Кіріспе
Кафе ду Монд (французша "Дүние кафесі" немесе "Халық кафесі") – АҚШ-тың Луизиана штаты, Нью-Орлеан қаласының Француз кварталындағы Декатур көшесінде орналасқан әйгілі ашық ауадағы кофехана. Бұл Нью-Орлеанның танымал және туристер көп баратын орны, кофе-латы мен бейнеттерімен мәшһүр. Оның цикория қосылған кофесі құрлықтағы Америка Құрама Штаттарында кеңінен қолжетімді.
Café du Monde (French for "Café of the World" or "the People's Café") is a renowned open air coffee shop located on Decatur Street in the French Quarter of New Orleans, Louisiana, United States. It is a New Orleans landmark and tourist destination, known for its café au lait and beignets. Its coffee with chicory is widely available in the continental United States.
Тарих
1700 жылдары француздар Мексика шығанағы мен Миссисипи өзенінің жағалауында қоныстанғанда кофеді өздерімен бірге әкелді. Америка Азамат соғысы кезінде Нью-Орлеан креолдары кофе тапшылығы болғандықтан цикорий қосылған кофе жасады, ол Café Du Monde және басқа да Нью-Орлеан мейрамханаларында берілуде. Цикорий кофе-латтеге шоколад тәрізді дәм береді. Жаңа Шотландиядан келген акадтар (каджундар) 18-ғасырда Луизианаға бейнет сияқты басқа француздық әдет-ғұрыптарды әкелді. Көптеген пончиктерден айырмашылығы, бейнеттердің ортасында тесігі жоқ, көбінесе қант ұнтағымен жабылады және төртбұрышты қамырдан жасалады. Кейде олар жеміс, джем, клен сиропы немесе тіпті тұзды тағамдармен бірге беріледі. Café du Monde-да бейнеттер қалың қант ұнтағымен жабылып, үштен бір рет сатылады. Café Du Monde мәзірінде тек цикорий қосылған қара кофе (қара немесе сүт қосылған), бейнет, ақ және шоколадты сүт, ыстық шоколад және жаңа сығылған апельсин шырыны бар. Café Du Monde вице-президенті Бёртон Э. Бенруд-тың айтуынша, француз базарындағы мәзірде бейнет жалғыз тағам болып қалады; ал Café Du Monde "әдеттегідей сақтауға" бейім: рецептуралар көбінесе өзгермеген.
Катринадан кейінгі кезең
Катрина дауылына байланысты дүкен 2005 жылдың 27 тамызында түнгі жарты сағатта жабылды. Аздаған зақымдарға ұшырағанымен, шамамен екі ай жабық тұрды. Кейіннен иелері қозғалыстың азаюын пайдаланып, тамақтану залдары мен ас үйлерін жаңартты. Дауылдан кейін алты апта өткен соң Café Du Monde қаланың қалпына келуінің басталу белгісі ретінде қайта ашылуын жариялады. 100-ден астам жаңалықтар құралдары, оның ішінде ABC телеарнасының "Құтты таң, Америка" бағдарламасы, қайта ашылу туралы хабарлады. Француз кварталындағы дүкен 2005 жылдың 19 қазанында жалпыұлттық БАҚ назарында қайта ашылды.
Орналасқан жерлер
"Кескінің залы" – Кафе-ду-Монд орналасқан француз базарындағы бастапқы ғимараттың атауы. Оны испандықтар 1791 жылы салған, бірақ 1812 жылы дауылдан зақымдалған. 1813 жылы жаңа базар ғимараты салынды. Кофе орны 1862 жылы француз базарының өзенге қарайғы жағында ашылды. Бір ғасырдан астам уақыт бойы Café Du Monde базардағы екі ұқсас кофе және бегнет орнының бірі болды, екіншісі – Morning Call, ол 1870 жылы құрылды және 1974 жылы ескі француз базарынан Метари қалалық аймағына көшірілді. Метаридегі жалға алу шартын жоғалтқаннан кейін, Morning Call ақырында Нью-Орлеан қалалық паркіне үлкен ғимаратқа көшіп барды, бірақ бірнеше жылдан кейін Cafe du Monde оларды ығыстырып, тағы бір табысты орынға ие болды, оның үшін Нью-Орлеан қаласына қыруар ақы төлеуге тура келді. 1980 жылдардың соңынан бастап Café Du Monde сауда орталықтарында қосымша орналасқан жерлер ашты. Нью-Орлеан агломерациясында барлығы тоғыз Café du Monde кофе орны бар: түпнұсқасы 800 Decatur Street мекенжайындағы француз базарында, Riverwalk Marketplace, Esplanade Mall, Lakeside Mall, Oakwood Mall, Ветерандар бульвары, Мандевилл, Ковингтон, Нью-Орлеан қалалық паркі және Нью-Орлеан Луи Армстронг халықаралық әуежайы.
