Көгалды дауыс күшейткіш жүйелер

Кіріспе

Жалпыға қолданылатын іс-шараларға арналған күшейтілген дыбыс жүйесі, тікелей дыбыс күшейткіші

Дыбыс күшейту жүйесі – микрофондар, сигналды өңдеу құралдары, күшейткіштер және корпустағы динамиктердің жиынтығы, олардың барлығы қосымша микшерлік пульт арқылы басқарылады. Бұл жүйе тірі немесе жазылған дыбыстарды күшейтеді және оларды үлкен немесе алысқа таратуға мүмкіндік береді. Көптеген жағдайларда дыбыс күшейту жүйесі сахнадағы дыбыс көздерін күшейту немесе өзгерту үшін қолданылады, әдетте, реверб сияқты электрондық эффектілер арқылы, бастапқы дыбысты өзгертпей күшейтуден гөрі. Мысалы, стадиондағы рок-концерттегі дыбыс күшейту жүйесі өте күрделі болуы мүмкін: жүздеген микрофондар, күрделі тікелей дыбысты араластыру және сигналды өңдеу жүйелері, ондаған мың ватт қуатты күшейткіштер және бірнеше динамиктер тізімі, олардың барлығын аудио инженерлері мен техниктері бақылайды. Екінші жағынан, дыбыс күшейту жүйесі қарапайым аудио жүйе сияқты болуы мүмкін, мысалы, кішкентай кофейняда өнер танытатын әнші-гитаристтің 100 ватттық күшейткіш динамигіне қосылған бір микрофоны. Екі жағдайда да бұл жүйелер дыбысты күшейту үшін немесе оны кең аудиторияға тарату үшін қолданылады. Кейбір аудио инженерлері мен кәсіби аудио индустриясының өкілдері бұл жүйелерді дыбыс күшейту (SR) жүйелері немесе PA жүйелері деп атауға қатысты келіспейді. Кейбіреулер екі терминнің арасын технологиялық мүмкіндіктері бойынша ажыратады, ал басқалары қолданылу мақсатына қарай бөледі (мысалы, SR жүйелері тікелей іс-шараларды қолдау үшін, ал PA жүйелері ғимараттар мен мекемелерде сөйлеу мен жазылған музыканы қайта өндіру үшін). Кейбір аймақтарда немесе нарықтарда екі терминнің арасындағы айырмашылық маңызды, бірақ көптеген кәсіби орталарда бұл терминдер бір-бірімен алмастырылатын болып саналады.

Негізгі түсінік

Әдеттегі дыбысты күшейту жүйесі кіріс түрлендіргіштерінен (мысалы, микрофондардан) тұрады, олар адамның ән салуы сияқты дыбыс энергиясын электр сигналына айналдырады, сигнал процессорларынан, олар сигналдың сипаттамаларын өзгертеді (мысалы, басты және жоғары жиілікті реттейтін теңестіргіштер, сигналдың ең жоғары деңгейін төмендететін компрессорлар және т.б.), күшейткіштерден, олар нәтижесінде алынған сигналдың қуатты нұсқасын шығарады, ол динамиктіні қозғалта алады, және шығыс түрлендіргіштерінен (мысалы, динамиктерді корпуста) тұрады, олар сигналды қайтадан дыбыс энергиясына айналдырады (көрермендер мен орындаушылар еститін дыбыс). Бұл негізгі бөліктер көрермендерге, орындаушыларға немесе басқа адамдарға дыбысты күшейту және анықтап көрсетудің қажетті мақсатына жету үшін әртүрлі жеке компоненттерді қамтиды.

