Кіріспе

Бостон, Массачусетс штатындағы метро станциясы, АҚШ

Парк-Стрит станциясы – Бостон, Массачусетс қаласындағы MBTA метро станциясы. Ол Бостонның орталығында, Бостон орталық саябағының шығыс жиегінде Парк көшесі мен Тремонт көшесінің қиылысында орналасқан. "T" желісіндегі ең ескі екі станцияның бірі (екіншісі Бойлстон) және АҚШ-тағы ең ескі метро желісінің бөлігі болып табылатын Парк-Стрит, MBTA метро жүйесіндегі "орталық станциялардың" төрттігінің бірі ретінде Жасыл және Қызыл желілер арасындағы ауысу пункты. Парк-Стрит – MBTA желісіндегі ең көп келушілерді қабылдайтын бесінші станция, 2019 қаржы жылында әр жұмыс күніне орташа есеппен 16 571 адам кірген. Станция 2 аралдық платформаға қызмет ететін 4 рельспен салынған; олар екі айналыммен байланыстырылған, бұл оңтүстік және батыстан келген трамвайларға бағыттарын өзгертіп, порталдарға және жер үсті маршруттарына оралуға мүмкіндік берген. 1898 жылдың 3 қыркүйегінде туннель Сколлей алаңы, Адамс алаңы, Хеймаркет алаңы және Канал көшесіне дейін созылды. Кейінірек, Шығыс Бостон туннелі мен Вашингтон көшесіндегі туннель станциялары осы сынға жауап ретінде қарапайым кіреберіс құрылыстарын пайдаланды. Электрлік бағыт көрсеткіш тақталары алғаш рет 1899 жылы Парк-Стрит станциясында орнатылды, бұл мегафонмен жариялаған хабарландырушыны алмастырды.

