Кіріспе

Ойын теориясында ең жақсы жауап – бұл басқа ойыншылардың стратегияларын өзгермейтін деп есептегенде, ойыншыға ең тиімді нәтижені беретін стратегия (немесе стратегиялар). Ең жақсы жауап тұжырымы Джон Нэштің ең әйгілі жетістігі – Нэш тепе-теңдігінің негізінде жатыр, онда ойынның әрбір ойыншысы басқа ойыншылардың стратегияларына ең жақсы жауапты (немесе ең жақсы жауаптардың бірін) таңдайды.

Үйлестіру ойындары

Ойыншылар екі ойыншы да бірдей стратегияны таңдағанда ең жоғары ұпай жинаған, мысалы, бұғы аулау және жыныстар шайқасы сияқты ойындар координациялық ойындар деп аталады. Бұл ойындардың реакция қисықтары 3-суреттегідей болады, онда сол төменгі бұрышта бір Нэш тепе-теңдігі, оң жоғарғы бұрышта тағы бір Нэш тепе-теңдігі және олардың арасындағы диагональ бойында аралас Нэш тепе-теңдігі болады.

Үйлестіруге қарсы ойындар

Тоқты мен бүркіт-көгершін ойыны сияқты, ойыншылар қарама-қарсы стратегияларды таңдағанда, яғни, үйлестірілмегенде ең жоғары ұпай жинайтын ойындар антикоординациялық ойындар деп аталады. Олардың реакциялық сәйкестіктері (4-суретте көрсетілген) координациялық ойындарға кері бағытта кесіседі және үш Нэш тепе-теңдігіне ие: біреуі жоғарғы сол, екіншісі төменгі оң бұрышта, онда бір ойыншы бір стратегияны, екіншісі оған қарама-қарсы стратегияны таңдайды. Үшінші Нэш тепе-теңдігі – төменгі сол бұрыштан жоғарғы оң бұрышқа дейінгі диагональ бойында орналасқан аралас стратегия. Егер ойыншылар өзара кім екенін білмесе, аралас Нэш эволюциялық тұрақты стратегия (ESS) болып табылады, себебі ойын төменгі сол бұрыштан жоғарғы оң бұрышқа дейінгі диагональдық сызықпен шектеледі. Әйтпесе, корреляциясыз асимметрия бар деп есептеледі және бұрыштық Нэш тепе-теңдіктері ESS болып табылады.

Стратегиясы басым ойындар

Доминантты стратегиясы бар ойындардың реакция сәйкестіктері тек бір нүктеде ғана қиылысады, бұл нүкте төменгі сол немесе жоғары оң бұрышта орналасады, егер төлемдер симметриялы 2x2 ойында болса. Мысалы, бір рет ойналатын тұтқынның дилеммасында "Ынтымақтастық" әрекеті қарсыластың ынтымақтастық жасайтын кез келген ықтималдығы үшін оңтайлы емес. 5-суретте мұндай ойынның реакция сәйкестігі көрсетілген, онда өлшемдер "Ынтымақтастыққа ойнау ықтималдығы" болып табылады, ал Нэш тепе-теңдігі төменгі сол бұрышта, егде екі ойыншы да ынтымақтастыққа ойнамайды. Егер өлшемдер "Ақау жасау ықтималдығы" ретінде анықталса, онда екі ойыншының да ең жақсы жауап қисықтары қарсыластың стратегиялық ықтималдығының барлық мәндері үшін 1-ге тең болады және реакция сәйкестіктері жоғарғы оң бұрышта қиылысады (және Нэш тепе-теңдігін құрайды).

