Кіріспе

Ағылшын жазушысы (1903–1974)

Сирил Вернон Коннолли CBE (10 қыркүйек 1903 – 26 қараша 1974) – ағылшын әдеби сыншысы және жазушы. Ол ықпалды «Horizon» әдеби журналының редакторы болды (1940–1949) және «Enemies of Promise» (1938) атты еңбекті жазды, онда әдеби сынды өзінің жастық шағындағы сәтті көркем әдебиет авторы болу арманының орындалмауы туралы жеке өмірден алынған ойлармен үйлестірген.

Ерте өмір

Сирил Коннолли Уорикширдің Ковентри қаласында, корольдік Йоркшир жеңіл жаяу әскерінің офицері, майор Мэтью Уильям Кембл Конноллидің (1872–1947) жалғыз баласы ретінде дүниеге келді. Оның анасы – англо-ирландтық Мюриэл Мод Вернон, полковник Эдвард Вернонның (1838–1913) қызы, Дублин графтығындағы Клонтарф сарайының иесі және әділет судьясы болған. Оның ата-анасы оның әкесі Ирландияда қызмет еткен кезде танысқан, ал әкесі кейін Оңтүстік Африкаға жіберілген. Конноллидің әкесі сонымен қатар малаколог (молюскаларды – құмырсқаларды, моллюскаларды, осьминогтерді және т.б. зерттейтін ғылым) және белгілі бір дәрежеде минерал коллекционері болған, Африкадан көптеген үлгілер жинаған. Сирил Конноллидің балалық шағы Оңтүстік Африкада әкесімен, анасының отбасымен Клонтарф сарайында, әкесінің анасымен Бат, Сомерсетте және Англияның басқа да аймақтарында өтті. Коннолли Истборндағы Сент-Сиприан мектебінде білім алған, онда Джордж Оруэлл мен Сесил Битонмен бірге оқыған. Ол қатал мектеп директрисасы Вилкс ханымның сүйікті оқушысы болған, бірақ кейін мектептің "мінез қалыптастыру" идеологиясын сынаған. Ол: «Оруэлл маған мінезге альтернатива бар екенін – Ақыл-ойы бар екенін көрсетті. Битон маған тағы бір нәрсені – Сезімталдықты көрсетті», – деп жазған. Ол Оруэллден бір жыл кейін Итонға түсті.

