Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1964 жылы жазылған Роберт А. Хайнлайнның ғылыми-фантастикалық романы
1964 SF novel by Robert A. Heinlein
"Фарнхэмнің еркіндігі" – американдық жазушы Роберт А. Хайнлайнның ғылыми-фантастикалық романы. Фредерик Поль редакциялаған сериалдық нұсқасы "Worlds of If" журналында жарық көрді (шілде, тамыз, қазан 1964). Толық нұсқасы 1964 жылы Г. П. Путнам баспасынан роман түрінде жарияланды. "Фарнхэмнің еркіндігі" – соңғы заманға қатысты әңгіме. Оқиғаның бастауы – ядролық қарудың тікелей соққысы, нәтижесінде Фарнхэм, оның әйелі, ұлы, қызы, қызының досы және қызметкері болашаққа кетіп қалады. Романды жазу кезінде Хайнлайн 1960 жылдары Колорадо штатының Колорадо-Спрингс қаласындағы үйінің астына салған бомбобезігінің құрылысымен алған тәжірибесіне сүйенді.
Farnham's Freehold is a science fiction novel by American writer Robert A. Heinlein. A serialised version, edited by Frederik Pohl, appeared in Worlds of If magazine (July, August, October 1964). The complete version was published in novel form by G. P. Putnam later in 1964. Farnham's Freehold is a post apocalyptic tale. The setup for the story is a direct hit by a nuclear weapon, catapulting a nuclear shelter containing Farnham, his wife, son, daughter, daughter's friend, and employee into the future. While writing the story, Heinlein drew on his experience of building a fallout shelter under his home in Colorado Springs, Colorado in the 1960s.
Сюжет
Хью Фарнхэм, ақ түсті орта жастағы ер адам, өзінің алкоголик әйелі Грейс, заңгер ұлы Дьюк, колледж студенті қызы Карен және Кареннің досы Барбара үшін бридж клубында қонақ күтеді. Бридж ойыны кезінде Дьюк Хьюны совет ядролық шабуылына дайындалып, Грейсті қорқытқаны үшін сөгіс береді. Шабуыл болған кезде топ Джомен бірге, отбасының қара қызметшісі, үйдің астындағы жауын-шашыннан қорғаныш орнына қашады. Бірнеше алыс ядролық жарылыстар баспананы сілкіндіргеннен кейін, Хью мен Барбара жыныстық қатынасқа түседі, содан кейін баспанаға ең үлкен жарылыс соқтығысады. Олар аздап жарақаттанып, бірақ олардың бөтелкедегі оттегісі бітіп бара жатқанда, топ қажет болған кезде баспанадан шыға алатынына көз жеткізуді шешеді. Олар апаттық туннель арқылы шыққаннан кейін, адамдар мен басқа тіршілік иелері мекендемейтін, жартылай тропикалық аймақта, мүлдем зақымдалмаған аймақта болады. Топтың бірнеше мүшесі соңғы жарылыс оларды басқа өлшемге мәжбүрлеген деп болжайды. Топ американдық пионерлердің жолдарына оралып, өмір сүру үшін күреседі, Хью мен Дьюк арасындағы ығысуларға қарамастан, Хью көшбасшы болып табылады. Карен жүкті екенін және ата-анасына хабарлау үшін шабуыл болған түні үйге оралғандығын хабарлайды. Барбара жүкті екенін де хабарлайды, бірақ жүктілігі оның Хьюмен жыныстық қатынаста болғаны туралы айтпай. Карен ауырсынудан кейін, ертеңіне сәбиімен бірге, босану кезінде қайтыс болады. Грейс Барбараның топтан шығарылуын немесе кетуін талап етеді. Герцог Грейстің қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін Хьюны Грейспен бірге баратынына сендіреді, бірақ олар кетуден бұрын, жоғарыда үлкен ұшақ пайда болады. Топты қара нәсілділер тұтқынға алады, бірақ Джо тұтқынға алушылардың басшысымен француз тілінде сөйлесіп, араласа отырып, жазадан құтылады. Топ оны басқа әлемге тасымалдамағанын, бірақ оның орнына өз әлемінің алыс болашағында екенін біледі. Қаралардың зайырлы, бірақ технологиялық жағынан дамыған мәдениеті ақ адамдарды құл ретінде ұстайды. Жыныстық құлдық пен адам жегіштік кең тараған және жалпыға бірдей қабылданады. Жасөспірім қыздарды "орын жылытушы" ретінде жыныстық қатынасқа тартуда. Басқа балалар фермаларда тамақтану үшін өсіріледі және еркелету кезінде (еті ерекше дәмді деп саналған кезде) немесе кейде ертерек сойылады. Әр кейіпкер қара-ақ рөлдердің кенеттен өзгеруіне әр түрлі бейімделеді. Ақырында, Хью мен Барбара құлдықтың жаңа дәуірін қабылдамайды және қашып құтылуға тырысады, бірақ тұтқынға алынады. Оларды