Кіріспе

Бостон-Холлоу – Коннектикут штатының Эшфорд қаласындағы терең шатқал. Ол бірнеше жағынан ерекше жағдайға ие. Геологиялық тұрғыдан алғанда, бұл Коннектикут штатының шығыс жоталарындағы Орталық Мэн Терранесіндегі ежелгі жарылыс. Нақтырақ айтқанда, ол Бигелоу Бұлағы Формациясының құрамында, жоғары сапалы пелитикалық шистар мен гнейстерден тұрады. Бұл аймақта көптеген жарылыстар болғанымен, ешқайсысы осы шатқал сияқты терең тіліктелмеген, жақсы көрініс таппаған және сақталмаған.

Қолжетімділік

Бостон Холлоуға оңтүстік-батыстан, Вестфордтан, тас төселмеген Бостон Холлоу жолы арқылы кіруге болады. Бұл 1827 жылы салынған тарихи Орталық жолының бөлігі, ол бұрын Бостоннан Хартфордқа дейінгі маңызды бағыт болған. Жол шамамен түзу сызықпен, аталмаған шағын арнаның жанындағы ойыстың түбімен өтеді, жолының үштен екі бөлігі осылай. Содан кейін арна тартылып, жердің жотасы пайда болады. Жол солтүстік-шығысқа қарай жалғасқанда, жерде тағы бір ойыс пайда болады, бірақ ол көбінесе сумен толмайды. Екінші ойыс ойыстың соңындағы батпаққа алып келеді. Ойыстың соңына жақын жерде он акр (4 гектар) жер учаскесі орналасқан. Бұл жерде ойыстың қабырғасына жапсарлас жұмыс істемейтін құмдақ карьер бар. Аймақтағы жалғыз үй осы жердің арғы жағында орналасқан. Арна, екінші ойыс, үй және жеке жердің бәрі ойыстың батыс жағында жатыр.

География

Бостон қуысының географиясы солтүстік-шығыс бағытта дерлік түзу боймен созылатын терең жарылыммен сипатталады. Қуыстың төменгі бөлігінің оңтүстік жағында теңіз деңгейінен шамамен 630 фут (192 м), ал солтүстік жақтағы батпақта 600 фут (183 м) биіктікте жатыр. Жердің ең биік нүктесі теңіз деңгейінен шамамен 700 фут (213 м) биіктікте. Жолдың төменгі бөлігінен өтетін қашықтық бойынша есептегенде, қуыстың ұзындығы шамамен 1 миль (2 км) құрайды. Сондықтан, қуыстың төменгі бөлігіндегі биіктік өте бірте-бірте өседі. Қуыстың табанының ені қабырғалары арасында әртүрлі болады. Батыс жағында, су ағыны өте аз болғандықтан және еңіс аймақты тиімді түрде кептіруге жеткіліксіз болғандықтан, көп бөлігінде сазды және тұнқырған ылғалды жерлер орналасқан. Төмендіктің екі жағында да қуыстың қабырғалары тік көтеріледі. Батыс жағында олар ең тік және шамамен 850 фут (259 м) биіктікке жетеді. Биіктік соншалықты жылдам өседі, тік беттерге шығу іс жүзінде көтерілуге тең. Батыс қуыстың солтүстік орталық бөлігіне қарай қабырғасы тік жартастардан тұрады, олардың биіктігі 20 футтан (6 м) астам, ал бұл жартастардың еңісі соншалықты тік, олар астында құлаған тас блоктары жатқан қуыс кеңістіктерді құрайды. Батыс қырқаның үсті тегіс емес, бірнеше биік шыңдар бар. Бұл массивке есім берілмеген. Шығыс жағында қуыстың қабырғасы тікелей жолдан көтеріледі. Бұл қабырға тік, бірақ батыс жағындағыдай жартастар көп емес. Қиық еңістен кейін төбе аздап көтеріледі. Бұл төбеге Түркия төбесі деген ат берілген. Дегенмен, Түркия төбесі батыс қырқасынан биік, теңіз деңгейінен 950 футтан (290 м) астам биіктікке жетеді. Түркия төбесінің үстінде көл тәрізді бірнеше батпақтар бар. Бұл жер Йель-Майерс орманның бір бөлігі болып табылады. Бұл Йель университетіне тиесілі орман, оны оқыту және ғылыми зерттеулер үшін, сондай-ақ коммерциялық ағаш өндіру үшін пайдаланады. Аймақта Халл Форест Продуктс компаниясына (Помфрет, КТ) тиесілі жерлер де бар, бірақ олар қуыстың ішінде емес. Йель-Майерс орман жеке меншік, бірақ ол "Кіруге тыйым салынған" деген белгісіз. Бостон қуысы арқылы бір белгіленген жол өтеді. Бұл – Нипмук жолы. Ол Түркия төбесінің мұздықпен және платосымен өтіп, оңтүстік-шығыстан қуысқа кіреді. Жол Бостон қуысының солтүстік шетіндегі Бостон қуысы жолын кесіп өтіп, батыс қырқасына тік көтеріледі. Жолдың батыс жағында, батыс қырқасынан өтудің алғашқы бөлігінде, қыс және басқа ылғалды маусымдарда сумен толатын шағын аңғар немесе шұңқыр бар. Бұл аймақтың суықтығын растайтын, наурыз айының соңында осы шұңқырда мұзға тұрып өтуге болатын. Жол бірнеше қырқаларды басып өтеді, содан кейін шыңға жетеді. Бұл шың тасты және оңтүстік-шығыс бағытта ағаштардан бос (яғни, қуысқа қарап тұр). Батыс жағында ағаштармен қапталған қысқа жазық орналасқан, одан кейін жер үлкен батпаққа қарай төмендейді. Жол шыңнан кейін оңтүстік-батысқа қарай жалғасады, содан кейін ирек тәрізді бұрылып, сопақтың солтүстік-батысына қарай Барлоудың диірмен жолына түседі.

Жабайы табиғат

Қуыстың флорасы мен фаунасы Оңтүстік Жаңа Англияға тән түрлерді қамтиды, бірақ осы таулы аймақта солтүстікке тән түрлер де кездеседі. Қуыстың төменгі жағы тығыз шырша ағаштарымен жабылған. Бұл мәңгі жасыл ағаштар осы тар шатқалға жеткен аз жарықтың көп бөлігін тосып, сондықтан қуыстың төбесі әрқашан қараңғы болады. Төмендіктерден жоғары, қуыс жоталарында қатты жапырақты ағаштар өседі, олардың ең көп таралғаны – қызыл емен. Батыс жотасының шамасынан қарағанда орман негізінен қысқа қызыл емендерден тұрады. Түркия төбесінің батыс жотасына қараған беткейінде ағаштардың өсуі ұқсас, алайда осы беткейде көптеген қағаз қайыңдары тамыр тартқан, ал батыс жотасында оларға кездесу өте сирек. Күз мезгілінде батыс жотасынан қарағанда қағаз қайыңдарының тоғайлары көзді қуантады. Бостон қуысындағы ерекше флораға таулы клені жатады, ол Жаңа Англияның солтүстігінде жиі өсетін бұта тәрізді ағаш. Фаунасы аққұйрықты бұғылар, қойоттар және Жаңа Англияның басқа да жануарларынан тұрады. Қуысты қоршаған тығыз орманды қорғау аумақтарында қаз және американдық қара аюлар мекендеуі мүмкін.