Негізгі желі жоғарылатылды

1901 жылдың 10 маусымында «Майн Лайн Элеватед» желісі Тремонт көшесіндегі метро арқылы қатынауды бастады. Парк көшесіндегі платформалар көтерілген ағаш бөлімдермен жаңартылды, бұл көтерілген пойызға Pleasant Street порталына дейінгі сыртқы жолдармен жүруге мүмкіндік берді, ал трамвайлар ішкі жолдар мен ішкі айналымды пайдалана берді, метроға Public Garden көлігінен кірді. Солтүстік станциясының батыс жағы (1912 жылы ашылды), Оңтүстік станциясының асты (1916) және Scollay асты (1916) кейіннен осы атау жүйесін қолданды. Дорчестер туннелінің құрылысы 1912 жылдың 3 мамырында басталды; бұл кеңейтім 1915 жылдың 4 сәуірінде Вашингтонға, ал 1916 жылы Оңтүстік станциясына, 1917 жылы Бродвейге және 1918 жылы Эндрюге дейін үш кезеңде ашылды. Бойлстон көшесі метрополитеніне және Кембридж метрополитенінің кеңейтілуіне дайындық барысында Бостон транзит комиссиясы трамвай деңгейін едәуір кеңейтті. Платформалар оңтүстікке қарай кеңейтіліп, түзуленді; оңтүстік платформаның ауданы жартысына, ал солтүстік платформа үш сегізден бір бөлігіне ұлғайтылды. Оңтүстік платформаның оңтүстік кіреберісі кеңейтілген платформаның оңтүстік жағына көшірілді. Құрылыс 1914 жылдың 7 тамызында басталды және 1915 жылдың 8 наурызында аяқталды. Бостонның көрнекті нысанына айналған Park Street ақпараттық бюросы 1923 жылдың 15 желтоқсанында ашылды және сол жердегі бұрынғы киоскің орнын басты. 1925 жылдың 3 қаңтарында бір жолаушы алып жүрген целлюлоид пленкасының жарылуы станцияға келе жатқан трамвайдағы ондаған адамды жарақаттады. 1914-15 жылдарғы жөндеу платформа ауданын ұлғайтса да, төменгі деңгейге түсетін тар баспалдақтар жолаушылар ағынына кедергі келтіре берді. Төменгі орталық платформа мен жоғарғы солтүстік платформа арасындағы баспалдақ 1921 жылдың тамызында аяқталған жобада екі баспалдаққа – бірінің үстіне бірі – ауыстырылды. 1922 жылдың 22 тамызында оңтүстік платформалар арасындағы баспалдақтарды кеңейту жұмысы аяқталды. Жоғарғы оңтүстік платформа мен төменгі солтүстік платформа арасындағы баспалдақ ені екі есеге ұлғайтылды, ал төменгі жартысы қарама-қарсы бағытта екі бөлікке бөлінді. Бұл жұмыс – Шығыс Бостон туннеліне сыйымдылықты арттыру қажеттілігіне байланысты – 1924 жылдың 24 желтоқсанында аяқталды. 1925 жылдың 27 мамырында жоғарғы солтүстік және төменгі оңтүстік баспалдақтар аралығын кеңейту жұмысы аяқталды. Бұл жақсартулар трамвай платформаларының солтүстік жағындағы кеңістікті азайтты, ал жолаушыларға міну аймақтары оңтүстікке жылжытылды. Winter Street конкорсын жолаушыларға ашу ұсынылды, бірақ көп ұзамай Қоғамдық коммуналдық қызметтер департаменті оны көршілес кәсіпорындар үшін қойма ретінде пайдалануды жалғастыруға қарсы болды. BERy қамқоршыларының бірі 1927 жылы жасаған неғұрлым амбициялық жоспарда трамвай деңгейінің екі жағында жаңа бүйірлік платформалар, төрт трамвай платформасын байланыстыратын қосалқы өткел, сондай-ақ Temple Place кіреберістері мен Winter Street өткелі болды. 1933 жылы Тремонт көшесінің шығысындағы екі баспалдақ бас үйі төмен қабырғалармен ауыстырылды, бұған дейін Scollay Square және Adams Square-де жасалғандай. 1936 жылы әлі де қатаң толығуға жауап ретінде Бостон транзит департаменті Тремонт көшесінің астында жаңа солтүстікке қарай келетін жақтық платформаны салды. Жоба сонымен қатар трамвай платформаларын байланыстыратын қосалқы өткелді және жаңа платформаны Кембридж туннелі тарифтік лоббисімен Park Street қарсысында байланыстыратын өткелді қосты, бірақ Winter Street Concourse ашылмады. Жұмыс 1936 жылдың 8 қаңтарында басталды және жаңа платформа 5 желтоқсанда ашылды. Жоспардың бір бөлігі ретінде Парк-стрит және Бойлстон станциялары бір Бостон ортақ станциясы болып біріктірілуі керек еді, оның тікелей кіреберісі жер асты паркингінен болатын. Гараж 1961 жылы ашылды, бірақ станциялар біріктірілмеді. 1963 жылы солтүстік платформаның оңтүстік кіреберісі алынып тасталды. 1967 жылы жаңадан құрылған MBTA жалпы жүйелік брендтің бөлігі ретінде метро желілеріне түстер тағайындалды. Трамвай жүйесі бес тармаққа дейін қысқарды, көп ұзамай төрт тармақ Жасыл желіге айналды, Кембридж-Дорчестер желісі Қызыл желіге айналды, ал негізгі желі Эль қызыл желіге айналды.