Сигнал жолы

Үлкен форматты жүйедегі дыбысты күшейту әдетте сигналдың кірісімен басталатын сигнал жолын қамтиды, бұл аспаптардың (электр гитарасы немесе электр бассы) немесе вокалист ән салатын микрофон немесе аспаптың немесе гитара күшейткішінің алдына қойылған микрофон болуы мүмкін. Бұл сигналдар қалың көп өзекті кабельдің (көбінесе жылан деп аталады) кіріс жақтарына қосылады. Жылан барлық кіріс сигналдарын бір немесе бірнеше араластыру консольдарына жеткізеді. Кофеханада немесе шағын түнгі клубта жыланды тек бір араластыру консоліне бағыттауға болады, оны аудио инженер сахнадағы дауыстар мен аспаптардың дыбысын және көлемін реттеу үшін пайдаланады, оны көрермендер негізгі динамиктер арқылы естиді және орындаушыларға бағытталған монитор динамиктерінің көлемін реттейді. Орта және үлкен орындар сахнадағы сигналдарды екі араластыру консоліне бағыттайды: үйдің алдыңғы жағы (FOH) және сахнаның монитор жүйесі, бұл көбінесе сахнаның жанында екінші араластырғыш болып табылады. Бұл жағдайларда кем дегенде екі аудио инженері қажет; біреуі FOH-тағы аудитория үшін негізгі миксті жасайды, ал екіншісі сахнадағы орындаушылар үшін мониторды араластырады. Сигнал араластыру консоліне кіргеннен кейін, дыбыс инженері бұл сигналды көптеген жолдармен реттей алады. Сигнал теңестірілуі мүмкін (мысалы, дыбыстың бас немесе үсті биіктігін реттеу арқылы), сығылуы мүмкін (жағымсыз сигнал шыңдарын болдырмау үшін) немесе панорамасы (сол немесе оң динамиктерге жіберіледі). Сигнал сыртқы эффект процессорына, мысалы, реверб эффектісіне жіберілуі мүмкін, ол сигналдың ылғалды (эффектті) нұсқасын шығарады, ол әдетте құрғақ (эффектсіз) сигналмен әр түрлі мөлшерде араластырылады. Көптеген электрондық эффекттер блоктары дыбысты күшейту жүйелерінде, соның ішінде цифрлық кідірту мен ревербте қолданылады. Кейбір концерттерде үндеуді түзету эффекттері қолданылады (мысалы, AutoTune), олар кез-келген әуеннен шыққан әнді электронды түрде түзетеді. Араластыру консольдарының әр кіру арнасында қосымша жіберулері бар, оларды auxes немесе aux sends ("қосалқы жіберу" дегеннің қысқартуы) деп те атайды, сондықтан әр түрлі қоспаны басқа мақсатта басқа жерге жіберуге болады. Aux sends-тің бір түрі - монитордың миксі үшін вокалды және аспаптық сигналдардың қоспасын жасау (бұл сахнадағы әншілер мен музыканттар монитор динамиктерінен немесе құлақ мониторларынан естиді). Аукс-жөнелтудің тағы бір пайдасы - белгілі бір арналардың әртүрлі мөлшерін таңдау (әр арнадағы аукс-жөнелту түймешіктері арқылы), содан кейін осы сигналдарды эффект процессорына бағыттау. Aux sends-тің екінші қолданылу үлгісі - рок-топтың барлық вокалды сигналдарын ревербациялық эффект арқылы жіберу. Реверб әдетте негізгі микстегі вокалға қосылса, әдетте электр бас және басқа да ырғақ бөлімдерінің аспаптарына қосылмайды. Одан кейін өңделген кіріс сигналдары консольдағы негізгі фейдерлерге араластырылады. Сигнал жолындағы келесі қадам, әдетте, орнатылған жүйенің көлеміне байланысты. Кіші жүйелерде негізгі шығыстар көбінесе қосымша эквалайзерге немесе тікелей қуат күшейткішке жіберіледі, бір немесе бірнеше дыбыс берушілер (әдетте екі, кіші орындарда сахнаның әр жағында немесе үлкен орындарда көп) сол күшейткішке қосылады. Үлкен форматты жүйелерде сигнал әдетте алдымен эквалайзер арқылы, содан кейін кроссовер арқылы бағытталады. Кроссовер сигналды бірнеше жиілік жолағына бөледі, әр жолақты төменгі, орта және жоғары жиілік сигналдары үшін бөлек күшейткіштерге және динамик корпустарына жібереді. Төмен жиіліктегі сигналдар күшейткіштерге, содан кейін субвуферлерге жіберіледі, ал орта және жоғары жиіліктегі дыбыстар әдетте толық ауқымды динамик шкафтарына қуат беретін күшейткіштерге жіберіледі. Дыбысты төменгі, орта және жоғары жиіліктерге бөлу үшін кроссоверді пайдалану барлық жиіліктерді бір ғана толық ауқымда дыбыс беруші жүйесі арқылы бағыттауға қарағанда "таза", айқын дыбысқа (би-көшейткішті қараңыз) әкелуі мүмкін. Дегенмен, көптеген шағын орындар әлі де толық ауқымды дыбыс беруші жүйесін қолданады, өйткені оны орнату оңай және арзан.

