Кіріспе

Американдық ғалым (1907–2001)

Натан Марш Пузи (Nathan Marsh Pusey; 4 сәуір 1907 – 14 қараша 2001) – американдық ғалым. Айова штатының Каунсил-Блаффс қаласында туған Пузи орта мектепті бітіргеннен кейін Гарвард университетіне стипендиямен оқуға түсіп, Гарвардта классика саласы бойынша бакалавр, магистр және доктор ғылымдарының дәрежелерін алды. Пузи Скриппс колледжі мен Веслиан университетінде әдебиет профессоры болып жұмыс істегеннен кейін 1944 жылдан 1953 жылға дейін Лоуренс колледжінің президенті қызметін атқарды. 1953 жылдан 1971 жылға дейін Гарвард университетінің президенті болған Пузи Гарвардтың Жаңа Англиядан тыс жерден келген тұңғыш президенті болды. Гарвардтағы қызметтен кейін 1971 жылдан 1975 жылға дейін Эндрю В. Меллон қорының президенті болды.

Ерте өмір және білім

Пузи Джон мен Роза Пузидің отбасында Айова штатының Кансил-Блафс қаласында дүниеге келді. Оның әкесінің інісі Уильям Генри Миллс Пузи Айова штатының сенаторы және АҚШ Өкілдер палатасының мүшесі болған. Ол тағы бір әкесінің інісі, Айова штатының сенаторы Натан Марш Пузи есімді болды. Кіші Пузи Гарвард колледжінде білім алды (B.A.), 1928 жылы М.А., ал 1937 жылы Гарвард университетінен Ph.D. дәрежесін алды, ағылшын әдебиеті мен ежелгі тарихты зерттеді. Колледжде бірінші курста оқығанда ол Стоутон-холл жатақханасында тұрды. 1936 жылы Энн Вудвордқа үйленді, кейіннен олардың үш баласы болды. Лоуренс колледжінің президенті қызметін атқарган кезінде Висконсин штатының Эпплтон қаласындағы Барлық Әулиелердің Епископалдық шіркеуінің белсенді мүшесі болды. Пузи 1950-ші жылдары маккартизмге қарсы күресіп, 1960-шы жылдары АҚШ-тың азаматтық құқықтар қозғалысын қолдады. Оның Джозеф Маккартимен қарым-қатынасы ерекше маңызға ие болды, өйткені Пузидің Лоуренс колледжіндегі лауазымы оны сенатордың туған қаласында (Эпплтон, Висконсин) және сол кездегі консервативті Фокс-Вэлли аймағының саяси билік ортасында орналастырды. Колледж президенті ретінде Пузи қауымдастықтың құрметіне ие болды, ал Маккартиге қарсы айтқан сынды пікірлері аймақта жақсы естілді. Пузи дінге терең берілген және дәстүрлі ғалым болды, сонымен қатар 1960-шы жылдардың соңында американдық университеттерде болған студенттік радикализм оны қорқытты. Ол көптеген университеттерде "қоғамды жаңартуға шақырылған шағын, ынталы жастардың" зорлық-зомбылық және революциялық әрекеттерінен туындаған "білім берудің тоқтағанына" қатты наразылық білдірді. 1969 жылдың сәуірінде студент-белсенділер Вьетнам соғысының қайнаған кезінде кампуста ROTC-нің болуына наразылық білдіре отырып, Гарвард университетінің бас ғимаратын (әкімшілік кеңселер орналасқан ғимарат) басып алды. Жауап ретінде Пузи жергілікті және штаттық полицияны шақырып, наразылық білдірушілерді қамауға бұйырды. Оның бұл әрекеті заңды болғанымен, көптеген адамдар тарапынан сынға ұшырады, және осыдан туған дау-дамаң 1971 жылы оның ерте зейнетке шығуына ықпал етті. Гарвардтағы қызметтен кейін Пузи Эндрю В. Меллон қорының президенті (1971–1975) және Азиядағы Христиандық жоғары білім беру жөніндегі Біріккен кеңестің президенті (1979–1980) болды. Оның есімімен аталған Пузи кітапханасы 1971 жылы жарияланды және 1976 жылы ашылды. Онда көптеген арнайы коллекциялар мен Гарвард мұрағаты сақталған.