1970 жылдардағы жаңғыру

1970 жылдары станция төрт онжылдықтан бері алғашқы ірі масштабты жөндеуден өтті. 1972 жылы агенттік орталық стансаларды жаңғырту бағдарламасының үштен екі бөлігін қаржыландыратын федералдық грант алды, оның ішінде Парк-стрит үшін 4,2 миллион доллар бөлінді. Бұл жобаның аясында MBTA Парк-стрит, Вашингтон және басқа стансаларды жаяу жүргіншілерге арналған жер асты тоннельдерімен байланыстыру мүмкіндігін зерттеді. Парк-стрит және тағы үш орталық стансаны жаңғырту жоспарлары 1975 жылдың 27 тамызында жарияланды. 1976 жылдың 1 желтоқсанында 3,6 миллион долларлық келісімшарт жасалды. 1979 жылы Қызыл желінің орталық платформасынан және жер бетінен тарифтік залға лифттер орнатылды, соның арқасында Қызыл желі бөліміне қол жеткізу мүмкін болды. Дегенмен, жер беті лифті жиі жөндеу және стансада жүргізілетін басқа құрылыс жұмыстарына байланысты қызметтен шығып тұрды. Жөндеудің эстетикалық жағы жақсы қабылданбады; бір ұзақ жылдар бойы жұмыс істеген қызметкер станцияның бильярд залына еске салғанын айтты.

Кейінгі өзгерістер

1981 жылдың тамызынан 1996 жылдың 22 маусымына дейін, қосымша қызыл желілік пойздар Куинси орталық станциясы мен Парк-стрит арасында қатынайтын, Парк-стриттен солтүстікке қарайғы қиылыстарды пайдаланып бағыттарын өзгертетін. 1981 жылдың 30 қарашасы мен 1982 жылдың маусымы аралығында Парк-стрит бес вагонды пойздардың (төрт вагоннан ұзын алғашқы қызыл желілік пойыздар) соңғы станциясы болды, себебі солтүстікке қарайғы станция платформалары әлі ұзын пойыздарға бейімделмеген. Агенттік 1984 жылы 22 миллион долларлық федералды грант алып, Парк-стрит және Вашингтон станцияларын жартылай қаржыландырды. 1985–86 жылдары Парк-стриттегі платформалар солтүстікке қарай кеңейтілді. Алты вагонды пойыздар 1988 жылдың 21 қаңтарында жұмыс істей бастады. MBTA 1991 жылдың наурыз айында қосымша құрылыс кезеңі үшін тендер жариялады; 6 шілдеде 6 миллион долларлық келісімшарт жасалды. 1993 жылы аяқталған жобаға жасыл желінің жер асты жолына лифттер енгізілді, барлық платформаларға лифтпен қол жеткізуді қамтамасыз етті; алайда жасыл желілік пойыздар әлі қолжетімді емес еді. Осы кезеңде оңтүстік жаққа жаңа кіреберіс салынды, себебі Freedom Trail ақпараттық орталығы жақын жердегі жаңа ғимаратқа көшірілді; ол 2007 жылға дейін автоматтандырылған ақы төлеу жүйесі орнатылғанша тек шығу үшін ғана пайдаланылды. 2000 жылға таман MBTA жаңа төмен еденді 8-ші типтегі трамвайларды қызмет көрсету үшін жасыл желі платформаларын көшпелі лифттермен жабдықтады. Парк-стриттегі көтерілген төмен платформаларды салуға арналған 15 миллион долларлық жоба 2001 жылы басталды. Парк-стриттегі жұмыс станцияға қызмет көрсетуді тоқтатусыз жүргізу үшін кезең-кезеңмен атқарылды. Құрылыс 2003 жылы аяқталды. 2012 жылдың 21 желтоқсанында батысқа қарайтын жасыл желіге және батысқа қарайтын жасыл желі платформасынан қызыл желінің арал платформасына жаңа лифттер ашылды. Олар 2006 жылғы Жоан Дэниелс Финегольд және басқалардың MBTA-ға қарсы сот ісінің аясында салынды және тағы екі лифт қайта жаңартылды. 2019 жылдың басында MBTA Парк-стрит станциясын 11,8 миллион долларға жаңартуға байланысты ұсыныстарды қабылдады. Жобаға барлық бағыт көрсету белгілерін және жарықтандыруды ауыстыру, сондай-ақ 1976 жылы жабылған Храм алаңына шығуды қайта ашу кіреді. Жұмыс 2019 жылдың сәуірінде басталды және 2020 жылдың желтоқсанында, шығудан басқа, аяқталды. Қызыл желі вестибюлі мен платформа арасындағы лифт 2024 жылдан бастап Downtown Crossing-те қолжетімділікті жақсарту аясында ауыстырылады.

