Ширли Верретт: Америка опера әншісінің өмірі мен мансабы

Кіріспе

Американдық опера әншісі

Ширли Верретт (31 мамыр 1931 жыл – 5 қараша 2010 жыл) – американдық опералық меццо-сопрано әнші, ол сопрано рөлдеріне сәтті көшті, нәтижесінде сопрано-сфогато атанды. Верретт 1960 жылдардың соңынан 1990 жылдарға дейін үлкен даңққа ие болды; ол әсіресе Верди және Доницеттидің шығармаларын орындауымен танымал болды.

Ерте өмір және білім

Афроамерикалық, діншіл католиктер отбасында Нью-Орлеанда (Луизиана штаты) дүниеге келген Верретт Лос-Анджелесте (Калифорния штаты) өсті. Ол өзінің естеліктерінде анасының қатаң католик болғанынан тіпті одан да қатаң жетінші күндік адвентист дініне ауысқанын айтты, ал ол және оның туыстары жетінші күндік адвентист мектептерінде білім алды. Ол шіркеуде ән шырқап, ерте жасынан музыкалық қабілеттерін көрсетті, бірақ бастапқыда оның отбасы әнші болу жолын қолдамады. Верретт 1949 жылы Алабама штатының Хантсвилл қаласындағы жекеменшік, тарихи афроамерикалық жетінші күндік адвентист университеті – Оукуд университетінде бір семестр оқыды, бірақ кейін Оңтүстік Калифорнияға оралып, Вентура колледжінде жылжымайтын мүлік мамандығы бойынша білімін аяқтады. Жылжымайтын мүлік агенті ретінде сәтті болғанымен, Верретт мансап таңдауын қайта қарастырып, ән салуды кәсіби түрде оқып үйренуге кірісті. 1955 жылы ол «Жас музыканттар қоры» демеушілігімен өткен екі Калифорния сайысында жеңіске жетті, содан кейін сол жылы Артур Годфри жүргізген ұлттық телешоу «Талант іздеушілерде» өнер көрсетті. Осы бағдарламадағы өнерінің арқасында ол Нью-Йорктегі Джульярд мектебіне стипендия алды. Верретт Джульярдта Анна Фициумен және Марион Сзекели Фрешльмен бірге оқыды. 1961 жылы ол Метрополитен операсының Ұлттық кеңесінің конкурсында жеңімпаз атанды.

