Кіріспе

Пурли-Вей – Лондонның Кройдон ауданындағы Пурли, Уоддон және Брод Грин аймақтарында орналасқан A23 магистральдық жолының бір бөлігі. Оның аты оның бойындағы қала сыртындағы сауда орталығына берілді, ол Оңтүстік Лондоның көп бөлігін қамтиды. Бұл жол Кройдон қаласын айналып өту үшін жобаланып, 1925 жылдың сәуір айында ашылды. Ол бұрыннан бар жергілікті жолдарды жақсарту арқылы салынды: солтүстіктен оңтүстікке қарай Уоддон Марш Лэйн, Уоддон Корт Роуд және Колдхарбор Лэйн. (Айналма жолдың солтүстік бөлігі – Торнтон жолы қайта аталған жоқ.) 1932 жылы Пурли-Вей Ұлыбританияда натрийлі шамдармен жарықтандырылған алғашқы жол атанды.

Өнеркәсіп тарихы

Purley Way-дің ашылуы аймаққа өнеркәсіпті тартты және ол Кройдонның басты өнеркәсіптік аймағына айналды. Redwing Aircraft Ltd, Trojan Ltd (автокөлік өндірушілер) және Tizer Ltd сияқты компаниялар осы аймаққа тартылды. Сонымен қатар, Standard Steel Co, Croydon Foundry Ltd, Metal Propellers Ltd және Southern Foundries Ltd сияқты бірнеше металлургиялық компаниялар да болды.

Архитектурасы Роберт Аткинсонмен жобаланған Кройдон "B" электр станциясы 1940 жылдардың соңында салынды және 1950 жылы пайдалануға берілді. 1984 жылы жабылып, 1991 жылы бұзылып, оның орнында IKEA дүкені ашылды. Оның төңірегі Valley Park Retail and Leisure Complex сауда-ойын-сауық кешені ретінде дамытылды. Электр станциясының биік түтін құбырлары жергілікті ескерткіш ретінде сақталды, оны Орталық Кройдонның Centrale сауда орталығынан көруге болады. Кройдон "А" электр станциясы және Кройдон газ зауыты да Purley Way-де орналасқан. Газ зауытының салқындату мұнаралары өте үлкен болды және Терри Гиллиамның "Бразилия" (1985) фильмі сияқты фильмдерде көрсетілді. Кройдон әуежайы (1928–1959 жылдары жұмыс істеді) де Purley Way-де орналасқан.

Бөлшек сауда тарихы

1980 жылдардың басында Перли Уэйде бөлшек сауда қоймалары пайда бола бастады. Біріншісі Торнтон Роуд өнеркәсіптік аймағында ашылды: 1980 жылы «Квинсвей» жиһаз дүкені, 1981 жылы «MFI» жиһазы, 1983 жылы «Payless DIY» және 1986 жылы «Do It All». 1981 жылдың наурыз айында «Сейнсбери» Перли Уэйдегі алғашқы «Homebase» дүкенін ашты. 1991 жылдың қарашасында «Vision Technology Group Ltd» Перли Уэйде алғашқы «PC World» дүкенін ашты. Перли Уэй бойында «Valley Park Retail and Leisure Complex», «Croydon Fiveways» және «Colonnades Leisure Park» сияқты бірнеше жеке сауда орталықтары орналасқан. Аймақтың бөлшек сауда мақсатында дамытылуы жергілікті жоспарлау емес, қала сыртындағы саудаға қатысты ұлттық үрдістің бір бөлігі болды. «Кройдон кеңесі» сауда орталықтарын 1997 жылғы Біртұтас даму жоспары жарияланғанға дейін ресми түрде мойындаған жоқ.

IKEA Croydon (Ағылшын тілінде)

Кройдондағы IKEA – 23 000 м² көлемдегі жиһаз дүкені, ол 1992 жылы Кройдонның «Б» электр станциясының орнында ашылды. Ескі электр станциясының мұржалары, дүкеннің көк және сары түстеріндегі жарық жолақтарымен бірге, көрнекті жарнама ретінде сақталды. 2006 жылы дүкен қайта жаңартылып, Ұлыбританиядағы ең ірі IKEA дүкеніне айналдырды: ол 2006 жылдың мамыр айында қала әкімі Мэгги Манселл және Швеция елшісі Стефан Карлссон қатысқан салтанатты шарада қайта ашылды. Қазіргі таңда Кройдондағы ең ірі бес жұмыс берушінің бірі – IKEA. Бұл ерекше мұржалар жергілікті тұрғындар арасында әрдайым пікір-дау тудырып келеді. 2003 жылдың қыркүйегінде IKEA оларды бұзу мүмкіндігін қарастырды, олардың күтілуі жылына 70 000 фунт стерлингтен астам ақшаға түсетінін айтты, бірақ содан бас тарды. Мұржаларды пайдалану үшін ұсынылған идеялардың арасында осы жердің тарихына арналған мұражай құру және жоғарғы бөлігінде айналмалы мейрамхана салу бар. Тони Блэр мен Гордон Браун 2005 жылдың 5 мамырында жалпы сайлау науқаны барысында IKEA-ға келді.

Басқа ақпарат

Purley Way Lido 1935 жылдан 1979 жылға дейін жұмыс істеді; секіру тақтасы бақ орталығының ортасында сақталған (қазір жабық). 1990 жылдан 1996 жылға дейін жақын жерде Croydon Water Palace ішкі су паркі кешені жұмыс істеді. Water Palace орнында қазір Colonnades демалыс паркі орналасқан. Бұрын Сауда паркі аумағында Ғылым мұражайының қоймасы болған, ал Tramlink Purley Way арқылы өтеді.