Кіріспе

Реймонд Джеймс стадионы – 1998 жылы ашылған, Флорида штатының Тампа қаласында орналасқан көп мақсатты стадион. Онда Ұлттық футбол лигасының (NFL) «Тампа Бей Буканерс» командасы мен Оңтүстік Флорида университетінің (USF) «Буллз» колледж футбол командасы ойнайды. Көптеген спорттық іс-шаралар үшін орындықтар саны 69 218, бірақ арнайы іс-шаралар үшін уақытша орындықтар қосылғанда шамамен 75 000-ға дейін кеңейтілуі мүмкін. Реймонд Джеймс стадионы Тампа стадионының орнына мемлекеттік қаржыға салынды және солтүстік аймақтағы отыру алаңына артында орналасқан қарақшы кемесімен танымал. Бірнеше айдан кейін Тампа қаласы мен Хиллсбороу округі 168 миллион долларлық стадион салу жоспарларын жариялады, ол жалға алынған автомобильдерге салынатын қосымша салықпен және стадион іс-шараларына байланысты заттарға, мысалы, билет үстеме ақысы мен паркингке ақы төлеуге арналған қаражат есебінен қаржыландырылатын болды. Алайда, Глейзерлер отбасы бұл жоспарды бірнеше сағат ішінде қабылдамады, өйткені бұл олардың табысын азайтады. Жергілікті және мемлекеттік үкімет өкілдері салық төлеушілердің қаржыландырылатын баламалы жоспары туралы келіспеген кезде олар «Буканерс» командасын басқа жерге көшірумен қорқытты және көп ұзамай бірнеше басқа қалалардың лауазымды адамдарымен кездесіп, мүмкін болатын көшіру орындарын зерттеді. 1996 жылдың басында Тампа қаласы мен Хиллсбороу округі «Қоғамдық инвестициялық салық» құруды ұсынды, бұл 30 жылдық сату салығын жарты центке көтеруді көздейтін шара еді. Бұл салықтан түскен қаражат «Букс» командасы үшін жаңа стадионмен бірге түрлі қоғамдық жақсартуларға жұмсалатын болды. Салықтың көтерілуін қыркүйекке жоспарланған халықтық референдумда мақұлдау керек еді. «Қоғамдық инвестициялық салық стадионы» (CITS) ұсынысын команда бірнеше танымал жергілікті лауазымды адамдармен бірге қатты насихаттады. Ал қарқынды қоғамдық қатынастар науқанының бір бөлігі ретінде Малкольм Глейзер жаңа стадион құрылысының жартысын төлеуге уәде берді, егер жанкүйерлер 10–жылдық маусымдық билеттерге 190-тан 2500 долларға дейін депозит төлесе. Қоғамдық сауалнамалар сайлау күні жақындаған сайын CITS ұсынысына қолдау әлі де шектеулі екенін көрсетті, оның негізгі себептері Глейзерлердің тактикасына «негативтік реакция» және NFL командасы үшін «өте көп» төлеген иелеріне «көмек» көрсету үшін салықты көтеруге дайын еместігі болды. Оған жауап ретінде стадионның жақтаушылары жергілікті мектептер мен жолдарға салықтың әсерін атап, футбол стадионына ақша төлегісі келмеген тұрғындарды «мұрын ұстап» «иә» деп дауыс беруге көндіру үшін теледидар мен радио жарнамаларын «медиа жарылысын» бастады. Дауыс беруден кейін маусымдық билеттерді депозиттік жүктеме команданың белгіленген мерзімінде 50 000 мақсатынан 17 000 кем болды, «Буканерс» командасының стадион құрылысының жартысын төлеу ұсынысы алынып тасталды, ал нысан толығымен мемлекеттік қаржыға жобаланды және салынды. Стадионның құрылысы басталғанға дейін «Буканерс» командасы мен Тампа спорттық басқармасы жергілікті үкіметтің пайдалану және техникалық қызмет көрсету шығындарының басым бөлігін төлеген, ал франшиза барлық іс-шаралардан түскен түсімнің бәрін сақтаған жалға алу келісімшартына қол қойды. Бұрынғы Тампа қаласының әкімі Билл По жалға беру келісімінің заңдылығын даулап, сотқа қайта барды. Ол «сүйікті келісім» бұзылсын деп, жеке бизнесті байыту үшін салықтан түскен ақшаны пайдалануға мемлекеттік конституциялық тыйым салуды қайталады. 1998 жылы стадионға атау беру құқығы үшін Санкт-Петербургте орналасқан Raymond James Financial компаниясымен 13 жылдық келісімге қол қойылды. Келісім 2006 жылы 10 жылға ұзартылды, 2016 жылы қайтадан ұзартылды, ал келісімнің мерзімі 2027 жылы аяқталады.

