Рон Этей: Өнер мен тәжірибе шегіндегі дене сарқылымы

Кіріспе

Американдық перформанс суретшісі

Рон Атхи (1961 жылдың 16 желтоқсанында туған) – американдық перформанс суретшісі, дене өнерімен және экстремалды перформанс өнерімен байланысты. Ол АҚШ-та және халықаралық деңгейде (әсіресе Ұлыбритания мен Еуропада) өнер көрсеткен. Атхинің туындылары құштарлық, сексуалдық және травмалық тәжірибе арасындағы қарым-қатынастар сияқты күрделі тақырыптарды зерттейді. Оның көптеген жұмыстарында еркектік пен діни иконографияға қатысты дене туралы қалыптасқан көзқарастарға қарсы тұру мақсатында S&M элементтері қолданылады.

Өмір және жұмыс

Рон Атхидің алғашқы жұмыстары 1980-жылдардың басында Розз Уильямспен бірлескен қызметіне дейін жетеді. Атхи мен Уильямс «Ерте аяқталу» (Premature Ejaculation) ретінде клубтар мен галереяларда өнер көрсетіп, камераға арналған тәжірибелік жазбалар мен қойылымдар жасады. Олардың бірлескен жұмысын Карен Фильтер суретке түсіріп, 1982 жылы «No Mag» панк журналында жариялады. Оның ең танымал болған туындылары Лос-Анджелестегі «Club Fuck!» және «Sin-a-matic» сияқты клубтық ортада дамыған қойылымдарынан өркендеді. 1992 жылы ол өзінің алғашқы ірі ансамбльдік қойылымын – «Шехиттер мен Әулиелер» (Martyrs & Saints) сахнаға қойды. Бұл суретшінің «Азаптау трилогиясы» (Torture Trilogy) деп атаған туындысының біріншісі. Одан кейін «Қатал өмірдегі 4 көрініс» (4 Scenes in a Harsh Life, 1993–1996) және «Құтқарылу» (Deliverance, 1995) жарық көрді. Бұл жұмыстар АҚШ, Мексика және Еуропада орындалды. 1998 жылы ол Джохен Хиктің «Лос-Анджелестегі секс/өмір» (Sex/Life in L. A.) атты ересектерге арналған деректі фильмінде түсті, онда Л.А. ересек фильмдерін түсіретін жігіттердің жеке өмірі жайлы айтылды. Оның туындылары жеке қойылымдарға, бірлескен жұмыстарға, эксперименталды театр мен операға дейін кеңейді. Жеке қойылымдарының ішінде «Күн анусы» (Solar Anus, 1999), «Өзін-өзі жою сололары» (Self Obliteration solos, 2008–2011) және Әулие Себастьяннан шабыттанған қойылымдар сериясы (мысалы, «Тоқтап тұрған Себастьян», 1999; «Себастьян», 2014) бар. Оның бірлескен қойылымдары «Бұзылмас ет» (Incorruptible Flesh) сериясын қамтиды (1996–2013), ол Чикагодағы қайтыс болған өнерші Лоуренс Стейгермен бірлесіп басталып, жеке және бірлескен бөлімдерде жалғасты. Оның соңғы қойылымдары, мысалы, «Бұзылмас ет (Мессиялық қалдықтар)» (Incorruptible Flesh (Messianic Remains), 2013) оның ертедегі ансамбльдік және бірлескен жұмыстарын анықтайтын аспектілерді кеңейтеді. «Джойс» (Joyce, 2002) – суретшінің балалық шағын қалыптастырған әйелдердің портретін жасау үшін проекция мен тікелей өнер көрсетуді пайдаланатын эксперименталды театр туындысы. Ол суретші Джулиана Снаппермен бірлесіп «Юдас бесігі» (Judas Cradle, 2004–2005) атты эксперименталды операны жасады. 2010 жылы ол спиритизм мен Пятидесятничествоның рәсімдерін зерттейтін «Рухтың сыйлары» (Gifts of the Spirit) атты еңбектер сериясын бастады. Атхидің маңызды кураторлық және бағдарламалық тәжірибесі бар. 2000 және 2001 жылдары ол Вагиналь Дэвистің қатысуымен «G. I. M. P. Un Ltd.» атты клубтық кешті ұйымдастырды. Бұл шаралар Silver Lake (Zen Sushi) барында өтіп, Атхи мен Дэвистің, сондай-ақ Джон Флек, Осеус Лабиринті, Los Superelegantes және Кембра Пфалер мен The Voluptuous Horror of Karen Black өнер көрсетті. 2001 және 2002 жылдары Атхи мен Вагиналь Дэвис Outfest – Лос-Анджелес гей және лесбиян фестивалінің аясында он сегіз сағаттық өнер фестивалін ұйымдастырды. Фестивальдің «Платина» бағдарламасы аясында өткен бұл шараларда Брюс Лабрус, Слава Могутин, Брендан Муллен, ДжейДи Самсон, Селен Луна, Мехмет Сандер және Глен Мидмор сияқты әртүрлі суретшілердің жұмыстары көрсетілді. Атхи Джордж Батайдың жазбаларынан шабыттанған «Шамадан тыс көріністер» (Visions of Excess, Бирмингем, 2005 және 2008; Любляна, 2004; Лондон, 2009) атты кураторлық жобада басқалармен (әсіресе Ли Адамспен) бірлесіп жұмыс істеді. Бұл бағдарламаларда Франко Б, Джули Толентино, Заккари Друкер, Николь Блэкман, Мариза Карнески және Кира О’Райли сияқты суретшілер өнер көрсетті. 1990 және 2000 жылдары Атхи «Infected Faggot Perspectives», «Honcho» және «L.A. Weekly» сияқты журналдар мен газеттерге тұрақты үн қосты. Рик Кастро 2018 жылдың қараша айында «AnotherMan UK» үшін Атхимен сұхбаттасып, оның суретін түсірді. Ол кейде өнер көрсету сабақтарын өткізеді (соңғы рет 2015–2016 оқу жылында CalArts-та). Қазіргі уақытта Лос-Анджелесте тұрады.

