Кіріспе

Фридрих Генрих Рейхсграф фон Секендорф (5 шілде 1673 – 23 қараша 1763, 90 жасқа толған) – франк әскери маршалы және Австрияның императорлық Габсбург монархиясының қызметінде болған дипломат. Кейіннен ол Бавария армиясының бас қолбасшысы болып, Австрияға қарсы соғысқан.

Отбасы

Секендорф Франконияның Кенигсберг қаласында ақсүйек Секендорф әулетінде дүниеге келді. Оның әкесі Саксен-Гот аймағының шенеунігі болса, туысы – Вит Людвиг фон Секендорф. Ол Йена, Лейпциг және Лейден қалаларында құқық білімін оқыды.

Ерте әскери мансап

1693 жылы Секендорф Англияның Вильгельм III басқарған одақтас әскерде қызмет етті, ал 1694 жылы Австрия ақысымен Гота атты әскер полкінің корнеті болды. Атты әскерден кетіп, ол Венеция және 1697 жылы Ансбах маркграфының қызметінде жаяу әскер офицері болды, ол 1698 жылы Секендорф қызмет ететін полкті Император әскеріне берді. Ұлы түрік соғысында Савой князі Евгенийдің қол астында қызмет етті. 1699 жылы Секендорф үйленді және Ансбахқа сот кеңсесінің қызметкері ретінде оралды, бірақ Испания мұрагерлік соғысының басталуы оны голландиялық қызметке алынған Ансбах полкінің подполковнигі ретінде қайтадан майданға шақырды. Испания мұрагерлік соғысы кезінде Секендорф Ансбах полкіне жетекшілік етті және драгун тобымен Бленхайм шайқасында 16 ту жеңіп алды. Полковник шеніне көтеріліп, Рамильи және Оденаарде шайқастарына, сондай-ақ Риссель қамалына қатысты. Нидерланды мен Австрияда жоғарылауға мүмкіндік болмағандықтан көңілі толмаған Секендорф Польша королі Август II қызметіне генерал-майор ретінде кіріп, Фландриядағы корольдің көмекші саксон әскерлеріне басшылық етті, Турне қамалында және Мальплаке шайқасында күресті. Гаагадағы поляк елшісі ретінде ол 1713 жылғы Утрехт шартының келіссөздеріне қатысты, сондай-ақ сол жылы Польшадағы көтерілісті басып тастады. Генерал-лейтенант ретінде Секендорф 1715 жылы Стральсундты қоршау кезінде саксон әскерлеріне басшылық етті. 1717 жылы Секендорф императорлық қызметке фельдмаршал-лейтенант шенімен қайта оралды. Евгений Савойскийдің басшылығымен Секендорф Белградта Осман түріктеріне қарсы екі Ансбах полкін жетекке алды. 1718 жылы ол Сицилияда Испанияға қарсы сәтті соғысты. 1719 жылы Рейхсграф титулы берілген Секендорф екі жылдан кейін Фельцмейстер лауазымына тағайындалды.

Дипломатиялық

1726 жылы Евгений Савойскийдің ықпалымен Секендорф Берлиндегі Пруссия сарайына императорлық елші болып тағайындалды. Ол Пруссия королі Фредерик Вильгельм I-нің сеніміне ие болды, себебі король мен дипломат бұрын испан мұрагерлігі соғысында жанында шайқасқан. Секендорф сонымен қатар ықпалды мемлекеттік министр Фридрих Вильгельм фон Грумбкоуға австриялық зейнетақы арқылы пара берді. Пруссия мен Ұлыбританияның одақтас болуына әкеп соғар, тәж мұрагері Фредерик пен Ханновер әулетінен шыққан ханшайымның болуы мүмкін некенің алдын алу үшін Секендорф Фредерик Вильгельм мен оның ұлын манипуляциялады, нәтижесінде тәж мұрагері Австрияға тиімдірек болған Брансвик-Беверн әулетінен Елизавета Кристинаға үйленді. Секендорфтың дипломатиялық қабілетінің арқасында көптеген неміс княздықтарының, Данияның және Голландия Республикасының сарайлары Прагматикалық санкцияны мойындады.

Кейінгі әскери мансап

1734 жылы Секендорф император әскеріне қайтып оралып, Майнц қаласының губернаторы болды. Польша мұрагерлік соғысы кезінде императорлық кавалерия генералы ретінде ол 1735 жылғы 20 қазанда Клаузен шайқасында француздарға қарсы 30 000 әскерді жетектеді. 1737 жылы император Карл VI Секендорфты Венгриядағы бас қолбасшы етіп тағайындады және оған фельдмаршал жетонын табыс етті. Ол бастапқыда Османлы империясына қарсы Австрия-Ресей жорығында сәттілікке жеткенімен, кейін Сава өзенінен шегінуге мәжбүр болды. Венадағы көптеген жауы оны сәтсіз соғыс үшін жаза ретінде Грацқа шақырып алып, соттады және түрмеге қамады. 1740 жылы императрица Мария Тереза Секендорфты түрмеден босатып жіберді, бірақ ол өзінің австриялық және императорлық лауазымдарынан бас тартып, жаңа рим императоры, баварлық Карл VII-ден баварлық қызметте фельдмаршал шеніне ие болды. Бавария армиясының қолбасшысы ретінде Секендорф Австрия мұрагерлік соғысында Мюнхенді құтқарып, 1743 және 1744 жылдары бірнеше шайқастар арқылы австриялықтарды Богемияға кері ығыстырды, содан кейін ол отставкаға шықты. Карл VII қайтыс болғаннан кейін Секендорф 1745 жылғы 22 сәуірде Фюссен шарты арқылы Австрия мен Бавария арасындағы келісімге қол жеткізді. Император Франциск I Секендорфтың барлық құрметтерін растады, ал дипломат Тюрингиядағы Мюзельвицтегі өз иелігіне зейнетке шықты. 1757 жылы оның қатал мінезді әйелінің қайтысы, оған деген терең және берік сезіміне қарамастан, оның нашарлаған денсаулығын күйретіп жіберді. Ұлы Фридрих Пруссиялық гусарларына 1758 жылғы желтоқсан айында Жеті жылдық соғыс кезінде Секендорфты Мюзельвицтен ұрлап әкетуге бұйрық берді. Магдебургте жарты жыл тұтқында болғаннан кейін, ол австриялықтар Хохкирхта тұтқындаған Ангальт-Дессаулық Морицке айырбасталды. Мюзельвицке оралған Секендорф 1763 жылы өз иелігінде қайтыс болды.

Дәйексөздер

Ұлы Фридрих Секендорфты жек көріп, Фридрих Вильгельм I-нің сеніміне қол жеткізгені үшін де, пруссиялық үйлену тойының жоспарларына араласқаны үшін де әскери дипломатқа наразы болды. Секендорф туралы Фридрих былай деп жазды: "Ол ашкөздікпен сұраныш жасады; мінез-құлқы осыраңды және ауылдық еді; өтірік айту оған екінші табиғатқа айналып, шындықты айту қабілетін жоғалтты. Ол кейде әскери, кейде дипломат болып көрінетін қарыздар беруші еді".