Ашылу, одан әрі даму

Стадион ресми түрде 1998 жылғы 20 қыркүйекте ашылды, сол күні «Буканерс» командасы «Берс» командасын 27–15 есебімен жеңді. Стадион 1999 жылғы 20 наурызда «Тампа Бэй Мютини» командасы «Хулихан» стадионынан көшкеннен кейін алғашқы «Жоғары лига футбол» матчын қабылдады. «Мютини» командасы «Реймонд Джеймс» стадионындағы алғашқы ойынында «Ди Си Юнайтед» командасына 5–2 есебімен жеңілді, бұл матчқа 16 872 жанкүйер келді. «Мютини» командасы 2001 жылғы маусымнан кейін таратылды, себебі келушілер санының азаюына байланысты кіріс төмендеді, сондай-ақ «Буканерс» командасының «Реймонд Джеймс» стадионындағы жалдау шартында «Мютини» командасы паркинг немесе сатудан түскен ақшаны алмайтын болды. Олар соңғы үй матчын 2001 жылғы 9 қыркүйекте өткізді, онда «Коламбус Крю» командасына 2–1 есебімен жеңілді. «Мютини» командасының соңғы маусымында «Реймонд Джеймс» стадионындағы матчтарға орташа есеппен 10 479 жанкүйер келді. 2003 жылғы сәуірде «Тампа спорт басқармасы» стадионның меншігін «Хиллсбороу» округіне беруді ұсынды, бұл миллиондаған долларлық мүлік салығын төлеуден қалдырады («Буканерс» командасының жалдау шарты бойынша олар мүлік салығын төлеуге міндетті емес). Алайда, «Буканерс» командасы бас тарту құқығына ие болды және жергілікті билік ойын күндері қауіпсіздікке қосымша шығын жұмсаса және стадион үшін (округ сатып алған) сақтандыру мөлшерін арттырса ғана жоспарға қол қоюға келіседі. Бұл дау айлар бойы созылды, 2003 жылғы желтоқсанға дейін округ стадионды кондоминиум деп жариялап, оның меншігіне ие болды. Бұл өзгерістің бір бөлігі ретінде «Буканерс» командасына құрылыстың бір бөлігі берілді. «Буканерс» командасының мақұлдауын алу үшін округ команданың мүлік салығын жыл сайын қайтаруға келісті. Шамамен екі жылдық сот дауынан кейін «Тампа спорт басқармасы» танымал спорттық орындықтар мен телескопиялық платформаларды шығаратын «Хасси Ситинг» компаниясымен келісімге келді. 1998 жылы стадион ашылғаннан кейін «Реймонд Джеймс» стадионындағы шамамен 50 000 «Хасси» компаниясы жасаған орындықтар бастапқы қызыл түсінен ақсыңқан қызғылт түске өңделді. Бұл анық кемшілікті байқаған «Буканерс» ұйымы 2003 жылы зардап шеккен орындықтарды ауыстыру үшін орындықтарды өндіруші компанияны сотқа беруді «Тампа спорт басқармасына» өтінді. Бастапқыда 2004 жылғы мамырда орындықтардың үлгілерін сынағаннан кейін «Хасси Ситинг» компаниясы түсінің өңделгеніне ешқандай себеп таба алмады, сондықтан компанияның есебінен орындықтарды ауыстырудың қажеті жоқ деп шешті. Алайда, «Тампа спорт басқармасы» кепілдіктің түсі өңделген жағдайда «Хасси» компаниясы орындықтарды ауыстыратынын айтқан бөлігін келтіргеннен кейін «Хасси» компаниясының президенті Тим Хасси зерттеудегі қателікті мойындады және «Тампа спорт басқармасымен» проблемалық орындықтарды ауыстыру үшін 1,5 миллион долларлық келісімге келді. «Хасси» компаниясының мәлімдемесіне сәйкес, орындықтардың түсінің өңделгеніне «Хасси» компаниясының өндірістік қатесі себеп болды, себебі орындықтарды жасау үшін қолданылатын қоспаға пластик үшін күннен қорғайтын компонент – УФ-ингибитор қосылмаған. Барлық проблемалық орындықтар 2006 жылғы көктемде жаңа, қызғылт емес орындықтарға ауыстырылды. 2015 жылғы желтоқсанда «Буканерс» командасы мен «Тампа спорт басқармасы» стадионды жаңартуға және қайта жаңартуға 100 миллион доллардан астам қаражат жұмсау туралы келісімге келді. Келіссөздер бірнеше айға созылды және 2015 жылғы қыркүйекте келісімге қол жеткізілгеннен кейін «Буканерс» командасының адвокаттары қосымша жеңілдіктер талап етті. Ақырында, жаңартулар кем дегенде 29 миллион доллар мемлекеттік қаражат есебінен төленді, ал қалған қаражат «Буканерс» командасы 2018 жылғы маусымнан бастап үй матчын басқа жерде өткізу құқығы және басқа да жеңілдіктер үшін төледі. Жаңарту жұмыстары 2016 жылғы қаңтарда басталды, ал бірінші кезең 2016 жылғы футбол маусымына дейін аяқталды.

