы лабирінтін басып кіргісі келетін батырлардан және басқа қорғаушылардан сақтайды. Кампания режимінде ойыншы бетке портал ашу үшін әр аймақтан портал тастарын қайтарып алу міндеті беріледі. Ойыншы қатаң міндеттерсіз лабирінт құра алады, сондай-ақ мультиплеер желі арқылы қолдау көрсетіледі. Ойын түпнұсқа ойыннан көптеген идеяларды алып келеді және жаңа элементтерді қосады, олардың ішінде бөлімдер, бөлмелер және міндеттер бар. Ойынды жасауға шамамен елу адамнан тұратын команда қатысты, олар мультиплеердегі графикаға ерекше назар аударды. PlayStation нұсқасы және оның жалғасы Dungeon Keeper 3 дамытылып жатыр, бірақ жоба тоқтатылды. Dungeon Keeper 2 жағымды пікірлер алды: сыншылар графикасы мен жасанды интеллектісін жоғары бағалады, бірақ кейбіреулері оның түпнұсқаға тым ұқсас екенін сынға алды. Кейін ойын GOG.com, Origin және Steam платформаларында жарық көрді.
Сюжет
Хармония патшалығы, патша Реджинальд билеген, бірнеше уақыттан бері тұңғиық сақшыларының шабуылында. Оның сиқыршылары жаман жаратылыстарды жер асты әлеміне қамау үшін "Портал Жем" деп аталатын құрылғы ойлап тапты, сонымен бірге жақсы күштерге кіруге мүмкіндік берді. Реджинальдтың жиырма Портал Жемі бар, олардың әрқайсысы белгілі бір әлемге бекітілген және оның қорғаушысымен сақталған. Бұл құрылғылар тіпті қатаң тұңғиық сақшыларын да шегінуге мәжбүр етті. "Мүйізді Орақшы" (немесе "Мүйізді") деп белгілі зұлым жауынгер, Гармониядан Портал Жемдерін алып тастауға өзінің қабілетіне сеніп, оның әлемдерін жаулап алып, Портал Жемдерін иелену үшін ойыншыдан көмек сұрады.
Ойын процесі
Dungeon Keeper-дің жалғасы, Dungeon Keeper 2 көптеген ойын аспектілерін сақтап, жаңаларын қосады. Алғашқысы сияқты, Dungeon Keeper 2 ойыншыны әлемді бағындыруға ұмтылған қатыгез билеушінің рөліне енгізеді. Ойыншы әлемді қолмен басқарады, картадағы жаратылыстарды жылжыту, сиқыр қолдану және нақты заттармен өзара әрекеттесу сияқты амалдарды орындайды. Портал тастарын қайтару үшін корольдіктегі барлық жер асты елдерін басып алу қажет. Кампанияда жиырма негізгі деңгей бар. Кейбір деңгейлерде шабуылдың әртүрлі тәсілдері бар бірнеше нұсқасы болады, бұл ойыншыға әдіс пен кіші аймақты таңдау мүмкіндігін береді. Әдетте ойыншы Dungeon Heart-пен және бірнеше Imps-пен бастайды. Dungeon Heart алғашқы ойындағыдай мақсатқа ие: ол түрменің өмірлік күші ретінде қызмет етеді. Егер жойылса, ойыншы жеңіледі. Dungeon Keeper 2-де жүректің қосымша функциялары бар: мананы қалпына келтіру (сиқыр қолдану үшін), алтын сақтау орны ретінде жұмыс істеу, Imps-терді жасау және ол анықтаған қауіптерді зерттеу үшін белгілі бір жаратылыстарды жіберу. Алтын – бөлмелер, тұзақтар мен есіктерді салуға және бағыныштыларын төлеуге қолданылатын валюта. Алтын негізінен алтын мен асыл тас кендерін қазу арқылы алынады, соңғысы шексіз қорды қамтамасыз етеді. Бұл жұмысты түрменің негізгі жұмыс күші – Imps орындайды, олар ойыншы басқаратын плиткаларды қазып, иеленеді. Негізгі бөлмелерге: Қамау, Жұмыртқалайтын бөлме, Оқу бөлмесі, Кітапхана және Қазыналық бөлме кіреді. Олардың мақсаты алғашқы ойынмен бірдей: олар демалыс, тамақтану, оқу, зерттеу және алтын сақтау орны ретінде қызмет етеді. Бір ғана айырмашылық – Оқу бөлмесі жаратылыстарды төртінші деңгейге дейін ғана оқыта алады. Одан әрі тәжірибе тек нақты шайқастар арқылы ғана жинауға болады, мысалы, жаңа Аренада, онда жаратылыстар бір-бірімен шайқасады. Жасау деңгейі жоғары жаратылыс, соғұрлым күшті және қабілетті болады. Ең жоғары жасау деңгейі – ондық деңгей, ал жаратылыстар Оқу бөлмесі немесе Арена арқылы тоғызыншы немесе ондық деңгейге жете алмайды. Басқа бөлмелерге казино кіреді, онда жаратылыстар қызығу үшін немесе алтынға сату үшін құмар ойын ойнайды. Тұзақтар мен есіктерді жасаушы шеберхана және жаратылыстарды азаптау арқылы жау бірліктерін достық бірліктерге айналдыратын азаптау камерасы да бар. Тұзақтарға жақын жердегі жау жаратылыстарын атып түсіретін күзет тұзағы, жауларды қорқытатын қорқыныш тұзағы және жақын жердегі жауларды анықтағанда иесін ескертетін дабыл тұзағы жатады. Есіктер жауларды тоқтата тұрып, иесінің жаратылыстарына өтуге мүмкіндік береді. Олардың түрлері әртүрлі: ағаш, нығайтылған, құпия және сиқырлы. Құпия есіктер қабырғаларға ұқсайды, ал сиқырлы есіктер жау жаратылыстарын