Халықаралық мансап

1957 жылы Веррет Бриттеннің «Лукрецияның зорлыққа ұшырауы» операсында Ширли Картер деген некелік атымен опералық дебют жасады. Кейін ол Ширли Веррет Картер есімін қолданды, ал соңында Ширли Веррет деп танылды. 1958 жылы ол Курт Вайльдің «Жұлдыздар арасында жоғалған» операсында Ирина рөлімен Нью-Йорк операсында дебют жасады. 1959 жылы ол Николас Набоковтың «Распутиннің өлімі» операсында Германияның Кёльн қаласында еуропалық дебютін өткізді. 1962 жылы Сполетодағы «Кармен» рөлі үшін сыншылардың жоғары бағасын алды; ол 1963 жылы Большой театрында және 1964 жылы Нью-Йорк опера театрында осы рөлді қайта орындады (Ричард Кассилли мен Норман Трейгл қатысқан). Веррет 1966 жылы «Un ballo in maschera» спектаклінде Ульрика рөлімен Корольдік опера театрында, Ковент-Гарденде алғаш рет өнер көрсетті. Ол 1962 жылы Линкольн орталығынан тікелей эфирде көрсетілген алғашқы концертте, сондай-ақ сол жылы қазіргі Эвери Фишер залында Леонард Бернштейннің жас көрермендерге арналған концерттерінің алғашқы тікелей эфирінде қатысты. Ол 1968 жылы «Кармен» операсымен Метрополитен операсында, ал 1969 жылы «Самсон және Далила» операсымен Ла Скалада дебют жасады. Верреттің меццо-сопрано рөлдеріне Кассандра мен Дидон (Берлиоздың «Троялықтары»), соның ішінде Метрополитен операсының премьерасы, онда ол екі рөлді де бір спектакльде орындады, Вердидің Ульрикасы, Амнерис, Эболи, Азусена, Сен-Санстың Далиласы, Доницеттидің «Мария Стюарт» операсындағы Элизабетта I (бастапқыда сопрано рөлі ретінде жазылған), «Ла фаворита» операсындағы Леонора, Кристоф Виллибальд Глюктің «Орфейі», Россинидің «Неокл» («Коринф қоршауы») және «Моисей» операсындағы Синаида рөлдері кірді. Бұл рөлдердің көптегені кәсіби немесе жеке жазбаларда сақталған. 1970 жылдардың соңынан бастап ол сопрано рөлдерін орындауға көшті, олардың ішінде «L'Africaine» операсындағы Селика, Бартоктың «Көкжабақтың қасары» операсындағы Джудит, «Макбет» операсындағы леди Макбет, Пуленктің «Кармелиттер диалогтары» операсындағы Мадам Лидойн (Мет 1977), «Тоска», «Норма» (1976 жылдан Мессина 1989 жылға дейін), «Аида» (Бостон 1980 және 1989), «Отелло» операсындағы Дездемона (1981), «Фиделио» операсындағы Леонора (Мет 1983), «Ифигения» (1984–85), «Алкеста» (1985) және Керубинидің «Медея» (1986) рөлдері болды. Оның «Тоска» операсы 1978 жылдың желтоқсанында PBS телеарнасында «Меттен тікелей эфирде» көрсетілді, Рождествоға алты күн қалғанда. Ол Лучано Павароттидің Каварадосси және Корнелл МакНейлдің Скарпиасымен бірге орындады. 1990 жылы Веррет Париждегі Бастилия операсының ашылуында «Троялықтар» операсында Дидоны орындады және репертуарына Сантуцца рөлін қосты («Кавальерия рустикана», Сиена). 1994 жылы ол Линкольн орталығының Вивиан Бомонт театрында Роджерс пен Хаммерштейннің «Карусель» операсының Тони сыйлығын жеңіп алған жаңа қойылымында Нетти Фаулер рөлін ойнады. 1996 жылы Веррет Мичиган университетінің Музыка, Театр және Би мектебіне дауыс профессоры және Джеймс Эрл Джонс атындағы дауыс профессоры болып тағайындалды. Алдыңғы жылы Маттивильда Доббс, Тодд Дункан, Камилла Уильямс және Роберт Макферринге арналған Ұлттық опера қауымдастығының гала-банкеті мен концертінде Веррет былай деді: Мен жастармен сөйлеуге мүмкіндік алғанымда әрқашан қуаныштымын, өйткені маған мейірімді болғандарды еске аламын. Мен бүгін бірінші кезекте сыйлық иелеріне келдім, өйткені мен мынаны айтуым керек еді. Менің екінші келдім себебім – сіздер, жастар. Бұл керемет адамдар мен үшін жол ашты. Мен өз жолыммен сіздің ұрпағыңызға көмектестім деп үміттенемін, сіздер де келесі ұрпаққа көмектесесіздер. Осылай болуы керек. Эстафетаны жалғастыра беріңдер!