Ron Athey's earliest work dates back to collaborations with Rozz Williams during the early 1980s. Athey and Williams performed as Premature Ejaculation, staging actions in clubs and galleries and producing experimental recordings and performances for camera. Their work together was photographed by Karen Filter and published in the punk magazine No Mag in 1982. The practice for which he is most known grows from performances developed for club contexts in Los Angeles, such as Club Fuck! and Sin a matic. In 1992, he staged his first major ensemble performance, Martyrs & Saints. This is the first of what the artist calls his Torture Trilogy. It was followed by 4 Scenes in a Harsh Life (1993 1996) and Deliverance (1995). These works were performed in the U. S., Mexico and in Europe. In 1998, he appeared in Sex/Life in L. A. Jochen Hick's adult documentary about the sex lives of the guys who make L. A. adult movies. His work has expanded into solo performances, collaborations, and into experimental theatre and opera. Solo performances include Solar Anus (1999), Self Obliteration solos (2008 2011), a series of performances inspired by St. Sebastian (e. g. Sebastian Suspended, 1999; Sebastiane, 2014). His collaborative performances include the Incorruptible Flesh series, (1996 2013), commenced in collaboration with the late Chicago based performance artist Lawrence Steger and continued in solo and collaborative installments. His most recent performances, such as Incorruptible Flesh (Messianic Remains) (2013) expand on aspects that define his earlier ensemble and collaborative work. Joyce (2002) is an experimental theatre work which uses projection and live performance to offer a portrait of the women who defined the artist's childhood. He and the artist Juliana Snapper developed Judas Cradle (2004 2005), an experimental opera. In 2010 he initiated a series of works investigating the rituals of spiritualism and Pentecostalism, Gifts of the Spirit. Athey has a significant curatorial and programming practice. In 2000 and 2001, he collaborated with Vaginal Davis on a performance centered queer club night, G. I. M. P. Un Ltd. These events were staged at a bar in Silver Lake (Zen Sushi) and featured performances by Athey and Davis, as well as John Fleck, Osseus Labyrint, Los Superelegantes, and Kembra Pfahler and The Voluptuous Horror of Karen Black. In 2001 and 2002, Athey and Vaginal Davis curated an eighteen hour performance festival as a part of Outfest, the Los Angeles Gay and Lesbian Festival. Staged under the festival's "Platinum" program, these events featured work by a range of artists, including Bruce LaBruce, Slava Mogutin, Brendan Mullen, JD Samson, Selene Luna, Mehmet Sander, and Glen Meadmore. Athey has collaborated with others (notably Lee Adams) on a curatorial project inspired by the writings of Georges Bataille, Visions of Excess (Birmingham, 2005 and 2008; Ljubljana, 2004; London, 2009). These performance programs have featured such artists such as Franko B, Julie Tolentino, Zackary Drucker, Nicole Blackman, Marisa Carnesky and Kira O'Reilly. Through the 1990s and 2000s, Athey was a regular contributor to magazines and newspapers including Infected Faggot Perspectives, Honcho and the L. A. Weekly. Rick Castro interviewed and photographed Athey for AnotherMan UK, in November 2018. He occasionally teaches performance (most recently, at CalArts during the 2015–2016 academic year). He currently lives in Los Angeles, California.