өлтірудің орнына Понс, құлдықта жүрген үйдің "Иеміз қорғаушысы", оларды өз уақытына қайтаратын уақытпен саяхаттау экспериментіне ерікті болуды сұрайды. Олар алғашқы ядролық шабуылдан кейін Барбараның көлігімен қашып кетеді. Олар көлік жүргізу кезінде Барбараның автоматты берілісі бар машинаны жүргізгенін, ал бұл машинаның - барлық жағынан бірдей машинаның - қол берілісі бар екенін түсінеді. Фарнем уақытпен саяхаттау эксперименті жұмыс істегенін, бірақ оларды баламалы ғаламға жібергенін айтады. Олар азық-түлік жинап, тауға қашып, шабуылдан аман қалып, қалған өмірлерін өткізеді.
Hugh Farnham, a white middle aged man, holds a bridge club party for his alcoholic wife Grace, law graduate son Duke, college student daughter Karen, and Karen's friend Barbara. During the bridge game, Duke berates Hugh for frightening Grace by preparing for a possible Soviet nuclear attack. When the attack actually occurs the group, along with Joe, the family's black servant, retreat to the fallout shelter beneath the house. After several distant nuclear explosions rock the shelter, Hugh and Barbara become sexually intimate, after which the largest explosion of all hits the shelter. With only minor injuries, but with their bottled oxygen running low, the group decides to ensure that they will be able to leave the shelter when necessary. After exiting through an emergency tunnel, they find themselves in a completely undamaged, semi tropical region apparently uninhabited by humans or other sentient creatures. Several of the group speculate that the final explosion somehow forced them into an alternate dimension. The group struggles to stay alive by reverting to the ways of the American pioneers, with Hugh as the leader—despite friction between Hugh and Duke. Karen announces that she is pregnant and had returned home the night of the attack to tell her parents. Barbara also announces that she is pregnant, but without mentioning that her pregnancy resulted from her sexual encounter with Hugh during the attack. Karen eventually dies during her labor, due to complications, along with her infant daughter the next day. Grace, whose sanity has been challenged by all these events, demands that Barbara be forced from the group or she will leave. Duke convinces Hugh that he will go with Grace to ensure her safety, but before they can leave, a large aircraft appears overhead. The group is taken captive by blacks, but is spared execution when Joe intervenes by conversation with their captors' leader in French. The group finds that it has not been transported to another world, but instead is in the distant future of their own world. A decadent but technologically advanced black culture keeps either uneducated or castrated white people as slaves. Sexual slavery and cannibalism are widespread and generally accepted. Adolescent girls are sexually exploited as "bedwarmers" by their owners. Other children are bred on ranches for consumption and slaughtered during puberty (when their flesh is considered particularly tasty) or sometimes earlier. Each of the characters adapts to the sudden change in black/white roles in different ways. In the end, Hugh and Barbara reject the new era of slavery they find themselves in and attempt to escape, but are captured. Rather than execute them, Ponse, "Lord Protector" of the house to which they have been enslaved, asks them to volunteer for a time travel experiment that will send them back to their own time. They return just prior to the original nuclear attack, and flee in Barbara's car. As they drive they realize that while Barbara had driven a car with an automatic transmission, this car—the same car in every other respect—has a manual transmission, and Farnham deduces that the time travel experiment worked but sent them into an alternate universe. They gather supplies and flee into the hills, surviving the attack, and live out the rest of their lives.