ату арқылы қорғанады. Көпірлер аймақтарды байланыстырады және су мен лава плиткалары арқылы өтуді жеңілдетеді. Лава көптеген жаратылыстарға зиян келтіреді және ағаш көпірлерді өртейді, бірақ тас көпірлер оған төзімді. Жаратылыстар Порталдар арқылы тартылады. Қайсысы келеді, түрменің құрамына байланысты. Әрқайсысының өзіндік қабілеттері (мысалы, қолдана алатын сиқырлары), білімі және жұмыс таңдауы бар. Жаратылыстарға желке жындары, сиқыршылар және саламандралар жатады. Алғашқы ойын сияқты, жаратылыстарды олардың денсаулығына зиян келтіру үшін қолмен шапалақтауға болады. Кейбір жаратылыстар, мысалы, скелеттер мен вампирлер Порталдар арқылы тартылмайды. Олардың мәйіттері зиратта шіріп, тұтқындықта өлтіріледі. Ғибадатханадағы (жаратылыстар дұға ететін бөлмедегі) белгілі бір құрбандықтар да белгілі бір жаратылыстарды алуға мүмкіндік береді. Жаратылыстар жиі жау күзетшілеріне немесе патшалықты қорғап тұрған батырлық күштерге қарсы шайқасқа түседі (әрқайсысы төрт жауынгерлік стратегияның біреуін ұстанады). Батырлар қақпа арқылы кіреді. Батырлық күштер әртүрлі күзетшілерден тұрады: батырларға сиқыршылар, алыптар және күзетшілер кіреді. Көптеген жаратылыстардың батырлық қарсыласы бар: мысалы, сиқыршы – сиқыршының қарсыласы. Батырлар мен қарсыластардың жаратылыстарын тұтқынға алып, түрмеге қамағаннан кейін азаптау камерасында ойыншының мүддесіне айналдыруға болады. Жаратылыстар өздерінің батырлық әріптестерін ұнатпайды, ал олардың компаниясы оларды ашуландырып, бүлікке әкелуі мүмкін. Көтерілісші жаратылыстар түрмені тастап кетеді немесе басқа күзетшіге немесе батырларға кетеді және басқа жаратылыстарды да алып кетуі мүмкін. Жаратылыстарды ренжітіп, бүлік шығаратын басқа да нәрселерге тамақ жетіспеуі, жалақы алмауы (жаратылыстарға үнемі төлем қажет) және шапалақтау жатады. Сиқыр алтын емес, мананы қолдану арқылы қолданылады. Сиқырға жаратылыстарды емдеу, Imps жасау және барлық жаратылыстарды белгілі бір жерге шақыру кіреді. Кітапханада жаңартылған әр сиқырдың екі классы бар, жоғары класты нұсқасы күштірек. Мысалы, жаңартылған Imps жасау сиқыры төртінші деңгейдегі Imps-ті шақырады, ал қалыпты нұсқасы бірінші деңгейдегі Imps-ті шақырады. Алғашқы ойын сияқты, ойыншы жаратылысты иелене алады және оның қабілеттерін пайдаланып әлеммен өзара әрекеттесе алады. Арнайы сиқыр – ойыншыға қысқа мерзімге көмектесу үшін Хорниді шақыру қабілеті. Кампания режимінде, талисманды жинау қажет, оның бөліктері бонус деңгейлерін табу арқылы алынады. Мана сақтау орындары белгілі бір деңгейлерде шашырап жатуы мүмкін, оларды мана өндірісін арттыру үшін иеленуге болады. Басқа сиқырлы заттар – ойыншыға нақты пайда беретін арнайы заттар. Оларға барлық жаратылыстарды емдеу, картаны ашу және жасырын деңгейді табу кіреді. Гольф, боулинг және үйрек ату сияқты мини ойындарға негізделген бес жасырын деңгей бар. Кампания режимінде әр деңгейдің мақсаты Портал тасын алу болып табылады, әдетте корольдіктің батырлық қорғаушысының қолында, бірақ кейде қарсыластың күзетшісінің қолында да болуы мүмкін. Портал тасын иеленген адам жеңілуі керек, сонда Хорни кіріп, оны иелене алады. Соңғы деңгейде Harmonia патшалығының барлық билеушісі, король Реджинальдты жеңу қажет. Кейбір деңгейлерде осы мақсатқа қатысты нақты шарттар бар: мысалы, бір деңгейде ойыншы Портал тасын қарсыластың күзетшісінің қолынан алу үшін уақытпен жарысады, ал батырлар шабуылдап, солай істеуге тырысады. Егер батырлар Портал тасын қайтарып алса, ойыншы жеңіледі. Басқа ойын режимдеріне My Pet Dungeon және Skirmish кіреді. My Pet Dungeon-де ойыншы кампания стиліндегі мақсаттарсыз түрме салады және батырлардың қашан, қалай және қандай шабуыл жасайтынын бақылай алады. Оның орнына, түрменің құрамы мен онымен байланысты әрекеттерге негізделген критерийлер бар және аяқтағаннан кейін келесі деңгейге өту қажеттілігі жоқ. Skirmish компьютер басқаратын қарсыластың күзетшілерімен бәсекелесуді қамтиды және ойыншы қол жетімді бөлмелер мен сиқырлар сияқты шарттарды өзгерте алады. IPX және TCP/IP арқылы көп ойыншылар қолдауы бар және басқаша Skirmish-ке ұқсас. Жамау соңғы үш режимге элиталық жаратылыстарды (қалыпты жаратылыстардан күштірек) қосты. Элиталық жаратылыстар өте нақты плиткалық аранжировкалармен бөлмелерді салу арқылы тартылады.