Ықпал

Суретші Кэтрин Опи, Атеймен байланысы Лос-Анджелестің квир клубтары мен андерграунд сахнасынан бастау алған, 1994 жылы суретшіге өзінің «Портреттер» сериясының бір бөлігі ретінде сурет салды. 1999 жылы СПИД-пен ауыратын суретшілер үшін мұражай жобасы Опиді Рон Атхидің еңбегін құрметтейтін бірқатар жұмыстар жасауға шақырды. Опи мен Атей әлемдегі ең үлкен Полароид камерасын қолдана отырып, оның өнер практикасынан он үш сурет шығару үшін ынтымақтасты. Бұл серия кеңінен көрсетіліп келеді, соның ішінде фотосурет пен өнер арасындағы байланысты зерттейтін көрмелерде. Атей (және оның бұрынғы үйі Сильвер Лейк Хиллсте) Рик Кастро мен Брюс Лабрустың 1996 жылғы «Хастлер Уайт» фильмінде қорқынышты, крест-дересін киетін мәйітханашы ретінде есімдерін табады. Оның шығармаларына белгілі суретшілер де сілтеме жасаған. Атей «Порно фор Пирос» тобының «Асықтық» (1994, 2005 жылы «Біраз қайғы» деп қайта өңделген) бейнебаяны үшін арт-директор болды; Атей мен оның компаниясының қойылымдарын қоса алғанда, бейнебаян оның «Қиын өмірдегі төрт сахна» өнерінен суреттер мен көріністерді бейімдейді, соның ішінде даулы «Адам баспа машинасы» сахнасы, онда Атей компания мүшесі Дивинити Фадждың (Дэррил Карлтон) артына символдарды кеседі. Дэвид Боуи «The Hearts Filthy Lesson» (1995) бейнебаянында Атейдің өнерінің элементтерін (рұқсатсыз) пайдаланды, онда порноактер Бад Хоул өзінің ерекше тесу әрекеттерін орындайды, ал Боуи Атейді өзінің «1. Outside» (1995) альбомына шабыттандырған тұлға ретінде атады, оның ішінде мұқаба жазбаларында. Атейге және оның өнеріне арналған алғашқы кітап, «Pleading in the Blood: The Art and Performance of Ron Athey», Доминик Джонсон редакциялап, 2013 жылы Live Art Development Agency and Intellect баспасынан жарық көрді. Онда Гиллермо Гомез Пена, Анохни, Роберт Уилсон, Лидия Ланч және Брюс Лабрюс сияқты көрнекті суретшілердің оның өнері туралы жазбалары, сондай-ақ Амелия Джонс, Дженнифер Дойл, Адриан Хитфилд, Хоми К. Бабха және басқа ғалымдардың зерттеулері қамтылған.

