Кіріспе
Еуропалық велосипед желісі. EuroVelo – Еуропаны кесіп өтетін 17 ұзақ қашықтықты велосипед жолының желісі. EuroVelo желісі толық аяқталғанда, 2022 жылдың қараша айына дейін оның жалпы ұзындығы қазіргі қолданыстағы жолдардан әлдеқайда артық болады. EuroVelo – Еуропалық велосипедшілер федерациясының (ECF) жобасы. EuroVelo маршруттары континент бойынша велосипедпен саяхаттауға, сондай-ақ жергілікті тұрғындардың қысқа сапарларын жасауға мүмкіндік береді. Бұл маршруттар Голландияның LF маршруттары, Германияның D маршруттары, Францияның "SN3V" véloroute және Ұлыбританияның Ұлттық велосипед желісі сияқты қолданыстағы ұлттық велосипед маршруттарымен, сондай-ақ жалпы мақсаттағы жолдармен және оларды байланыстыру үшін салынып жатқан жаңа велосипед жолдарымен құралады.
EuroVelo is a network of 17 long distance cycling routes criss crossing Europe, in various stages of completion. When completed, the EuroVelo network's total length will be almost as of November 2022 more than were in place. EuroVelo is a project of the European Cyclists' Federation (ECF). EuroVelo routes can be used for bicycle touring across the continent, as well as by local people making short journeys. The routes are made of both existing national bike routes — such as the Dutch LF Routes, the German D Routes, the French véloroute "SN3V" and the British National Cycle Network — and existing general purpose roads, together with new stretches of cycle routes to connect them.
Тарих
Еуропаны қамтитын халықаралық велосипедтік маршруттар желісін құру идеясы 1990 жылы туды. Бастапқыда оны ECF, De Frie Fugle (Дания) және Sustrans (Ұлыбритания) үйлестірді, ал жоспар 12 ұзақ қашықтықты велосипедпен жүруге арналған бағыт құру болды. 2007 жылдың тамыз айынан бастап, жобаға толық жауапкершілікті ECF мойнына алды. Қаржылық шектеулерге қарамастан, EuroVelo жобасы негізін қалаушылардың көзқарасын іске асыруды бастады, желінің бөліктері Финляндия, Кипр, Испания және Ұлыбритания сияқты қашық елдерде жүзеге асырылуда. Бұған қоса, EuroVelo бренді кеңінен танылды. Жылдар бойы желіде түрлі өзгерістер болды, ең бастысы – 2011 жылдың қыркүйегінде екі жаңа маршрут қосылды: EuroVelo 13 («Темір қақпа» жолы) және EuroVelo 15 («Рейн» велосипед жолы), олар EuroVelo маршруттарының ең ұзын және ең қысқасы болып табылады.
Болашақтағы кеңейту
2023 жылдың қыркүйегінде ECF Лиссабон мен Памплонаны Мадрид арқылы байланыстыратын Иберия велосипед жолының 2028 жылға дейін 1,896 км ұзындықтағы EuroVelo 16 бағыты болады деп хабарлады.
EuroVelo 1 Атлант жағалауы бағыты
Солтүстік Кейптен (Норвегия) Португалиядағы Валенсаға дейін созылатын ЕВ1 Норвегия, Шотландия, Солтүстік Ирландия, Ирландия Республикасы, Уэльс, Англияның батыс аймағы, Франция, Испания және Португалияны байланыстырады.
EuroVelo 2 Астаналар жолы
EV2 Ирландияның Галвей қаласынан Ресейдің Мәскеу қаласына дейін созылады, саяхат барысында бірнеше ел астаналарын аралап өтеді – Эйр алаңынан Қызыл алаңға дейін. Нидерландыдағы Гаага мен Германия-Польша шекарасы аралығында EV2 Еуропалық велосипед жолы R1 немесе Euro Route R1 деп аталатын, Францияның Булонь-сюр-Мер қаласын Ресейдің Санкт-Петербург қаласымен байланыстыратын халықаралық ұзақ қашықтықты велосипед жолымен бірге жүреді.