Ерекшеліктері

Стадионның ең танымал ерекшеліктерінің бірі – солтүстік аяқ аймағындағы 43 тонналық болат және бетоннан жасалған пират кемесінің көшірмесі, ол стадионды басқа NFL стадиондарынан ерекшелендіреді. «Бакканерс» командасы ұпай жинаған сайын, қарсыластың қызыл аймағына енген сайын немесе өз алаңында жеңіске жеткен сайын кемедегі көшірме зеңбіректерден оқтар атылады. Әрбір ұпай үшін және қызыл аймаққа енген сайын бір реттен оқ атылады. Сонымен қатар, «Бакканерс» қарсыластың қызыл аймағына енгенде, стадион қызметкерлері жоғарғы қабаттың периметрі бойынша команданың туларын көтереді. Зеңбіректер ойынға кіріспес бұрын ойыншыларды таныстыру кезінде де қолданылады. Ойын барысында әр түрлі уақытта стадионның үн жүйесі арқылы «Yo Ho (A Pirate's Life for Me)» әні ойнатылады (ол «Кариб теңізінің қасіреткерлерінен» алынған), бұл кемедегі көрермендерге төмендегі жанкүйерлерге моншақтар, футболкалар және басқа да сыйлықтар лақтыруға сигнал береді. Бұл сегмент көптеген жанкүйерлер үшін «Мини Гаспарилла» деп белгілі. Пират кемесінің кормасында анимациялық қасқыр отыр. Радио және қашықтан басқару арқылы басқарылатын қасқыр көпшіліктен жанкүйерлерді таңдап, өтіп бара жатқандармен сөйлейді. Пират кемесінің желкендері, әдетте NFL ойындарында «Бакканерс» логотипі мен демеушілерді көрсетеді, бірақ олар өткізіліп жатқан шараға қарай өзгертілуі мүмкін. Super Bowl XLIII және Super Bowl LV кезінде уақытша орындықтар да пайдаланылды. 2003 жылы стадиондағы бұрыштағы жарнамалық стендтер айналатын трилонды стендтермен ауыстырылды, ал 2016 жылы олар жаңа, жоғары көрінетін дисплейлермен жаңартылды. 2009 жылғы екі жылдық ойыншылар сауалнамасы бойынша Реймонд Джеймс стадионы NFL-дегі екінші жақсы газонға ие. 2016 жылдың басында стадионға кең ауқымды жөндеу жүргізілді. Ең маңызды жақсарту – солтүстік және оңтүстік аяқ аймақтарындағы бейне дисплейлерді заманауи, жоғары көрінетін бейне дисплейлермен ауыстыру және әр бұрышта жаңа бейне мұнарасын орнату болды. Барлығы алты бейне дисплей NFL-дегі үшінші ірі бейне дисплейлер құрайды. Стадионның дыбыс жүйесі мен люкс-бокстары да жаңартылды. 2022 жылғы маусымға дейін Супер Боул және басқа да арнайы іс-шараларда қолданылған уақытша орындықтардың бір бөлігі оңтүстік аяқ аймағына орнатылып, сыйымдылығын 69 218 орынға жеткізді. Олар маусым аяқталғаннан кейін, Том Брэди зейнеткерлікке шыққаннан кейін алынып тасталды.