NEA дау-дамай

1994 жылы Ати мәдени соғыстың танымал тұлғасына айналды, себебі консервативті саясаткерлер ашық гей және феминистік мазмұны бар өнер туындыларына мемлекеттік қаржыландырудан тыйым салуға күш салды. Оның туындыларының мәніне қатысты дау-дамай гей суретшілердің туындыларына қатысты бірнеше шайқастың бөлігі болды, мысалы, NEA Four (Карен Финли, Холли Хьюз, Тим Миллер және Джон Флек) сотқа берген шағымы, сондай-ақ Роберт Мапплторп, Дэвид Войнарович, Андрес Серрано және Джоэл Питер Виткиннің көрмелері төңірегіндегі заңдық таластар. 1994 жылдың 5 наурызында Миннеаполистегі Патрик Кабаретте «Қатал өмірдегі төрт көрініс» атты туындының үзінділері «Уокер» өнер орталығының қолдауымен қойылды. «Уокердің» сахналық өнер директоры Джон Киллаки: «Қойылым толығымен сатылып кетіп, жүзге жуық көрерменге ұнады. Көрермендермен, 80 адам қатысқан суретшімен болған әңгімелер ойлы да қызықты болды. Театр және би сыншылары шақырылған еді, бірақ ешқайсысы келмеді» деді. Осы қойылымның бір көрінісінде Ати өнерпалес Даррил Карлтонның (сахналық аты – Divinity Fudge) арқасына жеңіл кесіктер жасап, кесіктерге сіңіретін қағаз сүлгілер жапсырып, содан кейін шкив көмегімен қанға боялған маталарды көтеріп ілді. Жергілікті өнер сыншысы/репортері Мэри Эбб (қойылымды көрмеген) қойылымға қатысты шағымдар туралы хабар жазды; бұл хабар Миннеаполис Стар Трибьюн газетінің бірінші бетінде жарияланды. Хабарламада «Уокер» директоры Кэти Хэлбрейх, сахналық өнер директоры Джон Киллаки, көрермендер және Миннесота штатының денсаулық сақтау қызметкерлерінің сөздері келтірілді. Миннесота штатының денсаулық сақтау департаментінің ЖИТС эпидемиологиялық бөлімінің басшысы: «Көрермендерге қауіп төнді деп ойламаймын» деді. 1994 жылғы бұл қойылымды Ұлттық өнер кеңесі (National Endowment for the Arts) тікелей емес, «Уокер» орталығы арқылы 150 доллармен қолдағанмен, Атидің есімі Ұлттық өнер кеңесін сынағанда жиі айтылды. Ати бұл жағдайда жалғыз емес: Тим Миллер, Джон Флек, Карен Финли және Холли Хьюз кейіннен Жоғарғы Сотта өздерінің туындыларына қаржы бөлу ісін қозғаған NEA Four атанды. Басқа суретшілерден айырмашылығы, Ати өзінің туындыларын қолдау үшін ешқашан федералдық қаражат сұрамаған. Дегенмен, бұл оқиғаға байланысты туған дау-дамай оның туындылары туралы жұртшылықтың пікірін қалыптастырды. 2014 жылы Лос-Анджелестегі «Хаммер» мұражайында «Себастиан» қойылымын орындауы – американдық мұражайдағы оның алғашқы қойылымы болды.

In 1994 Athey became a figure in a culture war, as conservative politicians fought to bar artwork with visible gay and feminist content from receiving public funding. Controversy regarding the nature of his work was part of a series of battles regarding work by gay artists—such as a lawsuit filed by the NEA Four (Karen Finley, Holly Hughes, Tim Miller and John Fleck), and legal battles around the exhibition of work of Robert Mapplethorpe, David Wojnarowicz, Andres Serrano and Joel Peter Witkin. Excerpts from Four Scenes in a Harsh Life were staged at Patrick's Cabaret in Minneapolis on March 5, 1994, with support from the Walker Art Center. The Walker's Performing Arts Director, John Killacky remembers that "the sold out performance was well received by an audience of about one hundred. Post show discussions with the artist, attended by 80 people, were thoughtful and engaging. Theatre and dance critics had been invited, none chose to attend." During one scene in this performance, Athey made light cuts in co performer Darryl Carlton's (stage name Divinity Fudge) back, placed strips of absorbent paper towel on the cuts and then, using a pulley, hoisted the blood stained cloths into the air. Local art critic/reporter Mary Abbe (who had not witnessed the performance) wrote a news account of complaints concerning the performance; this story appeared on the front page of the Minneapolis Star Tribune. The report quoted the Walker's director Kathy Halbreich and performing arts director John Killacky, audience members, and Minnesota state health officials. The supervisor of the AIDS epidemiology unit in Minnesota's state health department said that "it did not appear that audience members were endangered." Although this 1994 performance was supported only indirectly (via the Walker Center) by $150 from the National Endowment for the Arts, Athey's name was frequently invoked in criticism of the NEA. Athey was not alone in this: performance artists Tim Miller, John Fleck, Karen Finley and Holly Hughes would later become the NEA Four as they fought a case regarding funding for their work before the Supreme Court. Unlike these other artists, Athey has never applied for federal funds to support his work. Nevertheless, the controversy over this incident shaped public perception of his work. His 2014 performance of Sebastiane at the Hammer Museum in Los Angeles was his first performance inside an American museum.