Кіріспе

Space Shuttle және ХҒС бағдарламалары кезінде байланыссыз ғарышқа шығу үшін қолданылатын құрылғы.

Simplified Aid For EVA Rescue (SAFER) – ғарышқа шығу кезінде киілетін, төтенше жағдайларда ғана қолданылатын, шағын, автономды, реактивтік рюкзак жүйесі (жеттік пакет). Егер байланыссыз астронавт ұрықпен физикалық байланысын жоғалтса, ол оған қайта оралу үшін еркін ұшу мүмкіндігін береді. Ол Халықаралық ғарыш стансасының (ХҒС) сыртындағы ғарышқа шығу кезінде киіледі, сондай-ақ Space Shuttle-дың сыртындағы ғарышқа шығуларда қолданылды. Қазірге дейін оны пайдалануға тура келген төтенше жағдай болған жоқ. SAFER – тұрақты маневрлер үшін қолданылған адам басқару бірлігінің (MMU) кішірейтілген, қарапайымдалған нұсқасы.

Сипаттама

SAFER ғарыш костюмінің өмір тіршілігін қамтамасыз ететін рюкзагына бекітіледі (EMU немесе Extravehicular Mobility Unit). SAFER костюмнің қозғалғыштығына ешқандай кедергі келтірмейді. Ұшу сынақ құралы костюм алдындағы Дисплей және Басқару Модуліне (DCM) қатаң бекітілген бір қолмен басқару модулімен жабдықталған. Қолмен басқару модульі 24 газды азот (GN2) қозғалтқыштары арқылы алты дәрежелі еркіндікпен (DOF) маневр жасауды қамтамасыз етеді. Құрылғының салмағы 85 фунт. GN2 төрт цилиндрлі баллондарда сақталады, олардың әрқайсысы 3250 фунт/квадрат дюймге (psi) дейін зарядталады. Отынның жалпы сыйымдылығы 3 фунт, бұл шамамен 10 фут/секунд (ΔV) жылдамдық өзгертуге жеткілікті. Бұл құрылғыда өте кең өзін-өзі тексеру мүмкіндігі бар.

Қолдану

SAFER – бұл, мысалы, тіректер, қауіпсіздік тұтқалары және робот қолдары қолданылса да, ғарыш кеңістігінде жұмыс істеуші экипаж мүшесі бөлініп кетіп, ешқандай көлік құтқару мүмкіндігін ұсына алмаса, өзін-өзі құтқару құрылғысы ретінде қолдануға арналған. SAFER-ді сыртқы кеңістікте қозғалу құралын пайдаланатын Халықаралық ғарыш станциясының әрбір экипаж мүшесі киеді. SAFER-ді бұрынғы астронавттар Джозеф Кервин, Пол Коттингем және Тед Кристиан Lockheed компаниясымен NASA үшін Space Station Freedom жобасы бойынша бірлесіп ойлап тапты. Кейіннен оған Space Shuttle бағдарламасы қолдау көрсетіп, Lockheed және NASA қызметкерлері оны әзірледі. SAFER – бұл Шаттл бағдарламасының талабына сәйкес, ғарыш кеңістігінде жұмыс істеуші экипаж мүшесі EVA кезінде байланысы үзілген жағдайда өзін-өзі құтқару құралын ұсынуға арналған жобалық шешім болды. SAFER алғаш рет 1994 жылдың 9 қыркүйегінде STS-64 миссиясында сынақтан өтті, онда астронавт Марк Ли, содан кейін Карл Мид байланысы үзілген күйде ұшу сынағын жүргізді.

Асқынулар

SAFER блогының сол жақ құлпы STS-121 миссиясы кезінде астронавт Пирс Селлерстің шатлдың жөндеу техникасын сынап жатқанда EVA барысында ашылып қалды. Құлыпқа соққы тиіп, ол кездейсоқ ашылу күйіне келді. Сақтық шарасы ретінде Майк Фосум оны өзіне байлап, ғарышқа шығуды жалғастырды. Келесі ғарыш сапарларында құлыптардың кездейсоқ ашылып қалмауы үшін олар Каптон таспасымен бекітілді – бұл ғарышқа арналған жабысқақ лентаның бір түрі.