Атау беру

Құрылыс кезінде нысан "Тампа қауымдастық стадионы" деп аталды. 1998 жылдың маусым айында, ашылуға дейін, атау құқығын Санкт-Петербург қаласындағы Raymond James Financial компаниясы 13 жылдық келісім бойынша 32,5 миллион долларға сатып алды. 2006 және 2016 жылдары жасалған келісімшарттардың ұзартылуы атау құқығын 2028 жылға дейін сақтады. Стадионды "Рэй Джей" деп атайды. Кейде оны қынжырлап "CITS" деп те атайды, бұл атауды ұзақ жылдар бойы жергілікті спорт комментаторы Крис Томас ойлап тапқан, ол "Қауымдық инвестициялық салық стадионы" дегенді білдіреді, себебі стадионды жергілікті салық төлеушілердің қаражатымен толыққанды қаржыландырылған.

Футбол

Стадион бұрынғы «Бас футбол лигасының» «Тампа Бей Мютини» клубының үйі болды және ыңғайлы алаң өлшемдерінің арқасында футбол матчтарын мерзімді түрде қабылдауды жалғастыруда. 2012 жылдың 8 маусымында АҚШ ерлер құрамасы 2014 жылғы ФИФА әлем чемпионатының іріктеу турнирінде Антигуа мен Барбудаға қарсы алғашқы ойынын өткізіп, 3:1 есебімен жеңіске жетті. 2018 жылдың 11 қазанында Колумбия ерлер құрамасы АҚШ ерлер құрамасымен кездесіп, 4:2 есебімен жеңіп, стадиондағы футбол матчы бойынша қатысушылардың қазіргі рекордын – 38 361 адамды орнатты. 2021 жылы стадионда КОНКАКАФ Чемпиондар лигасының «Торонто ФК» және «Круз Азуль» командалары арасындағы матчы өтті.

Кәсіби күресу

WWE 5 сәуірде Реймонд Джеймс стадионында WrestleMania 36 – 2020 жылғы басылымын өткізуді жоспарлаған. Алайда, COVID-19 пандемиясына байланысты WWE оны Орландодағы жаттығу орталығында, көрерменсіз және тек қажетті персоналдың ғана қатысуымен түсірді. 2021 жылдың қаңтар айында WWE WrestleMania 37-нің (алғашқыда Калифорния штатының Инглвуд қаласындағы SoFi стадионында өтетіні жарияланған) 2021 жылдың 10 және 11 сәуірінде Реймонд Джеймс стадионында өтетінін хабарлады. Іс-шараға әр түні 25 675 адам қатысты, екі түнді қосып есептегенде жалпы саны 51 350 көрермен болды, компанияның мәліметінше билеттер сатылып түгелді. Бұл шоу компанияның 2020 жылдың 11 наурызынан бері тікелей көрермендермен шоу өткізгеніне бір жылдан астам уақыт өткен соңғы жағдай болды.

Концерттер

Реймонд Джеймс стадионында бірнеше ірі концерттер өтті, ең көп көрермен (72 000 адам) 2009 жылы U2 концертінде болды. Жыл сайынғы Sunset Music Festival фестивалі де осы стадионда өткізіледі. Тейлор Свифттың "The Eras" турнесі – стадион тарихында бір турда екі және үш шоуды сатуға қол жеткізген тұңғыш жоба.