Даму
Bullfrog Productions компаниясы Dungeon Keeper 2 ойынын шамамен елу адамдық командамен жасады. Командаға түпнұсқа Dungeon Keeper ойынына қатысқан Ричард Ридингс және бағдарламашы Алекс Петерс сияқты адамдар кірді. Electronic Arts түпнұсқа ойынның табысынан пайда көруді жоспарлады. Продюсер Ник Голдсворти ойынның табысқа жету кілті – түпнұсқа ойынның маңызды элементтерін сақтап, жаңа мүмкіндіктер қосу екеніне сенді. Mitsubishi компаниясының жоба жетекшісі командаға маңызды кезеңдерді басқаруға көмектесті, ал Голдсвортидің сөзіне қарағанда, бұл командаға ірі компаниялардың ойын жасау саласындағы тәжірибесін үйренуге көмектесті. Ойынның заманауи трендтерге сай болуы үшін 3D графика мен аппараттық үдеткішті қолдану қажет болды. Команда жарық эффектілерін жақсарту үшін Direct X технологиясын пайдаланды. Солтүстік Америкада 28 маусымда, ал Австралияда 8 шілдеде сатылымға түсті. Голдсворти түпнұсқа ойынның продюсері Питер Молиноның осы жалғасынан ләззаттанатынына сенді. PlayStation нұсқасы дамытылып жатқан болатын, бірақ кейін жоба тоқтатылды. Бірінші жаңарту, жаңа деңгейлерді қосу, қателерді түзету және ойын процесін жақсарту тамыз айында шығарылды. Dungeon Keeper 2 қазір GOG.com және Origin платформаларында қолжетімді.
Қабылдау
Dungeon Keeper 2 GameRankings сайты бойынша жағымды пікірлер алды. Computer Gaming World журналынан Роберт Коффи ойдың қара юморын жоғары бағалады, бірақ қысқа науқанын сынады. GameSpot UK-тан Джон Холихан да жасанды интеллектің жақсарғанын атап өтіп, ойынды "күдіксіз лайықты жалғасы" деп сипаттады. Jeuxvideo.com сайтынан шыққан рецензия авторы графика мен геймплейді мақтады, бірақ сценарийлердің қайталанатынын айтты. Британдық PC Gamers журналының рецензенты бұл ойынның Dungeon Keeper "бастапқыда болуы керек еді" деген пікірді білдірді, ойынның көңіл көтеруге, жаңалыққа және құнарлы болуына байланысты бұл ойынның "шынайы Bullfrog" екенін айтты, бірақ жартылай жекпе-жекті сынады, себебі барлық тірі организмдерді бірге қойып, жеңіске үміттенесің. Ойын 2000 жылдың сәуір айына дейін АҚШ-та 70 685 дана сатылды. PC Gamer US қызметкерлері ойынды 1999 жылғы "Ең үздік нақты уақыт стратегиясы" сыйлығына ұсынды, бірақ бұл сыйлық Age of Empires II: The Age of Kings-ке бұйырды. Олар ойынның "әлдеқайда бәсекелестік аз болған жағдайда тәжді иеленуі мүмкін еді" деп жазды. Ойын Computer Gaming World редакторының таңдауы сыйлығымен марапатталды, сондай-ақ "Жылдың стратегиялық ойыны" сыйлығына ұсынылды, ол Homeworld-ке берілді.
Жоюы тоқтатылған жалғасы және рухани мұрагері
Экстралар мәзірінде ойыншылар Dungeon Keeper 3 трейлерін көре алады. Екінші бөлімі үшін жер асты және жер үсті әлемдерінің бірігуі сияқты идеялар жоспарланған, бірақ Electronic Arts Гарри Поттер сияқты басқа франшизаларға көшті. 2015 жылы War for the Overworld деп аталатын рухани жалғасы шықты және оны Brightrock Games әзірледі.