EuroVelo 3 Қажылар жолы
EV3 Норвегиядағы Тронхейм қаласынан Испаниядағы Сантьяго-де-Компостела қаласына дейін созылады. Бұл маршрут орта ғасырлардағы қажылық сапарларында қолданылған ежелгі жолдардың іздерімен өтеді. Маршрут Норвегия, Швеция, Дания, Германия, Бельгия, Франция және Испания елдері арқылы өтеді. Бұл елдердің көпшілігінде EV3 жобасы аясында пайдаланылатын дамыған велосипед жолдарының желісі бар.
EuroVelo 4 Орталық Еуропа бағыты
EV4 Франциядағы Роскоффтан Украинаның Киев қаласына дейін Франция, Бельгия, Нидерланды, Германия, Чехия, Польша және Украина елдері арқылы өтеді.
EuroVelo 5 Via Romea Francigena
EV5 бағыты, 10 ғасырда Кентерберий архиепискобы Сигерик бірінші рет жазған Лондоннан Римге дейінгі Via Francigena паломниктік жолынан шабыттанды. Дегенмен, нағыз Via Francigena жолы Лондоннан Римге тікелей бағытталса, EuroVelo 5 жолы Брюссель, Люксембург және Эльзастағы Страсбург арқылы өтетін шығысқа қарай созылған. Одан кейін ол Франция-Германия шекарасымен жалғасады, Швейцарияның ұлттық велосипед жолы №3 арқылы Швейцариядан өтіп, Готтард асуы арқылы Альп тауларын кесіп өтеді. Содан кейін Италия арқылы (Сигериктің жолына жақын) Римге дейін, ал одан Адриатика теңізіндегі Бриндизи портына дейін барады.
EuroVelo 6 Өзен жолы
Сен-Назерден басталып, Луара өзенінің сағасынан шығысқа қарай Франция арқылы өтетін EV6, Швейцария шекарасын кесіп Констанс көліне жетеді, содан кейін Германиядағы Туттлинген қаласына дейін барады. Мұнда ол Дунай өзенімен, Донрадрадвег (Дунай велосипед жолы) арқылы төмен қарай бағыт алады. Еуропаның екінші ең ұзын өзені – Дунайдың бойымен Германия, Австрия, Словакия, Венгрия, Сербия, Болгария және Румыния елдері арқылы Дунай дельтасындағы өзен сағасына дейін жол жүзеді. Одан кейін оңтүстікке қарай жалғасып, Қара теңіздегі Констанца қаласында аяқталады.
EuroVelo 7 Күн жолы
EV7 Солтүстік мүйістен Мальтаға дейін созылады. Ол Норвегия, Финляндия, Швеция, Дания, Германия, Чехия, Австрия, Италия және Мальта арқылы өтеді.
EuroVelo 8 Жерорта теңізі бағыты
EV8 Еуропаның Жерорта теңізінің жағалауымен Испанияның Кадиз қаласынан Грекияның Афина қаласына дейін, Испания, Франция, Италия, Словения, Хорватия, Босния және Герцеговина, Черногория, Албания, Грекия, Түркия және Кипр елдері арқылы жүреді.
EuroVelo 9 "Күміс" бағыты
EV9 (Польшада, сонымен қатар R9 деп белгіленеді) Балтық теңізінен Адриатика теңізіне дейін созылады. Оның аты Балтық теңізінен табылған құнды бағалы янтарь тасына байланысты, ол осындай маршруттар арқылы Жерорта теңізіне тасымалданған. EuroVelo бағыттарының ең қысқаларының бірі болып табылатын EV9, Еуропаны солтүстіктен оңтүстікке, Польшадан Хорватияға дейін кесіп өтеді және Чехия, Австрия және Словения елдерінен өтеді.
EuroVelo 10 Балтық бағыты
EV10 Балтық теңізінің бойымен өтеді. Оның кейбір бөліктері OpenStreetMap жобасындағы Relation: EuroVelo 10 – Балтық теңізі велосипед жолы – Швеция бөлігінде (63584) картаға түсірілген. Жолдың жағдайы туралы ақпарат OpenStreetMap вики-бетінде келтірілген.
EuroVelo 11 Шығыс Еуропа бағыты
EV11 (теориялық түрде) Норвегияның Солтүстік мүйісін Афинамен байланыстырады.
EuroVelo 12 Солтүстік теңіз жолы
EV12 – 2001 жылдың маусымында ашылған алғашқы еуропалық бағыт, Англия, Шотландия, Норвегия, Швеция, Дания, Германия, Нидерланды және Бельгия елдері арқылы өтеді. Бұл маршрут Гиннес рекордтар кітабына үздіксіз белгіленген, ең ұзын велосипед жолы ретінде енгізілген. Жобаның қаржыландырылуына Еуропалық Одақтың Interreg бағдарламасы да үлес қосты.