Sound reinforcement in a large format system typically involves a signal path that starts with the signal inputs, which may be instrument pickups (on an electric guitar or electric bass) or a microphone that a vocalist is singing into or a microphone placed in front of an instrument or guitar amplifier. These signal inputs are plugged into the input jacks of a thick multicore cable (often called a snake). The snake then delivers the signals of all of the inputs to one or more mixing consoles. In a coffeehouse or small nightclub, the snake may be only routed to a single mixing console, which an audio engineer will use to adjust the sound and volume of the onstage vocals and instruments that the audience hears through the main speakers and adjust the volume of the monitor speakers that are aimed at the performers. Mid to large size performing venues typically route the onstage signals to two mixing consoles: the front of house (FOH), and the stage monitor system, which is often a second mixer at the side of the stage. In these cases, at least two audio engineers are required; one to do the main mix for the audience at FOH and another to do the monitor mix for the performers on stage. Once the signal arrives at an input on a mixing console, this signal can be adjusted in many ways by the sound engineer. A signal can be equalized (e. g., by adjusting the bass or treble of the sound), compressed (to avoid unwanted signal peaks), or panned (that is sent to the left or right speakers). The signal may also be routed into an external effects processor, such as a reverb effect, which outputs a wet (effected) version of the signal, which is typically mixed in varying amounts with the dry (effect free) signal. Many electronic effects units are used in sound reinforcement systems, including digital delay and reverb. Some concerts use pitch correction effects (e. g., AutoTune), which electronically correct any out of tune singing. Mixing consoles also have additional sends, also referred to as auxes or aux sends (an abbreviation for "auxiliary send"), on each input channel so that a different mix can be created and sent elsewhere for another purpose. One usage for aux sends is to create a mix of the vocal and instrument signals for the monitor mix (this is what the onstage singers and musicians hear from their monitor speakers or in ear monitors). Another use of an aux send is to select varying amounts of certain channels (via the aux send knobs on each channel), and then route these signals to an effects processor. A common example of the second use of aux sends is to send all of the vocal signals from a rock band through a reverb effect. While reverb is usually added to vocals in the main mix, it is not usually added to electric bass and other rhythm section instruments. The processed input signals are then mixed to the master faders on the console. The next step in the signal path generally depends on the size of the system in place. In smaller systems, the main outputs are often sent to an additional equalizer, or directly to a power amplifier, with one or more loudspeakers (typically two, one on each side of the stage in smaller venues, or a large number in big venues) that are connected to that amplifier. In large format systems, the signal is typically first routed through an equalizer then to a crossover. A crossover splits the signal into multiple frequency bands with each band being sent to separate amplifiers and speaker enclosures for low, middle, and high frequency signals. Low frequency signals are sent to amplifiers and then to subwoofers, and middle and high frequency sounds are typically sent to amplifiers which power full range speaker cabinets. Using a crossover to separate the sound into low, middle and high frequencies can lead to a "cleaner", clearer sound (see bi amplification) than routing all of the frequencies through a single full range speaker system. Nevertheless, many small venues still use a single full range speaker system, as it is easier to set up and less expensive.

Кіріс түрлендіргіштер

Дыбысты күшейту жүйесінде көптеген түрдегі кіріс түрлендіргіштерін кездестіруге болады, микрофондар ең көп қолданылатын кіріс құрылғысы болып табылады. Микрофондарды олардың түрлендіру әдісі, полярлық диаграммасы немесе функционалдық қолданылуы бойынша жіктеуге болады. Дыбысты күшейтуде қолданылатын микрофондардың көпшілігі динамикалық немесе конденсаторлық микрофондар болып табылады. Кардиоидты микрофондар деп аталатын бағытталған микрофондардың бір түрі тікелей эфирде кеңінен қолданылады, өйткені олар бүйірден және арт жағынан келетін дыбысты азайтады, бұл сахналық монитор жүйесінен немесе басқа да көздерден туындаған қосымша шуды болдырмауға көмектеседі. Дыбысты күшейту үшін қолданылатын микрофондар әр түрлі орналастырылады және орнатылады, соның ішінде салмақты тіреуі бар тұғырлар, подиумға орнатылатын құрылғылар, галстукқа бекітілетін микрофондар, аспаптарға арналған құрылғылар және басқа да құлаққаптар. Аспаптың күштілігін қабылдау үшін микрофондар аспап күштілігінің алдына орнатылады. Басқа да құлаққапқа орнатылған және галстукқа бекітілген микрофондар көбінесе сымсыз жүйемен қолданылады, бұл орындаушылар мен спикерлерге еркін қозғалуға мүмкіндік береді. Құлаққапқа орнатылған микрофон технологиясын алғашқылардың бірі болып қабылдағандарға кантри әншісі Гарт Брукс, Кейт Буш және Мадонна кірді. Басқа да кіріс түрлендіргіштеріне электр гитаралар мен электр бас гитараларда қолданылатын магниттік датчиктер, скрипка сияқты аспаптарда қолданылатын контакттік микрофондар, сондай-ақ грампластинка ойнатқыштардағы пианино және фонограф датчиктері (картридждер) жатады. Синтезаторлар сияқты электронды аспаптардың шығыс сигналы тікелей микшерлік консольге бағытталуы мүмкін. Консольдің кірісіне бейімдеу үшін кейбір көздерге DI блогы қажет болуы мүмкін.