Басқа (өнім асимметриясы) ойындар

Төлемдердегі асимметриясы бар 2x2 ойындарда реакция сәйкестіктерінің кеңірек диапазоны мүмкін. Әр ойыншы үшін 6-суретте көрсетілген бес түрлі ең жақсы жауап пішіні бар. Солдан оңға қарай бұл пішіндер: үстемдік стратегиясы (әрқашан 2-ні таңдау), үстемдік стратегиясы (әрқашан 1-ді таңдау), өсу (басқа ойыншының 2-ні таңдау ықтималдығы белгілі бір шектен жоғары болса 2-ні таңдау), төмендеу (басқа ойыншының 2-ні таңдау ықтималдығы белгілі бір шектен жоғары болса 1-ді таңдау) және бейтарап (барлық жағдайларда екі стратегия да бірдей тиімді). Төлемдері симметриялы 2x2 ойындарының тек төрт түрі ғана бар (олардың бірі тривиальды), бірақ әр ойыншы үшін бес түрлі ең жақсы жауап қисығы төлемдері асимметриялы ойын түрлерінің көбірек болуына мүмкіндік береді. Олардың көптегені бір-бірінен нақты айырмашылығы жоқ. Мөлшерлемелерді қайта анықтауға болады (1 және 2 стратегияларының атауларын ауыстыру арқылы) логикалық тұрғыдан бірдей симметриялы ойындар жасау үшін.

Бiр-бiрiне сәйкес келетін теңгелер

Ассиметриялы төлемдерге ие бір танымал ойын – тең ақша тастау ойыны. Бұл ойында бір ойыншы, қатар ойыншысы – y өлшемінде көрсетілген – егер ойыншылар үйлессе (екеуі де сырға немесе екеуі де құйрық таңдаса) жеңеді, ал екінші ойыншы, баған ойыншысы – x осьінде көрсетілген – егер ойыншылар үйлеспесе жеңеді. Ойыншы Y-нің реакция функциясы үйлестіру ойынына, ал ойыншы X-тің реакция функциясы үйлеспеу ойынына сәйкес келеді. Ұлттық тепе-теңдіктің жалғыз түрі – екі ойыншының да тәуелсіз түрде 0,5 ықтималдығымен сырға және құйрыққа қол қоятын аралас стратегиялардың комбинациясы.

Тегістелген

Ең жақсы жауап сәйкестіктерінің орнына кейбір модельдер ең жақсы жауап функцияларын тегістейді. Бұл функциялар ең жақсы жауап сәйкестігіне ұқсас, бірақ функция бір таза стратегиядан екіншісіне "секіріп" өтпейді. Айырмашылық 8-суретте көрсетілген, онда қара түс ең жақсы жауап сәйкестігін, ал қалған түстер әртүрлі тегістелген ең жақсы жауап функцияларын көрсетеді. Стандартты ең жақсы жауап сәйкестіктерінде, тіпті бір әрекеттен алуға болатын ең кішкентай пайда да сол әрекетті 1-ге жуық ықтималдықпен ойнауға себеп болады. Тегістелген ең жақсы жауапта екі әрекет арасындағы айырмашылық азайғанда, ойыншының таңдауы 50:50-ге жақымдасады. Ең жақсы жауап функцияларын тегістеуге болатын көптеген функциялар бар. Мұнда көрсетілген функциялар келесі функцияның бірнеше түрі:

мұндағы – әрекеттен күтілетін пайданы, ал – функцияның нақты ең жақсы жауаптан қаншалықты ауытқуын анықтайтын параметр ( үлкен болса, ойыншының "қателік" жасау ықтималдығы артады). Ең жақсы жауапты тегістеудің теориялық және эмпирикалық тұрғыдан бірнеше артықшылығы бар. Біріншіден, ол психологиялық эксперименттермен сәйкес келеді: егер адамдар екі әрекеттің арасында шамамен айырмашылықты сезінбесе, олар көбінесе кездейсоқ таңдайды. Екіншіден, ойыншының әрекеті әрқашан нақты анықталады, себебі бұл функция болып табылатын сәйкестік. Соңында, кейбір оқу ережелерімен (мысалы, фиктивті ойын) ең жақсы жауапты тегістеуді қолдану ойыншылардың аралас стратегиядағы Нэш тепе-теңдігін үйренуіне әкелуі мүмкін.