Станция схемасы

Park Street – екі деңгейлі станция, жоғарғы деңгейінде Green Line, ал төменгі деңгейінде Red Line пойыздары қатынайды. Green Line-да 1-ден 4-ке дейін (солтүстікке қарай) нөмірленген төрт жол бар. 1 және 2-жолдар батысқа қарай жүретін пойыздарға арналған аралдық платформаға қызмет көрсетеді. 3 және 4-жолдар шығысқа қарай жүретін пойыздарға арналған аралдық платформаға қызмет көрсетеді, сонымен қатар 4-жолға қосымша жақтау платформасы да бар. 4-жолды шығысқа қарай барлық транзиттік пойыздар пайдаланады; ал 3-жолды тек Park Street станциясында аяқтайтын пойыздар пайдаланады, себебі ол 2-жолға қайта қосылады. Екі аралдық платформаның солтүстік-шығыс жағында бас үйлер мен тарифтік бақылау аймақтары орналасқан; батысқа қарай жүретін платформаның оңтүстік-батыс жағында да бас үйі бар. Үш Green Line платформасының ортасын қосалқы өткел жалғастырады. Шығыс жақтанғы платформадан шығысқа қарай жүретін жол, Winter Street көшесі астындағы кішкентай тарифтік вестибюліне, жер бетіне және Downtown Crossing-ке баратын Winter Street жолына алып келеді. Red Line-да екі жол бар: 5-жол оңтүстікке қарай, ал 6-жол солтүстікке қарай. Red Line-да аралдық және жақтау платформалары бар; алайда, испандық үлгіден айырмашылығы, барлық платформалар жолаушыларды отырғызу және түсіру үшін қолданылады. Әр платформадан Green Line аралдық платформасына және тарифтік вестибюльге баспалдақтар мен эскалаторлар салынған; жақтау платформаларының оңтүстік жағынан жер бетіне тек эскалаторлар бар. Метро жүйесінің резервтік басқару бөлмесі Red Line платформаларының ортасында, Green Line деңгейінде орналасқан. Red Line орталық платформасынан батысқа қарай жүретін Green Line платформасына және тарифтік вестибюльге лифттер бар; Red Line жақтау платформаларына мүгедектерге арналған кіру жолы жоқ. Лифттер сондай-ақ батысқа қарай жүретін Green Line платформасын және шығысқа қарай жүретін жақтау платформасын қосалқы өткелмен байланыстырады. Downtown Crossing станциясында Red Line және оңтүстікке қарай жүретін Orange Line арасында лифттер болмағандықтан, осы бағыттағы транзиттік маршрут Winter Street жолы және Park Street станциясындағы лифт арқылы жүзеге асырылады.

Қоғамдық өнер

Станцияда бірнеше қоғамдық өнер туындылары бар. Лили Энн К. Розенбергтің "Жер астының мерекесі" - Green Line деңгейіндегі сыртқы батыс (шығысқа қарай) жолдар бойындағы үлкен қабырға мозаикасы, оны шығыс арал платформасынан көруге болады. Мозаика Тремонт көшесіндегі метрополитеннің, соның ішінде Парк көшесіндегі станцияның Ұлттық тарихи ескерткіш мәртебесін алғандығын еске салады. 1978 жылы жасалған бұл туынды 2020 жылы тазартылып, жарықтандырылғаннан кейін қайтадан назар аударуды тудырды. Ральф Хельмиктің "Баталары" станцияның төменгі деңгейіндегі Қызыл желінің кіретін және шығатын жолдарының үстіне жеке орнатылған екі алып қола қолдан тұрады. Әр қол бата немесе құт-береке тілеудің классикалық қимылында бейнеленген.