Кіріспе

Буферлік газ — инертті немесе жанғыш емес газ. Жер атмосферасында азот буферлік газ рөлін атқарады. Буферлік газ жүйеге қысым қосып, кез келген оттегі бар болғандағы жану жылдамдығын реттейді. Гелий, неон немесе аргон сияқты кез келген инерттік газ буферлік газ ретінде қолданылуы мүмкін.

Қолданылуы

Буферлік газдар көптеген қолданыстарда, жоғары қысымды разрядты шамдардан бастап сілті металдарының микротолқындық өтулерінің сызық енін азайтуға дейін кеңінен қолданылады. Буферлік газ әдетте гелий, аргон немесе азот сияқты атомдық тұрақты газдардан тұрады. Криптон, неон және ксенон да, негізінен жарықтандыру үшін қолданылады. Көп жағдайда буферлік газдар басқа молекулалармен бірге қолданылып, олардың арасындағы соқтығысуды қамтамасыз ету мақсатында пайдаланылады. Флуоресценттік шамдарда сынап жарық шығару үшін негізгі ион ретінде қолданылады. Криптон – флуоресценттік шамның электродтарына түсетін зақымды азайту үшін сынап иондарының соқтығысу импульсын тежеу үшін сынаппен бірге қолданылатын буферлік газ. Жалпы айтқанда, ең ұзақ қызмет ететін шамдарда буферлік газ ретінде ауыр асыл газдар қолданылады. Пара-магниттік атомдар мен молекулаларды өте төмен температурада салқындату үшін буферлік газды жүктеу әдістері әзірленген. Мұндай қолданыстарда көбінесе гелий қолданылады. Буферлік газды салқындату, молекула төмен энергиялы гелий атомдарымен бірнеше соқтығысудан зардап көрмейтін болса, кез келген молекулаға қолданылуы мүмкін, ал көптеген молекулалар мұндай қабілетке ие. Буферлік газды салқындату – бұл камера ішіндегі салқын буферлік газбен серпімді соқтығысу арқылы қызығушылық тудыратын молекулаларды салқындатуға мүмкіндік береді. Егер буферлік газ бен басқа молекулалар арасында жеткілікті соқтығысулар болса, олар камера қабырғаларына тиіп жоғалғанға дейін, буферлік газ атомдарды тиімді салқындатады. Гелийдің екі изотопының (3He және 4He) арасында сирек кездесетін 3He кейде 4He-ден артық қолданылады, себебі ол кельвиннен төмен температурада буферлік газдың жоғары қысымын және тығыздығын қамтамасыз етеді. Буферлік газдар электр станцияларында газ турбиналарын газбен жабдықтауға арналған компрессорларда да жиі қолданылады. Буферлік газ компрессордағы тығыздағыштар арасындағы кеңістіктерді толтырады. Бұл кеңістіктің ені әдетте 2 микрометрге тең. Газ толығымен құрғақ және қоспалардан таза болуы керек. Қоспалар тығыздағыштар арасындағы кеңістікке кіріп, компрессорда металл-металл жанасуына себеп болуы мүмкін, бұл компрессордың бұзылуына әкеледі. Осы жағдайда буферлік газ автомобиль қозғалтқышының подшипниктеріндегі май сияқты қызмет етеді.