Кіріспе
Монохромды бейнелерді таратудың аналогтық режимі – жоғары жиілікті (HF) радио толқындары арқылы монохромды бейнелерді таратудың аналогтық режимі. Радиофаксимиль, радиофакс немесе HF факс – бұл баяу сканерлеуді теледидар (SSTV) жүйесінің алдында пайда болған технология. 1930 жылдардан 1970 жылдардың басына дейін алыс орналасқан жерлерден (әсіресе аралдардан) фотосуреттерді жіберудің басты тәсілі болды. Қазіргі күні теңіздегі кемелерге ауа райы карталарын және басқа да ақпаратты тарату үшін шектеулі түрде қолданылады.
the image transmission mode
Radiofacsimile, radiofax or HF fax is an analogue mode for transmitting monochrome images via high frequency (HF) radio waves. It was the predecessor to slow scan television (SSTV). It was the primary method of sending photographs from remote sites (especially islands) from the 1930s to the early 1970s. It is still in limited use for transmitting weather charts and information to ships at sea.
Тарих
Ричард Ренджер, Америка радио корпорациясында (RCA) жұмыс істейтін инженер-электрик, радио арқылы фотосуреттерді жіберу әдісін ойлап тапты. Ол өзінің жүйесін сымсыз фоторадиограмма деп атады, бұл елу жыл бұрынғы телефакс құрылғыларынан өзгеше еді, олар алғаш телеграф сымдарын, кейін жаңа телефон сымдарын пайдаланған. 1924 жылдың 29 қарашасында Ренджердің жүйесі Нью-Йорк қаласынан Лондонға фотосурет жіберу үшін қолданылды. Бұл президент Кальвин Кулиджтің суреті болды және фотосуреттің алғашқы трансокеандық радиохабары еді. Сол жылы AT&T инженері Герберт Ивс алғашқы түсті фотосуретті жіберді. Чарльз Янг, RCA негізін қалаушы Оуэн Янгтың ұлы, және доктор Эрнст Александэрсон General Electric үшін радио факсимильді жүйе жасады. 1931 жылдың 12 тамызында бұл жүйе Нью-Йорк штатының Шенеқтади қаласындағы "Юнион Стар" газетінің көшірмесін трансатлантикалық лайнерлерге – "Америка" және басқаларына жеткізді. Фиш факсимильді жүйесі 1930 жылдардың соңында Уильям Г.Х. Финч енгізді және жеке үйлерге "радио газет" тарату үшін пайдаланылды. Жүйе Finch-тің термиялық қағаз принтерімен жабдықталған қарапайым үй радио қабылдағыштарын қолданды. Газеттің радиофаксимилесі коммерциялық AM радиостанциялары арқылы таратылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде мыңдаған фотосуреттер Еуропадан және Тынық мұхиты аралдарынан АҚШ-қа жіберілді. Ірі жаңалық агенттіктері (AP, UPI, Reuters) өздерінің трансокеандық радио факсимильді хабар таратушыларын оқиға орнына мүмкіндігінше жақын ұстады. Иво Джимадағы әйгілі ту көтерілуінің суреті Гуамнан Нью-Йоркке сымсыз радиофаксимиль арқылы жіберілген соң бір күн ішінде жүздеген американдық газеттерде жарияланды, бұл қашықтық 12 781 км (7 942 миль) құрады. 1930 жылдардың соңынан бастап Финч факсимильді жүйесі коммерциялық AM радиостанциялары мен термиялық қағазды пайдаланатын Финч принтерімен жабдықталған қарапайым радиоқабылдағыштар арқылы жеке үйлерге "радио газет" тарату үшін пайдаланылды. Жаңа және әлеуетті пайдалы мүмкіндікті сезінген бәсекелестер осы салаға енді, бірақ принтер мен арнайы қағаз қымбатқа түсті, AM радиохабары өте баяу және кедергіге ұшыраушылық болды, ал газет тым кішкентай болды. Финч пен басқалар осындай қызметті тиімді бизнес ретінде құруға он жылдан астам уақыт бойы қайта-қайта тырысқаннан кейін, жұртшылық, оның арзан және әлдеқайда толыққанды үйге жеткізілетін күнделікті газеттерімен және кез келген "жаңалықты" жеткізу үшін әдеттегі радио хабарларымен қанағаттанған сияқты, жаңа ортаға тек өтпелі қызығушылық танытты. 1960 жылдары АҚШ армиясы Куриер спутнигін пайдалана отырып, Дил сынақ алаңынан Пуэрто-Рикоға спутниктік факсимиль арқылы алғашқы суретті жіберді.