Сымсыз

Сымсыз жүйелер көбінесе электр гитарасы, бас-гитара, қолға ұсталатын микрофондар және ішкі мониторлар жүйелері үшін қолданылады. Бұл орындаушыларға қойылым кезінде сахнада еркін қозғалуға немесе тіпті көрермендердің қатарына шығуға, кабельдерге шалығу немесе оларды суырып алу туралы алаңдамай мүмкіндік береді.

Араластыру консольдары

Микшерлік консольдар – дыбыс күшейту жүйесінің тірегі болып табылады. Дыбыс инженері осы консоль арқылы әрбір сигналдың дыбыс деңгейі мен тембрін реттей алады, ол вокалистің микрофоны немесе электр бас-гитараның сигналы болсын, сондай-ақ осы дыбыс көздерін араластырып, теңестіріп, әртүрлі эффектілер қоса алады. Тікелей эфирде дыбыс микстеуі үшін техникалық және шығармашылық қабілеттердің үйлесімі қажет. Дыбыс инженері динамиктер мен күшейткіштерді орнату, эффекттер мен басқа да технологиялар туралы терең білімге және музыканың қалай дыбысталуы керектігін анық естіп түсінуге ие болуы керек, соның арқасында сапалы микс жасауға мүмкіндік алады. Бір дыбыс күшейту жүйесінде әртүрлі мақсаттар үшін бірнеше консольдер қолданылуы мүмкін. Үйдің алдыңғы (FOH) микшерлік консолі әдетте оператор сахнадағы оқиғаны көріп, көрермендер естіп жатқан дыбысты ести алатындай етіп орналастырылады. Телевизиялық эфирлер мен жазулар үшін микшерлік консоль жабық кабинада немесе сыртқы студиялық фургонда орналастырылуы мүмкін. Ірі музыкалық өндірістер көбінесе сахнадағы музыканттарға арналған жеке микстер жасау үшін бөлек сахналық монитор консолін пайдаланады. Бұл консольдер әдетте сахнаның шетіне орналастырылады, соның арқасында оператор сахнадағы музыканттармен байланыса алады.

Сигнал процессорлары

Барлар мен клубтар сияқты шағын орындарға арналған кішкентай PA жүйелері енді бұрын тек кәсіби деңгейдегі жабдықтарда ғана болатын мүмкіндіктермен жабдықталған, мысалы, цифрлық реверберация эффектілері, графикалық эквалайзерлер және кейбір модельдерде аудио кері байланысты электронды түрде анықтап, алдын алатын схемалар бар. Цифрлық эффекттер блогы бірнеше алдын ала орнатылған және өзгертілетін реверберация, эхо және осыған ұқсас эффектілерді ұсына алады. Цифрлық динамиктерді басқару жүйелері дыбыс инженерлеріне цифрлық кешігуді (динамиктердің бір-бірімен үйлесімді жұмыс істеуін қамтамасыз ету үшін), лимиттерді, кроссовер функцияларын, EQ фильтрлерін, компрессияны және басқа да функцияларды бір тіктөртбұрышты корпусқа орнатылатын бір құрылымда ұсынады. Бұрынғы онжылдықтарда дыбыс инженерлері осы міндеттерді орындау үшін көптеген ракқа орнатылған аналогты эффекттер блогын тасымалдауға мәжбүр болған.