Жапондық франшиза
1984 жылы Нью-Орлеанда өткен Луизиана әлемдік көрмесінен бастап, Café Du Monde брендін Жапонияға кеңейтуге қызығушылық білдірген жапондық компаниялармен байланыс жасалды. 1989 жылы Дускин компаниясы Café Du Monde-ге ресми түрде жүгінді және Дускиннің алғашқы жапондық дүкендерін 1990 жылы ашу үшін франшизалық келісімге қол жеткізілді. Франшиза 32 дүкенге дейін кеңейді, ал 2016 жылы Жапонияда 10 дүкен болды. Бірақ франшизалық келісім аяқталуға азық күндері тек бір дүкен ғана қалды. Жапондық Café Du Monde франшизасы көбінесе түпнұсқа дүкендердегідей эстетикалық стильді сақтады: жасыл және ақ түстер схемасы және француз кварталы сәулетінің стилі. Луизианадағы Café Du Monde дүкендерінен ерекшелігі, Жапония франшизасы бастапқы мәзірді түрлі бейнеттер қосып кеңейтті, бірақ цикорий қосылған Café Du Monde кофесі өзгеріссіз қалды. Жапондық франшиза бейнеттерге қосымша түрлі топпингтермен қатар, Луизианадағы Café Du Monde-де ұсынылмаған маусымдық десерттерді де ұсынады. Алайда, Дускин 2018 жылдың басында бұл серіктестікті тоқтатып, 2018 жылдың 31 наурызында Жапониядағы барлық Café Du Monde дүкендерін жапты.
Азық-түлік дүкендері
1990 жылдардың басынан бері Café du Monde кофесін Америка Құрама Штаттарының тәуелсіз Шығыс Азия азық-түлік дүкендері мен базарларынан алуға болады. Вьетнам соғысынан кейін елден көптеген босқындар АҚШ-қа келді және француз стиліндегі шикорий кофесіне дағдыланған еді, бұл олардың Луизианамен француз отаршылдық дәуірінен бергі ортақ мұрасы еді. Көптеген отбасылар Мексика шығанағының жағалауындағы қалаларға қоныстануға басталғанда, уақыт өте келе Нью-Орлеан аймағындағы көптеген вьетнамдықтар Café du Monde-ға баруды жиілетіп, сондай-ақ онда жұмыс істей бастады. Осы қауымдастықтың көптеген өкілдері шикорийі жоқ американдық кофеге балама ретінде, бүкіл елдегі туыстары мен достарына Café du Monde кофесінің ерекше сары-қызыл түсті қапшықтарын жіберетін. Содан кейін, осы демографиялық топқа қызмет көрсететін базарлар оны қорларына қоса бастады.
Танымал мәдениетте
Café Du Monde қаланың бірнеше көркем бейнелеулерінде пайда болды, оның ішінде Джеймс Ли Берктің "Дэйв Робишо" романдарының сериясында, сондай-ақ Джон Коннолли, Адам Гнаде, Поппи З. Брайт, Шеррилин Кенион, Энн Райс, Кресли Коул, Дэвид Моррелл және Нэнси А. Коллинздің романдарында. 1955 жылғы түрі Уильям Каслдың "Нью-Орлеан цензурасыз" фильміндегі ұзақ сахнада, ал 2003 жылғы "Қашқан қазылар" фильмінің екі эпизодында Катринадан бұрынғы түрінде көрсетілген. Джимми Баффеттің "The Wino and I Know" әнінде осы бизнес туралы айтылады. 2009 жылғы "Адам мен тағам" бағдарламасының Нью-Орлеанға арналған эпизодында Адам Ричман осы мейрамхананы барып көрді. 2013 жылғы "Now You See Me" фильмінде Вуди Харрелсон сомдаған Мерит МакКинни кейіпкері кафе ішінде өнер көрсетеді. Бұған қоса, ол Tremé телесериалында бірнеше рет пайда болады. Café Du Monde 2014 жылғы Джон Фавроның режиссерлік және актерлік жұмысы болған "Шеф" фильмінде маңызды орын ретінде бейнеленген. Бизнес сондай-ақ "Симпсон" мультсериалының бір эпизодында көрсетілген. Бұл бизнес Маркус Кингтің "Too Much Whiskey" әнінде де еске алынады.