In 1957, Verrett made her operatic debut in Britten's The Rape of Lucretia under her then married name of Shirley Carter. She later used the name Shirley Verrett Carter, and ultimately just Shirley Verrett. In 1958, she made her New York City Opera debut as Irina in Kurt Weill's Lost in the Stars. In 1959, she made her European debut in Cologne, Germany in Nicolas Nabokov's Rasputins Tod. In 1962, she received critical acclaim for her Carmen in Spoleto; she repeated the role at the Bolshoi Theatre in 1963, and at the New York City Opera in 1964 (opposite Richard Cassilly and Norman Treigle). Verrett first appeared at the Royal Opera House, Covent Garden in 1966 as Ulrica in Un ballo in maschera. She appeared in the first concert ever televised from Lincoln Center in 1962, and also appeared that year in the first of the Leonard Bernstein Young People's Concerts ever televised from that venue, in what is now Avery Fisher Hall. She made her debut at the Metropolitan Opera in 1968, with Carmen, and at La Scala in 1969 in Samson and Dalila. Verrett's mezzo roles included Cassandra and Didon (Berlioz's Les Troyens) including the Met premiere, when she sang both roles in the same performance, Verdi's Ulrica, Amneris, Eboli, Azucena, Saint Saëns' Dalila, Donizetti's Elisabetta I (written as a soprano role) in Maria Stuarda, Leonora in La favorita, Christoph Willibald Gluck's Orpheus, and Rossini's Neocles (L'assedio di Corinto) and Sinaide (Moïse). Many of these roles were recorded, either professionally or privately. Beginning in the late 1970s, she began to tackle soprano roles, including Selika in L'Africaine, Judith in Bartók's Bluebeard's Castle, Lady Macbeth in Macbeth, Madame Lidoine in Poulenc's Dialogues of the Carmelites (Met 1977), Tosca, Norma (from Boston 1976 till Messina 1989), Aida (Boston 1980 and 1989), Desdemona (Otello) (1981), Leonore (Fidelio, Met 1983), Iphigénie (1984–85), Alceste (1985), and Médée (Cherubini) (1986). Her Tosca was televised by PBS on Live from the Met in December 1978, just six days before Christmas. She sang the role opposite the Cavaradossi of Luciano Pavarotti and the Scarpia of Cornell MacNeil. In 1990, Verrett sang Dido in Les Troyens at the inauguration of the Opéra Bastille in Paris, and added a new role to her repertoire: Santuzza in Cavalleria rusticana, in Siena. In 1994, she made her Broadway debut in the Tony Award winning revival of Rodgers and Hammerstein's Carousel at Lincoln Center's Vivian Beaumont Theater, playing Nettie Fowler. In 1996, Verrett joined the faculty of the University of Michigan School of Music, Theatre & Dance as a professor of Voice and the James Earl Jones Distinguished University Professor of Voice. The preceding year at the National Opera Association Gala Banquet and Concert honoring Mattiwilda Dobbs, Todd Duncan, Camilla Williams, and Robert McFerrin, Verrett said:
I'm always so happy when I can speak to young people because I remember those who were kind to me that didn't need to be. The first reason I came tonight was for the honorees because I needed to say this. The second reason I came was for you, the youth. These great people here were the trailblazers for me. I hope in my own way I did something to help your generation, and that you will help the next. This is the way it's supposed to be. You just keep passing that baton on!

Өмірбаян

2003 жылы Ширли Веррет «Мен ешқашан жалғыз болған емеспін» атты естеліктер жинағын жариялады, онда ол американдық классикалық музыка әлемінде қара терілі адам ретінде кездескен нәсілшілдік туралы шыншыл айтты. 1960 жылдардың басында дирижер Леопольд Стоковский оны Хьюстон симфониясымен бірге ән салуға шақырғанда, оркестр кеңесі қара терілі солисті қабылдаудан бас тартқандықтан, ол шақыруын кері алып тастауға мәжбүр болды. Кейін Стоковский Филадельфия оркестрімен маңызды кеште өнер көрсетуге шақырып, осы жағдайды түзеді.

Отбасы

Веррет екі рет үйленді, алғаш рет 1951 жылы жылжымайтын мүлік брокері және шериф орынбасары Джеймс Л. Картерге. Бірақ Веррет күйеуінен зорлық-зомбылық көрді және олар 1959 жылы ажырасты. 1963 жылы ол суретші Луи Ло Монакоға үйленді. Оны Ло Монако, олардың асырап алған қызы Франческа және немересі сақтап қалды. Туысы – Дюрек Веррет.

Өлім

Веррет 2010 жылғы 5 қарашада Мичиган штатының Анн-Арбор қаласында 79 жасында, жасырын аурудан кейін жүрек жеткіліксіздігінен қайтыс болды. Оның құрметіне 2011 жылы Мичиган университеті «әртүрлі мәдени және нәсілдік ортадан келген әйел студенттер мен өнер саласындағы әйел профессор-оқытушылардың табысына қолдау көрсететін оқу, ғылыми еңбектері немесе қызметі арқылы үлес қосатын профессорлық-оқытушылық құрам мүшесін» марапаттайтын жылдық Ширли Веррет сыйлығы тағайындалды.