The Finch Facsimile system was introduced in the late 1930s by William G. H. Finch, and used to transmit a "radio newspaper" to private homes. The system used ordinary, home, radio receivers equipped with Finch's thermal paper printer. The radiofacsimile of the newspaper was transmitted by commercial AM radio stations. During World War II thousands of photographs were transmitted from Europe, and from the Pacific Islands, to the United States. The major news agencies (AP, UPI, Reuters), maintained their own transoceanic radio facsimile transmitters as close to the action as they could. The iconic flag raising on Iwo Jima was printed in hundreds of American newspapers within a day of being taken, because it was transmitted from Guam to New York City by wireless radiofacsimile, a distance of 12,781 km (7,942 mi). Beginning in the late 1930s, the Finch Facsimile system was used to transmit a "radio newspaper" to private homes via commercial AM radio stations and ordinary radio receivers equipped with Finch's printer, which used thermal paper. Sensing a new and potentially golden opportunity, competitors soon entered the field, but the printer and special paper were expensive luxuries, AM radio transmission was very slow and vulnerable to static, and the newspaper was too small. After more than ten years of repeated attempts by Finch and others to establish such a service as a viable business, the public, apparently quite content with its cheaper and much more substantial home delivered daily newspapers, and with conventional spoken radio bulletins to provide any "hot" news, still showed only a passing curiosity about the new medium. In the 1960s, the United States Army transmitted the first photograph via satellite facsimile to Puerto Rico from the Deal Test Site using the Courier satellite.
Ауа райы факсісі
Радиофакс технологиясын енгізгеннен кейін он жыл өткен соң Ұлттық ауа райы қызметі (NWS) радиофакс технологиясын қолдана отырып, ауа райы карталарын таратуды бастады. NWS осы жаңа қызметті weatherfax деп атады ("ауа райы факсимилесі" сөздерінің бірігіп жазылуы). NOAA-ның жиіліктер мен кестелер туралы ресми жарияланымның мұқабасында "Әлемдік теңіз радиофаксимильді хабар тарату кестелері" деп көрсетілген. 1950 жылдары факсимильді машиналар АҚШ-та ауа райы карталарын алдымен жер үсті желілері арқылы, содан кейін халықаралық HF радиосы арқылы тарату үшін қолданылды. Ауа райы карталарын радиоарқылы тарату теңіз және авиациялық қызметтерге үлкен мүмкіндік береді, себебі олар саяхаттарды жоспарлау үшін қажетті соңғы ауа райы ақпары мен болжамдарын қолдануға мүмкіндік алады. Радиофакс факсимильді технологияға негізделген, онда басылған ақпарат жол-жолдан сканерленеді және электр сигналына түрлендіріледі, содан кейін физикалық желі немесе радио толқындары арқылы алыс жерлерге жіберіледі. Таратылатын ақпарат мөлшері қолданылатын жолақтың еніне тікелей пропорционалды болғандықтан, ауа райы картасын тарату жылдамдығы тарату үшін қолданылатын құралдың сапасына байланысты өзгереді. Бүгінде радиофакс деректерін Ұлттық мұхиттар және атмосфера басқармасы (NOAA) ұйымдастырған сайттар сияқты Интернеттегі сайттардан FTP жүктеу арқылы алуға болады. NOAA елдің әртүрлі аймақтарындағы бірнеше орталықтардан күнделікті кесте бойынша радиофакс хабарларын таратуды жүзеге асырады. Радио ауа райы факс хабарларын тарату, әсіресе Интернетке қол жеткізу мүмкіндігі шектеулі кемелер үшін өте пайдалы. Weatherfax термині ауа райы карталарын (беттік талдау, болжамдар және т.б.) тарату орталығынан (әдетте метеорологиялық бюродан) алыс жерге (қолданушылар орналасқан жерге) жіберуге және қабылдауға мүмкіндік беретін технологиядан кейін пайда болды.
Жөнелту туралы мәліметтер
Радиофакс бір жақты жолақта беріледі, бұл амплитудалық модуляцияның жетілдірілген түрі. Сигнал ақ немесе қара пикселдерді көрсету үшін белгілі бір мөлшерде жоғары немесе төмен қарай жылғады. Ақ немесе қара пикселге қарағанда аз ауытқу сұр түстің бір реңі деп есептеледі. Дұрыс реттеу кезінде (USB үшін тағайындалған жиіліктен 1,9 кГц төмен, LSB үшін жоғары), сигнал SSTV-мен кейбір қасиеттерін бөліседі, онда қара 1,5 кГц, ал жарқын ақ 2,3 кГц жиілігінде болады. Әдетте, минутына 120 жол (LPM) жіберіледі (Монохромды факс үшін мүмкін мәндер: 60, 90, 100, 120, 180, 240. Түсті факс үшін LPM: 120, 240 болуы мүмкін). Радиофакс хабарын декодтау үшін ынтымақтастық индексі (IOC) деп аталатын мән де белгілі болуы керек – ол кескіннің ажыратымдылығын анықтайды және бұрынғы радиофакс машиналарынң барабанды оқырмандарды қолданған кезінен шыққан, жалпы сызық ұзындығы мен бірлік ұзындығына шаққандағы сызықтар санын көбейту нәтижесі (кейде ынтымақтастық коэффициенті деп аталады), π-ге бөлінеді. Әдетте IOC 576-ға тең.
