Кіріспе

Американдық кәсіпкер (шамамен 1843–1913 жж.)

Аарон Монтгомери Уорд (17 ақпан 1843 – 7 желтоқсан 1913) – Чикагода тұратын американдық кәсіпкер. Ол ауылдық тұтынушыларға жалпы тауарларды пошта арқылы жеткізу арқылы байлық жинады. 1872 жылы ол бүкіл елге танымал болған «Монтгомери Уорд & Компаниясын» құрды. Құрғақ тауарлардың жас сатушысы болған Уорд, орталық Батыстағы көптеген ауылдық американдықтардың жағдайына алаңдады, олардың ойынша, жалпы тауарларын сатып алатын шағын қалалардағы саудагерлер олардан артық ақы алып, нашар қызмет көрсетіп жатыр. Ол 1872 жылы алғашқы пошта арқылы тапсырыс қабылдайтын дүкенін ашты. Чикагодағы теміржолдарды кеңінен пайдалану арқылы және «Жер иелерінің қауымдастығы» (Grangers) атты коммерциялық емес ұйыммен байланыс орнату арқылы Уорд ауылдық тұтынушыларға шағын қалалардағыдан гөрі әлдеқайда көп тауар ұсынды және оның бағасы да төмен болды. Жергілікті саудагерлерден айырмашылығы, Уорд баға саудасына түспеді және несие бермеді. Оның ең заманауи әдістермен басылған тегін каталогы тұтынушыларға кеңінен жіберілді, олар тауарлардың суреттерін көріп, оларды қалай пайдалануға болатынын елестете алды. Кейін Уорд Пошта қызметінің ауылдық тегін жеткізу қызметін пайдаланды және 1906 жылы құрылған посылкалық пошта жүйесін енгізу үшін лоббилеу жұмыстарын жүргізді. ХХ ғасырдың басында пошта арқылы тапсырыс беру өте дамыды, ал Уордтың дүкені «Sears Roebuck» дүкенімен бірге американдық дәстүрге айналды. Уорд Иллинойс штатының Чикаго қаласындағы Грант паркін қорғағандығы үшін әлі де құрметпен еске алынады. Ол Нью-Джерси штатының Чатем қаласында қарапайым табысы бар үлкен отбасыда дүниеге келді. 9 жасқа келгенде әкесі Сильвестр Уорд отбасын Мичиган штатының Найлс қаласына көшірді, онда Монтгомери…

Қоғамдық өмір: Грант-парк үшін күрес

Чикагодағы азаматтық өмірде Уорд кедейлердің Чикаго көлінің жағасына қол жеткізуі үшін күресті. 1906 жылы ол Грант паркін қоғамдық парк ретінде сақтау үшін үгіт жүргізді. Грант паркі 1836 жылдан бері "мәңгі ашық, таза және тегін" заңнамасымен қорғалған, бұл Иллинойс штатының Жоғарғы сотының төрт шешімімен бекітілді. Уорд Чикаго қаласын екі рет сотқа беріп, Грант паркіндегі ғимараттар мен құрылыстарды алып тастауға және жаңаларын салуға мәжбүр етті. Уордты кейбір адамдар көл жағалауын қорғау жұмысы үшін "көлдің күзетшісі" деп атайды. Осының нәтижесінде қалада Грант паркіндегі ғимараттар мен құрылыстарға қатысты Монтгомери Уорд биіктік шектеулері енгізілді. Дегенмен, Crown Fountain және 42 метрлік (139 фут) Jay Pritzker Pavilion биіктік шектеулерінен босатылды, себебі олар ғимараттар немесе құрылыстар емес, өнер туындылары ретінде қарастырылды. Дэниел Бернхэмнің 1909 жылғы Бернхэм жоспары Грант паркін және Чикаго көлінің барлық жағалауын сақтауға көмектесті.

Мұра

Монтгомери Уорд 1913 жылғы 7 желтоқсанда 70 жасында Хайленд-Паркте қайтыс болды және Розехилл зиратындағы Розехилл кесенесіне жерленді. Оның әйелі Элизабет мұраның үлкен бөлігін Солтүстік-Батыс университетіне және басқа да білім беру мекемелеріне сыйлады. Монтгомери Уорд каталогының тарихындағы орны 1946 жылы Нью-Йорктегі библиофилдер клубы Гройер клубы оны Вебстер сөздігімен бірге американ халқының өмірі мен мәдениетіне ең көп әсер еткен 100 кітаптың бірі ретінде көрсете білгенде мойындалды. Уорд және тағы жеті өнеркәсіптік магнатқа арналған қоладан жасалған бюст Чикаго өзені мен Чикаго қаласының орталығындағы Мерчандайз Марттың арасында орналасқан. Осы бюсттың кіші нұсқасы Чикагоның Грант паркінде орнатылған. 2010 жылы Чикаго саябағы басқармасы А. Монтгомери Уордтың құрметіне Эри паркін қайта атады. Ол 630 N. Кингсбери көшесінде, ескі Монтгомери Уорд & Co. каталогы үйі ғимаратынан (600 W. Chicago Avenue) бірнеше блок қашықтықта орналасқан. 2005 жылы Forbes журналының оқырмандары мен редакторлары Аарон Монтгомери Уордты барлық уақыттағы ең ықпалды бизнесмендердің 16-сы ретінде бағалады. 2001 жылы каталог бизнесінің және дүкендердің құлдырауына қарамастан, Монтгомери Уорд & Co. онлайн саудагер ретінде қайта жанданып, бұрын естілмеген "қанағаттандыру кепілдігі" философиясын сақтап келеді, бірақ бұл бұрынғы компания емес.