Этон

Итон университетінде алғашқы бірнеше семестрді қиындықпен өткізгеннен кейін, ол жайлы өмірге бейімделді. Ол ертедегі зұлматшысы Годфри Мейнеллді жеңіп, әдемі әңгімешіл ретінде танылды. 1919 жылы оның ата-анасы Фримли Гриндегі Басингсток каналындағы Лок Хаусқа көшті. Итон университетінде Коннолли романтикалық оқиғалар мен мектеп саясатына қатысты, осы туралы "Уәделердің жауы" еңбегінде сипаттады. Оның рухани кеңесшілері – Балиол колледжінің деканы Фрэнсис Фортескью Уркхарт, көбінесе "Слигер" деп аталатын, континентте оқу жиындарын ұйымдастырған, және Уадхам колледжінің деканы Морис Боура болды. Конноллидің академиялық мансабы тоқырады, ал Оксфорд жылдары саяхаттармен ерекшеленді. 1923 жылдың қаңтарында ол Уркхарт пен басқа да студенттермен Италияға барды. Наурыз айында Испанияға жыл сайынғы сапарын жасады, ал қыркүйекте колледж тобымен бірге француз Альпіндегі Уркхарттың шалесіне жыл сайынғы саяхатқа шықты. Оралғаннан кейін ол әкесіне барды, ол қазір Оңтүстік Кенсингтондағы қонақ үйде тұрып, Табиғат тарихы мұражайына жақын болды. Жыл соңында ол Италия мен Туниске барды. Оксфордта 1924 жылы ол жаңа досы Патрик Бальфурмен танысты, көктемде Испанияға, ал 1924 жылдың жазында Грекия мен Критке, Альпідегі Уркхарттың шалесіне және Неапольге барды. Рождествоны ата-анасымен Хэмпширдегі Лок Хауста өткізді, ал 1925 жылдың басында Уркхартпен бірге Минехедке колледж тобымен барды. Оксфордтағы соңғы жылында ол жас студенттер Энтони Пауэлл, Генри Йорк және Питер Квеннеллмен достық қарым-қатынас орнатты. Көктемде ол Испанияға оралды, содан кейін Оксфордқа соңғы емтихандарын тапсыруға келді. Бірақ ол белсенді қатыспай жатып, бәрі аяқталды. Ол Монтегю Саммерстің хатшысы болып жұмыс істеуге жарнамаға жауап берді, бірақ достары оны ескертті. Содан кейін 1926 жылдың маусым айында ол Челсиде тұратын және Хэмпширдегі Варшашқа жақын, Солентке қарап тұрған Биг Чиллинг атты үйі бар Логан Пирсалл Смиттің хатшысы/серігі болып жұмысқа орналасты. Пирсалл Смит Конноллиге әдеби өмірге маңызды жол ашты, журналистикаға деген құштарлығы жоқ жазушының рөлі туралы оның ойларына әсер етті. Пирсалл Смит Конноллиге аптасына 8 фунт стерлинг берді, Смит жанында болсын, болмасын, сонымен қатар оған Биг Чиллингті толық пайдалануға мүмкіндік берді. Биг Чиллингке қайта орала алмағандықтан, ол Берлинде бір ай тұтқынға түсті, содан кейін Лондонға оралды. Джон Бетджеман оның бөлмесіне көшіп келгендіктен, ол Квеннеллмен Дорсетке барудан бұрын Ротингдиндегі Энид Багнольдпен бірге болды. Бейкуэлл жазда Америкаға оралды және күзде Парижге оралып, Сорбоннада курсты бастауды жоспарлады. Ол үйленуге келісті, оның кетуі алдында Коннолли және Коннолли Парижді қыркүйекте орналастырды. Олар жылдың қалған бөлігін Парижде өткізді және үй жануарларын жинауды бастады, бірінші тояқтар, содан кейін лемурлар. Коннолли Рождествоны тағы да Следмирде өткізді. Ол оған аздап қаржылық көмек көрсетті, осылайша ол саяхаттауға, әсіресе Жерорта теңізі маңында, қонақжайлылыққа, жақсы тамақ пен сусынға мүмкіндік алды. Жаңа үйленген жұп Англияның түрлі жерлерінде, соның ішінде Кавендиш қонақ үйінде, Бьюри-стритте, Батте және Биг Чиллингте тұрып, 1930 жылдың шілдесінде Францияның Тулон қаласына жақын Санэри қаласында қоныстанды. Сол жерде олардың жақын көршілері Эдит Уортон мен Алдус Хаксли болды. Коннолли Хакслиге құрмет көрсетсе де, екеуі қарым-қатынас орната алмады, ал әйелдер арасында дау болды. Конноллидің лемурлардың тәртіпсіздігімен бірге богемалық үйінен бас тартты және қарыздар көбейген сайын олар Жанның анасынан көмек сұрауға мәжбүр болды. 1931 жылы олар Санариден шығып, Прованс, Нормандия, Бретань, Испания, Марокко және Майорка аймақтарын аралап, Девон штатындағы Чагфордқа оралды. Қарашада олар Белгрейв скверінің жанында пәтер тауып, Коннолли екі жылдан кейін "Жаңа мемлекетшіге" алғашқы үлесін қосты. Конноллиге сонымен қатар Архитектуралық шолудың Джон Бетджеман өнер сыншысы ретінде әрекет ету үшін ұсыныс жасады. Коннолли қызы Крессида арқылы ағылшын актрисасы Нелл Хадсонның әкесі болды. 1974 жылы Коннолли қайтыс болғаннан кейін оның жесірі Питер Левиге үйленді. 1967 жылы Коннолли Истборнға көшті, бұл Биттонның көңіл көтеруіне себеп болды, ол оны қалаға мектептегі саяхатта көрген торттармен қайтадан шақырды. 1974 жылдың 26 қарашасында қайтыс болды, ол Sunday Times журналисі ретінде соңына дейін жұмыс істеді және Сассекс графтығындағы Бервик шіркеуінің маңына жерленді. Оның қабірінде Intus aquae dulces vivoque sedilia saxo (Энеиданың IX кітабынан: "Ішінде, тұщы су және тірі таста отыру орындары.") деген жазу бар. 1976 жылдан бері Конноллидің құжаттары мен 8000-нан астам кітаптан тұратын жеке кітапханасы Талса университетінде сақтаулы.

Бағалау

"Тынықсыз қабір" кітабында Коннолли былай деп жазады: "Қырқысқа таяп, толық күйреу сезімі: Шындыққа сай өмір сүруге, жақсы жазудың жалғыз шарты, ешқашан қосымша күш салмаймын: сондықтан стилім маниялық-депрессиялық, яғни жарық, қатыгез және сыртқы; немесе пессимистік, өзіне деген аянышпен тоңқан." Кеннет Тайнан 1954 жылғы наурыз айындағы "Harper's Bazaar" журналында Конноллидің стилін "ағылшын әдебиетінің ең сәнді қазыналарының бірі" деп бағалаған. Дэвид Мейсон қылмыс және кітап сатушылар туралы эссесінде Конноллидің кітап сатушылар арасында алаяқ ретінде танылғанын айтады: "Қазіргі әдебиетке осылай үлкен үлес қосып, оған сенген кітап сатушылардан ұрлық жасап, ар-ұяты бар мінез кодексін бұзған."