Автоматты сурет беру форматы (APT)
APT форматы қызметтерді қадағалаусыз бақылауға мүмкіндік береді. Оны көптеген жер бетіндегі ауа-райы факсимильді станциялары және геостационарлық ауа-райы спутниктері қолданады. Бастау тоны қабылдау жүйесін іске қосады. Ол бастапқыда механикалық жүйелердің барабандарының жылдамдығын арттыруға жеткілікті уақыт беру үшін ойластырылған. Ол видео тасымалдауышының жылдам модуляциясынан тұрады, нәтижесінде ерекше сырылтайтын дыбыс пайда болады. Фазалық сигнал, периодтық импульстен тұрады, қабылдағышты синхрондап, суретті қағаздың ортасына центрілеуге мүмкіндік береді. Тоқтау тоны, қажет болған жағдайда қара түспен бірге, хабар таратудың аяқталуын көрсетеді. Сигналдың ұзақтығы IOC576 IOC288 Ескертулер Бастау тоны 5с 300 Гц 675 Гц Түсті факс режимдерінде 200 Гц. Фазалық сигнал 30с Қара сызық ақ импульспен үзіледі. Сурет өзгермелі 1200 сызық 600 сызық 120 л/мин. Тоқтату тоны 5с 450 Гц 450 Гц Қара 10с.
Станциялар
Бүгінде радиофакс әлемдік деңгейде ауа-райы карталарын, спутниктік ауа-райы суреттерін және теңіздегі кемелерге арналған болжамдарды тарату үшін негізгі құрал болып табылады. Мұхиттар әртүрлі елдердегі жағалау станцияларымен қамтылған. АҚШ-та ұлттық ауа-райы қызметінің (NWS) ұлттық мұхиттық және атмосфералық басқармасы (NOAA) құрамындағы кеңселер, филиалдар мен агенттіктер ауа-райы туралы факс-хабарларды дайындайды. Тропикалық және дауылдар туралы ақпарат тропикалық талдау және болжамдау бөлімінен келеді, ол Тропикалық болжау орталығының/Ұлттық дауыл орталығының бөлігі болып табылады. Бұл ақпарат Нью-Орлеандағы АҚШ жағалау күзетінің NMG байланыс станциясы және Калифорния штатындағы Point Reyes қаласындағы Тынық мұхитының бас станциясы NMC арқылы таратылады. "Катрина" даулы болғаннан кейін NMG зақымданғандықтан, Бостон жағалау күзет станциясы NMF тропикалық ескерту карталарының шектеулі кестесін қосты. NMG толыққанды жұмыс істеп тұр, бірақ NMF оларды таратуды жалғастырады. Қалған барлық ақпарат NWS-тің мұхиттық болжау орталығынан (OPC) келеді, ол аймақ пен ақпарат сипатына байланысты бірнеше басқа кеңселермен бірлесіп жұмыс істейді. Бұл станциялар NMG, NMC және NMF-ті, сондай-ақ Аляска штатындағы Кодиактағы NOJ жағалау күзет станциясын және Гавайи штатындағы KVM70 қорғаныс станциясын пайдаланады. "Титаник" кемесінің қазасы Солтүстік Атлантикадағы мұздықтардың қауіптілігін көрсеткеннен бері, Халықаралық мұз патрулі де ауа-райы туралы мәліметтерді ұсынады, ал оның карталары ақпаннан қыркүйекке дейінгі мұздықтардың белсенді маусымында Бостон станциясы арқылы NIK шақыру таңбасымен таратылады. Канадалық радиофакстың негізгі өндірушісі – Галифакстағы (Новая Шотландия) Канада әскерлерінің МЕТОК (Метеорология және океанография орталығы), ол CFH байланыс станциясын пайдаланады. Карталар сағат сайын жіберіледі, содан кейін станция қалған уақыт ішінде радиотелетипке (RTTY) ауысады. Чилидің Валпараисо қаласындағы Плайя Анча радиосы (CBV) Чили Әскер-теңіз күштерінің ауа-райы факсын күн сайынғы кесте бойынша Тынық мұхитының оңтүстік-шығысына, Антарктикаға дейін таратуда. Тынық мұхитында Жапония мен Австралияның метеорология бюросының әрқайсысы екі станцияға ие. Еуропаның көптеген елдері мен Ресейде де станциялар бар. Kyodo News – радиофакс арқылы жаңалықтар тарататын жалғыз жаңалық агенттігі. Ол жапон және ағылшын тілдеріндегі газеттерді толықтай шығарады, көбінесе жапон тілінің күрделілігіне байланысты, қалыпты 120 емес, 60 жол минутына жылдамдықпен. Күнделікті жаңалықтарды таратуға бірнеше сағат уақыт кетеді. Kyodo Кагосима префектурасының Балық шаруашылығы радиосынан Тынық мұхитының балық аулау флотына арналған арнайы таратуды және Сингапурда болуы мүмкін 9VF релесін пайдаланады. Немец метеорологиялық қызметі (Deutscher Wetterdienst, DWD) Пиннебергтегі LF және HF тарату құрылысынан 3.855 МГц, 7.88 МГц және 13.8825 МГц жиіліктерінде ауа-райы карталарының күнделікті кестесін жібереді.