Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ла Пламадағы телескоп, Канар аралдары
Telescope on La Plama, Canary Islands
Швед 1 м Күн телескопы (немесе SST) – Канар аралдарындағы Ла Палмадағы Роке де лос Мучачос обсерваториясында орналасқан рефракциялық күн телескопы. Оны Стокгольм университетінің Күн физикасы институты басқарады. Басты элементі – біріктірілген кварцты линза, бұл оны әлемдегі қолданыстағы ең үлкен оптикалық сынушы телескоп етеді. 43 дюйм линза диаметрі бар Швед 1 м Күн телескопы, техникалық тұрғыдан Еркес обсерваториясынан (апертура үшін 39 дюйм ғана ашық) үлкен. SST көбінесе Шупман телескобы ретінде қолданылады, осылайша біртұтас бастапқы линзаның хроматикалық аберрацияларын түзетеді. SST – вакуумдық телескоп, яғни телескоптың ішіндегі ауадан келіп суреттің бұзылуын болдырмау үшін ішкі кеңістігі вакуумдалады. Бұл күн телескоптары үшін ерекше мәселе, себебі жиналған жарықтың көп мөлшерінен туындайтын жылу, кез келген ауаға беріліп, сурет сапасын нашарлатады. 2005 жылға дейін SST кез келген телескоптың Күннің ең жоғары ажыратымдылықтағы суреттерін жасады. Бұл, негізінен, 2013 жылы CILAS компаниясынан жеткізілген 85 электродты мономорфты деформацияланатын айнаға жаңартылған адаптивті оптикалық жүйесінің арқасы. Бір оптикалық үстелден екіншісіне сәулені ауыстыру арқылы таңдалатын екі жұмыс режимі бар. Бір режимі – TRIPPEL спектрографы қолданылатын спектрографиялық режим. Екінші режимі – бейнелеу режимі, онда сәуле 500 нм дихроидты сәуле бөлгіш арқылы қызыл және көк бөліктерге бөлінеді. Екі сәуледе де Фабри-Перо негізіндегі екі рет реттелетін сүзгілер бар: CRISP (қызыл) және CHROMIS (көк). Бейне деректері әдетте MOMFBD бейне қалпына келтіру әдісін қолдану арқылы толқын фронтының қалдық аберрацияларынан өтеді. SST диаметрі 47,5 см болатын SVST – шведтік вакуумдық күн телескопының орнын басып алды.
The Swedish 1 m Solar Telescope (or SST) is a refracting solar telescope at Roque de los Muchachos Observatory, La Palma in the Canary Islands. It is run by the Institute for Solar Physics of Stockholm University. The primary element is a single fused silica lens, making it the largest optical refracting telescope in use in the world. The Swedish 1 m Solar Telescope, with a lens diameter of 43 inches, is technically larger than Yerkes Observatory, only 39 inches are clear for the aperture. The SST is most often used as a Schupmann telescope, thereby correcting the chromatic aberrations of the singlet primary. The SST is a vacuum telescope, meaning that it is evacuated internally to avoid disruption of the image from air inside. This is a particular problem with solar telescopes because of the heating from the large amounts of light collected being passed on to any air causing image degradation. As of 2005 the SST has produced the highest resolution images on the Sun of any telescope. This is largely thanks to its adaptive optics system, which was upgraded to an 85 electrode monomorph deformable mirror from CILAS in 2013. There are two modes of operation, selected by switching the beam from one optical table to another. One mode is a spectrograph mode, using the TRIPPEL spectrograph. The other mode is an imaging mode, where the beam is split up in a red and a blue part by a 500 nm dichroic beamsplitter. Both beams have dual Fabry Pérot based tunable filters, CRISP in the red and CHROMIS in the blue. The image data are usually compensated for residual wavefront aberrations by use of the MOMFBD image reconstruction method. The SST superseded the SVST – the Swedish Vacuum Solar Telescope – which was 47,5 cm in diameter.
ХРОМИС
ХРОМОСФЕРАЛЫҚ КӨЗЕКТІРУ СПЕКТРОМЕТРІ (CHROMIS) 2016 жылы орнатылды. Ол CRISP-ке ұқсас (бірақ әзірге поляриметрия мүмкіндігі жоқ) және 380–500 нм толқын ұзындығы диапазонында пайдалануға арналған. Атап айтқанда, CHROMIS жоғары хромосферада қалыптасатын Ca II H және K сызықтарын зерттеуге бағытталған. Жүйенің жалпы құрамына Point Grey (қазір FLIR) компаниясының 1920×1200 пикселді Grasshopper 3 CMOS камераларының үш данасы кіреді. Бір камера тікелей, тар жолақты бақылаулар үшін, ал қалған екі камера фазалық әртүрлілік конфигурациясында кең жолақты бейне деректерін бір уақытта жинау үшін қолданылады.
The CHROMospheric Imaging Spectrometer (CHROMIS) was installed in 2016. It is similar to CRISP (but so far without polarimetry) and designed for use at wavelengths in the range 380–500 nm. In particular, CHROMIS is optimized for use in the Ca II H and K lines, which are formed in the upper chromosphere. The total system uses three 1920×1200 pixel Grasshopper 3 CMOS cameras from Point Grey (now FLIR). One camera is used for direct narrow band observations and two, in a phase diversity configuration, are collecting simultaneous wide band image data.
CRISP
CRisp суретке түсіретін спектрополяриметрі (CRISP) 2008 жылы орнатылды. Ол 510-нан 860 нм-ге дейін жұмыс істейді және сұйық кристалды модуляцияны поляризациялық сәуле бөлушімен үйлестіру арқылы поляризацияны өлшеуге мүмкіндік береді. Жүйенің жалпы құрамында үш 1k × 1k Сарнофф CCD бар, олардың екеуі тар жолақты байқаулар үшін, ал үшіншісі кең жолақты суреттерді бір уақытта жинау үшін қолданылады.
The CRisp Imaging SpectroPolarimeter (CRISP) was installed in 2008. It operates from 510 to 860 nm and is able to measure polarization by using liquid crystal modulation combined with a polarizing beam splitter. The total system uses three 1k × 1k Sarnoff CCDs, two are used for direct narrow band observations and the third is collecting simultaneous wide band images.
ТРИППЕЛ
TRI Port Polarimetric Echelle Littrow (TRIPPEL) - бұл 63,43 градус жалын бұрышы бар 79 жолақ/мм эшель торы қолданатын Littrow спектрографы. TRIPPEL-дің толқын ұзындығы диапазоны шамамен 380–1100 нм, ал оның күн телескопы үшін ажыратымдылығы орташа, R шамамен 200 000-ға тең. Бұл күн бетінде шамамен 1,3 км/с жылдамдыққа сәйкес келеді. TRIPPEL-дің бірнеше маңызды пайдалы мүмкіндіктері бар. Ол 3 әртүрлі толқын ұзындығында бір уақытта бақылау жүргізуге мүмкіндік береді, принцип бойынша SST-нің толық кеңістіктік ажыратымдылығын пайдалана алады және жақсы поляриметриялық қасиеттерге ие.
The TRI Port Polarimetric Echelle Littrow (TRIPPEL) is a Littrow spectrograph using a 79 grooves/mm echelle grating with a blaze angle of 63.43 degrees. TRIPPEL's wavelength range is about 380–1100 nm, and it has a moderate resolution for a solar telescope, with R being approximately 200,000. This corresponds to about 1.3 km/s on the solar surface. TRIPPEL has a number of key useful features. It allows simultaneous observations at 3 different wavelengths, can in principle exploit the full spatial resolution of the SST, and has good polarimetric properties.