Кіріспе

Адам денесімен жасалған өнер – адам денесінде, оны пайдалана отырып немесе одан құралған өнер. Боди-арт кең спектрді қамтиды, оның ішінде татуировкалар, денеге пирсинг, денеге сырғыту (скарификация) және денеге бояу салу. Боди-арт перформанс өнерін де қамти алады, сонымен қатар, дене сурет салу, қалыпқа құю, фотосурет, фильм және бейне сияқты әртүрлі медиада дене зерттеулері үшін де қолданылады. Көбірек радикальды боди-арт дене мүшелерін жарақаттау немесе оны физикалық шегіне дейін сынауды қамти алады. Соңғы уақыттарда дене одан да кеңірек талқылау және қарастыру нысанына айналды, оны жалпы түсінік бойынша тек боди-артқа тоғыстыру мүмкін емес. Адам денесіне қатысты маңызды стратегиялар: имплантаттар, жаңа технологиялармен симбиозға түскен дене, виртуалды денелер және тағы басқалары.

Өмірбаян

Боди-арт көбінесе гендерлік және жеке сәйкестік мәселелерін қарастырады, сонымен қатар дене мен психика арасындағы қарым-қатынасты зерттейді. Олар әдетте әлеуметтік табуларды (мысалы, жыныс мүшелерін кесу сияқты) қамтитын бірнеше дене өнері акцияларын жасады. Вито Акончи бірнеше ай бойы мүмкіндігінше ұзақ уақыт креслоға отырып, одан түсуін фотосуреттер мен мәтіндер арқылы күнделікті жаттығу ретінде баяндады. Акончи сонымен қатар "Following Piece" атты жұмысын орындады, онда ол кездейсоқ таңдалған Нью-Йорк тұрғындарының артынан ерді. Францияда боди-арт "арт корпорел" деп аталды және Мишель Журняк, Джина Пане сияқты суретшілер оны қолданды. Италияда 1980 жылдары бұл қозғалыстың танымал суретшілерінің бірі Кетти Ла Рокка болды. Марина Абрамович 1974 жылы "Rhythm 0" атты жұмысын орындады. Бұл жұмыста көрермендерге Абрамовичтің денесіне 72 түрлі ауырсыну мен ләззат құралын – пышақтарды, қауырсындарды және зарядталған тапаншаны қолдануға нұсқаулар берілді. Көрермендер оны кесіп, ішіне тікендерді басып, помада жағып, киімдерін шешіп тастады. Алты сағаттан кейін, біреу Абрамовичтің басына қапталған тапаншаны ұстағанда жанжал шығып, осымен қойылым аяқталды. Фотограф Спенсер Тюник әлемнің әртүрлі жерлерінде көптеген жалаңаш адамдарды жинап, фотосессиялар өткізгенімен танымал. Ребекка Хорн, Юри Мессен Яшин, Хавьер Перес және Яна Стербак сияқты суретшілердің туындылары жеке мифологиялармен дамыды. Боди-арт сурет салудың орнына жазу арқылы да өрнектеле алады.

Экстремалды дене өнері

Мысалы, Марина Абрамовичтің бір жұмысы шаршағандықтан құлап түскенше билеуден тұрды, ал Деннис Оппенхаймның белгілі жұмыстарының бірінде ол кітабын кеудесіне қойып күн сәулесінде жатты, кітап жапқан жерінен басқа барлық терісі күйіп кеткенше. Бұл тіпті сақталған денелерді көркемдікпен орналастырудан және бөлуден де тұруы мүмкін, мысалы, Body Worlds көрмесінде қолданылған пластиналанған денелер сияқты.

Дене жоқ

Осы саладағы ғылыми зерттеулер, мысалы, Стеларктің жұмыстары, осы көркемдік бағытта қарастырылуы мүмкін. Боди-арт стратегиясының ерекше түрі – дененің жоқтығы. Дененің "жоқтығын" өнер арқылы бейнелеген суретшілер: Давор Джалто, Антони Гормли және Энди Уорхол.

Дене өнері іс-шаралары

Burning Man фестивалі жыл сайын қыркүйек айында АҚШ-тың Невада штатының солтүстік-батысындағы Блэк-Рок шөлінде өтеді. Сиднейде тұратын суретші Джейк Ллойд Джонс Сидней дене өнері саяхатын ұйымдастырды, ол жыл сайынғы шараға айналды. Қатысушылар боялып, тірі жайдары спектрге айналып, Тынық мұхитына қарай жүріп толқындарға шомып кетеді.

Денені суретке салудың медициналық мақсаттары

Денені суреттеу, атап айтқанда, денеге сурет салу – медицина саласында жаңадан енгізілген дағды, ол негізінен оқу процесінде қолданылады. Габриэль Флинннің сөзінше, дене физиологиясын үйренудің басты әдісі – мәйіттерді зерттеу, бірақ кейбір студенттер бұл практикаға жалықсады. Қазіргі таңдағы ұйымдар денеге сурет салуды анатомиялық құрылымдардың ішкі жұмысын оқып-үйренудің тиімді, төмен құнды және жағымды жолы ретінде қарастыруда. Бұл медицина студенттерінің ерікті жандардың денесіне немесе денесіне сурет салуымен, сондай-ақ, суреттер салынған еріктілермен жұмыс істеуінен тұрады, арқасында өкпе, қол-аяқ бұлшық еттері сияқты әртүрлі дене мүшелері көрінеді. Қолдар көбінесе таңдалады, себебі тексеру үшін науқас киімін шешуі міндетті емес, алайда ерікті науқастың келісімімен медицина студенттері басқа аймақтарды, мысалы, арқаны да суреттей алады. Бұл студенттерге анатомияны жақсы әрі позитивті тәсілмен оқып қана қоймай, сонымен қатар, науқастармен қарым-қатынас жасау және олардың жайлы болуын қамтамасыз ету тәжірибесін де жинауға мүмкіндік береді, сондай-ақ, емделушіге барлық кезеңде тиісті күтім көрсетуге үйретеді.