EuroVelo 13 Темір перде жолы
EuV13 ескі темір қоршаудың, Суық соғыс кезеңіндегі Еуропаның бөлінген шекараларының ізін қалайды. ИКТ Норвегияның Баренц теңізіндегі Киркенес қаласынан басталып, Фин-Ресей шекарасы арқылы Балтық теңізіне дейін созылады, содан кейін Балтық жағалауы бойымен Германияның Любек қаласына дейін жалғасады. Одан кейін ол бұрынғы Батыс Германия мен Шығыс Германия арасындағы ескі шекараны, қазіргі Чехия мен Германия арасындағы шекараны, Австрия, Австрия-Словакия және Австрия-Мажарстан шекараларын, сондай-ақ Румыния, бұрынғы Югославия, Болгария және Солтүстік Македония шекараларын ұстанады. Бұл маршрут Грекия және Түркиямен шектесетін Қара теңіздегі Болгарияның Резово қаласында аяқталады.
EuroVelo 15 Рейндегі велосипед жолы
ЕВ15, жалпы ұзындығы шамамен 1230 км болатын, Швейцария Альпындағы Андерматта Рейн өзенінің бастауынан Франция және Германия арқылы Голландиядағы Роттердамға дейін төрт елден өтеді.
EuroVelo 17 Ронаның велосипед жолы
EV17-нің жалпы ұзындығы шамамен едәуір. Ол Андерматтадан басталып, Женева көлінің екі жағымен бойлап Францияға өтеді. Лион мен Авиньон қалаларынан өтіп, кейін Монпелье және Марсельге жететін тармақтарға бөлінеді.
EuroVelo 19 Мезаның велосипед жолы
EV19, жалпы ұзындығы шамамен 19 км болатын, ең жаңа және ең қысқа EuroVelo бағыты. Ол Еуропадағы маңызды өзендердің бірі – Мез өзенінің бастауы Францияның Лангр платосында орналасқан жерден солтүстікке қарай Бельгия арқылы өтіп, Голландиядағы Хук-оф-Холланд өзен сағасына дейін созылады, және маршрут Голландияның Роттердам портында аяқталады.
Талаптар
ЭКФ EuroVelo бағыттарын дамытумен айналысатын мамандар үшін маршруттарды дамыту жөніндегі нұсқаулық жазды. Нұсқауларға сәйкес, барлық EuroVelo бағыттары келесі талаптарға жауап беруі керек: Олар қатысушы елдердің қолданыстағы немесе жоспарланған ұлттық немесе аймақтық бағыттарына негізделуі тиіс. Кем дегенде екі ел қатысуы қажет. Бағыттың ұзындығы кем дегенде… болуы керек. Мүмкіндігінше тік қисықтардан аулақ болу керек, ал өте тік қисықтарға (егер болдырмаса) баламалы көлік түрлері (мысалы, қоғамдық көлік немесе балама бағыттар) қарастырылуы тиіс. Халықаралық деңгейде танылатын, есте қалған атау мен имидж (маркетингтік әлеует). Іске асыру жоспарлары болуы керек (жоба жоспары, бизнес-жоспар, серіктестер). Тиісті елдердің және/немесе аймақтардың регламенттеріне сәйкес, үздіксіз және екі бағытта белгілеу. Белгілерді БҰҰ ЕЭК және ЭКФ-ның EuroVelo велосипедтік бағыттарын белгілеу жөніндегі нұсқаулығына сәйкес EuroVelo бағыттары туралы ақпараттық тақталармен толықтыру керек.
They must be based on existing or planned national or regional routes of the involved countries. At least two countries must be involved. Route length must be at least Steep sections should be avoided wherever possible and for very steep sections (if unavoidable) alternative transport options (i. e. public transport or alternative routes) should be provided. Easy to communicate internationally recognisable identity and name (marketing potential). Implementation plans in place (project plan, business plan, partners). Signing in accordance with the regulations of the respective nations and/or regions, continuous and in both directions. Signage supplemented by EuroVelo route information panels, in accordance with the recommendations of UNECE and the ECF's Signing of EuroVelo cycle routes manual.