Кіріспе

Сигналды өңдеудегі шу

Жасанды шу – адамдар жасаған толқындар, дірілдер, естілетін дыбыстар, электромагниттік сигналдар немесе басқа да күшті әсер ететін факторлар. Жасанды шу әртүрлі жағдайларда, әртүрлі мақсаттар үшін қолданылады. Ол тәжірибелік зерттеулерде, қалалық ортада және спортта маңызды рөл атқарады, бақыланатын күшті әсерлерге реакцияны бағалауға немесе түрлі орталарда атмосфераны күшейтуге мүмкіндік береді.

Эксперименттік зерттеулерде

Эксперименттік жағдайда жасанды шу – субъектілердің әртүрлі күштіліктегі сигналдарға қалай ден қоятынын зерттеуге арналған құрал. Бұл шудың жиілігін немесе амплитудасын өзгерту арқылы, мысалы, микрофондағы шуды басу сүзгілерінің тиімділігін сынауды қамтиды. Зерттеушілер құрылғының шуды және шу емес сигналдарды тиімді түрде ажырата алатынын анықтау үшін нақты шу үлгілерін жасау арқылы зерттейді.

Қалалық ортада

Қалаларда 'жасанды шу' термині көбінесе адам қызметіне байланысты дыбыстарды, мысалы, көлік шуы немесе жарық ластануын білдіреді. Бұл шулар қала дамудың тікелей емес салдары болып табылады және тұрғындардың өмір сапасына әсер етеді.

Спортта қолдану

Бастапқыда, спорттағы жанкүйерлердің шуы өз командаларын қолдаған жанкүйерлердің шапалақтарынан ғана туды. Көңіл көтерушілерді жұмысқа тарту дәстүрі, содан кейін мегафондар, мүйіздер мен сиыр қоңырауларын пайдалану осы қолдауды күшейту үшін қалыптасты. Қысылған ауа мүйіздерін енгізу жанкүйерлердің шу шығару мүмкіндігін одан әрі арттырды. Жау командаларын алаңдату мақсатымен жанкүйерлердің шуды стратегиялық түрде қолдануы, әсіресе колледж футболында марш-бандалардың маңызды рөл атқарғандығына байланысты, спорт мәдениетінің ажырамас бөлігіне айналды. Шу шығаруға қабілетті электрондық құрылғылардың кеңінен таралуы спорт лигаларын жасанды шуды реттеуге итермеледі. Мақсат – жанкүйерлердің ынтасын және ойынның әділдігін сақтау арасындағы тепе-толықтықты қамтамасыз ету. Электрондық құрылғыларды, мүйіздерді, қоңырауларды және басқа да шу шығаратын құрылғыларды пайдалануды шектеу үшін ережелер енгізілді. Көптеген лигалар Ұлттық футбол лигасының үлгісімен тікелей эфирде жазылған музыканы пайдалануға тыйым салды. Мысалы, «Индианаполис Колтс» командасының «Нью-Ингленд Пэтриотс» командасына қарсы жасанды шу қолданғаны туралы айыптаулар лигалардың осы ережелерді орындауда кездесетін қиындықтарды көрсетті. Нақты спорт түрлерінде шамадан тыс жасанды шу үшін санкциялар қолданылады. Мысалы, футболда «ойынды кешіктіру» айыппұл тағайындалуы мүмкін, ал баскетболда – техникалық бұзушылық ретінде қарастырылады. Арена футбол лигасы «Сан-Хосе СэйберКэтс» командасына қоңырау шалыны таратып отырғаны үшін айыппұл салды, бұл осы ережелерді сақтауға берілгендіктің мысалы. Тыйым салуға қарамастан, кейбір жанкүйерлер тобы, мысалы, Миссисипи штаты университетінің футбол жанкүйерлері, сиыр қоңыраулары сияқты тыйым салынған шу шығаратын құрылғыларды пайдалануды жалғастыруда, бұл жанкүйерлер дәстүрі мен реттеу шаралары арасындағы шиеленісті көрсетеді. Спорттағы жасанды шу, оның пайда болуынан бастап реттелуіне дейін, жанкүйерлер мәдениеті мен спортты басқару арасындағы динамикалық өзара әрекеттесуді көрсетеді. Әділ ойынды қамтамасыз ету мақсатымен жасалған ережелер, сонымен қатар жанкүйерлердің спорттық тәжірибеге қатысуы мен оның барысына әсер ету жолдарының өзгеруіне жауап береді.