Қабылдау
1964 жылы роман жарық көрген кезде Kirkus Reviews «кейіпкерлерде ағаш қағазының жаны бар» және «паналау орындары, нәсіл және жыныс туралы сатирада шабыт жоқ» деді. SF Site «Фарнемнің бостандығы» кітабын «қиын кітап» деп сипаттап, былай деді: «Ең жақсы жағдайда, бұл жаман нәрселермен араласқан жақсы тұстары бар мазасыз кітап, қарт туысқандай жақсы кеңес бере алады, бірақ келесі демінде нәсілшіл немесе сексистік сөздерді айтуы мүмкін. Ең нашар жағдайда «Фарнемнің бостандығы» – азшылықтарға, әйелдерге қарсы тіршілік етушілік туралы айқай. Көбінесе көңілді түсіреді, кейде таң қалдырады, бірақ ешқашан жалықтырмайды». «Гейнлейн мұрасы» сын еңбегінде «Фарнемнің бостандығы» «толыққанды сәтті роман емес» деп сипатталған, ал кітаптағы сексизм «маңызды кемшілік болуы мүмкін» делінген. Чарльз Стросс «Фарнемнің бостандығына бір жақсы сөз айтушы бар ма?» деп риторикалық сұрақ қойып, оны «Мартин Лютер Кингке дейінгі дәуірде американдық расизмді түсінуге тырысқан Калифорниялық жеңілтек ақ еркек» деп сипаттады. «Оның қателігі соншалық, тіпті картада да дұрыс емес, бірақ кем дегенде оны елемеген жоқ». «Жаңа Республика» Генлейнның «этностық қысымның зымиянын көрсету» ниетін мойындаса да, осы процесте ол «көрінетін ең қорқынышты нәсілдік стереотиптерді қайта жандандырды» деді, нәтижесінде «тек Клан мүшесі ғана ұнататын расизмге қарсы роман» пайда болды.
When the novel was published in 1964, Kirkus Reviews stated that the "characters have souls of wood pulp" and that "The satire on fall out shelters, race and sex lacks inspiration." The SF Site described Farnham's Freehold as "a difficult book", and stated that "At best, [it] is an uncomfortable book with some good points mixed in with the bad, like an elderly relative [who] can give good advice and in the next breath go off on some racist or sexist rant. At worst, Farnham's Freehold is an anti minority, anti woman survivalist rant. It is oftentimes frustrating. It is sometimes shocking. It is never boring." The critical work The Heritage of Heinlein describes Farnham's Freehold as not "an altogether successful novel" and that the book's sexism "may be a crucial flaw." Charles Stross has rhetorically asked whether "anyone [has] a kind word to say for Farnham's Freehold", and then described it as the result of "a privileged white male from California, a notoriously exclusionary state, trying to understand American racism in the pre Martin Luther King era. And getting it wrong for facepalm values of wrong, so wrong he wasn't even on the right map but at least he wasn't ignoring it." The New Republic, while conceding Heinlein's desire to "show the evils of ethnic oppression", states that in the process Heinlein "resurrected some of the most horrific racial stereotypes imaginable," ultimately producing "an anti racist novel only a Klansman could love."
Еркін иелері
"Freeholders" атауын 1980 жылдары кейбір аман қалғыштар романға сілтеме жасай отырып қабылдады.
The name "freeholders" was adopted by some survivalists in the 1980s in reference to the novel.