Теңестіруші

Эквалайзерлер – аудиоинженерлерге арнадағы, топтағы (мысалы, барабан жиынтығындағы барлық микрофондар) немесе бүкіл сахнаның дыбыстық қоспасындағы дыбыстың тоны мен жиілігін басқаруға мүмкіндік беретін электрондық құрылғылар. Үйдегі стереожүйенің басы мен жоғары жиіліктерді реттеу мүмкіндігі – эквалайзердің қарапайым түрі. Кәсіби дыбыс күшейту жүйелерінде эквалайзерлер үш түрде кездеседі: сөрелік эквалайзерлер (әдетте, төмен және жоғары жиіліктердің кең ауқымы үшін), графикалық эквалайзерлер және параметрлік эквалайзерлер. Графикалық эквалайзерлерде жиілік-жауап қисығын графикте көрсетуге ұқсайтын тігінен жылғалатын фейдерлер (басқару элементтері) болады. Фейдерлерді белгілі бір жиілік диапазондарын күшейту немесе әлсіздету үшін пайдалануға болады. Эквалайзерлерді қолдану арқылы, әншінің төменгі регистрінде әлсіз дыбысы сияқты, тым әлсіз жиіліктерді күшейтуге болады. Сонымен қатар, «гулдеп» дыбысталатын бас-барабан немесе тым резонансты дредноут гитарасы сияқты тым қатты жиіліктерді әлсіздетуге болады. Дыбыс күшейту жүйелері әдетте үштен бір октавалық жиілік орталықтары бар графикалық эквалайзерлерді қолданады. Олар негізгі дыбыс беру жүйесіне немесе сахнадағы мониторларға баратын шығыс сигналдарын теңестіру үшін қолданылады. Параметрлік эквалайзерлер көбінесе араластыру консольдерінің әр арнасына, әдетте орта жиіліктер үшін орнатылады. Олар жеке құрылымдық блоктар ретінде де қол жетімді, оларды араластыру тақтасына қосуға болады. Параметриялық эквалайзерлерде әдетте тұтқалар және кейде батырмалар болады. Аудиоинженер қандай жиілік диапазонын күшейту немесе әлсіздетуді таңдай алады, содан кейін осы жиілік диапазонын қаншалықты өзгертуді реттеу үшін қосымша тұтқаларды пайдаланады. Параметриялық эквалайзерлер алғаш рет 1970 жылдары танымал болды және содан бері көптеген инженерлер үшін бағдарламалық эквалайзердің таңдаулы түрі болып табылады. Эквалайзерлерге және аудиоконсольдерге жоғары өткізгіш (төмен жиілікті кесу) және/немесе төмен өткізгіш (жоғары жиілікті кесу) сүзгілер де орнатылуы мүмкін. Жоғары және төмен өткізгіш сүзгілер берілген арнаның жиілік диапазонын шектейді. Өте төмен жиілікті дыбыс сигналдарын (инфрадыбыс немесе субдыбыс) кесу, естілмейтін және төмен жиілікті динамиктерге зиян келтіруі мүмкін күшейткіш қуатының ысырабын азайтады. Радиожиіліктердің, жарықтандыруды басқарудың немесе қуат күшейткіштеріне енетін цифрлық схемалардың кедергісін болдырмау үшін ультрадыбыстық энергияны кесуге төмен өткізгіш сүзгі пайдалы. Мұндай сүзгілер жиілік диапазонын толық басқару үшін графикалық және параметрлік эквалайзерлермен біріктіріледі. Бірге қолданылатын жоғары және төмен өткізгіш сүзгілер жолақты өткізгіш сүзгі ретінде жұмыс істейді, есту спектрінен жоғары және төменгі жағымсыз жиіліктерді жояды. Ал тоқтату сүзгісі керісінше жұмыс істейді, ортадағы бір жиілік диапазонын қоспағанда, барлық жиіліктерді өткізеді. Кері байланысты басушы, микропроцессорды пайдаланып, кері байланыстың басталуын автоматты түрде анықтайды және кері байланысқа қатысты белгілі бір жиілікте немесе жиіліктерде тар жолақты тоқтату сүзгісін (ішек сүзгісі) қолданады.

Equalizers are electronic devices that allow audio engineers to control the tone and frequencies of the sound in a channel, group (e. g., all the mics on a drumkit) or an entire stage's mix. The bass and treble controls on a home stereo are a simple type of equalizer. Equalizers exist in professional sound reinforcement systems in three forms: shelving equalizers (typically for a whole range of bass and treble frequencies), graphic equalizers and parametric equalizers. Graphic equalizers have faders (vertical slide controls) which together resemble a frequency response curve plotted on a graph. The faders can be used to boost or cut specific frequency bands. Using equalizers, frequencies which are too weak, such as a singer with modest projection in their lower register, can be boosted. Frequencies which are too loud, such as a "boomy" sounding bass drum, or an overly resonant dreadnought guitar can be cut. Sound reinforcement systems typically use graphic equalizers with one third octave frequency centers. These are typically used to equalize output signals going to the main loudspeaker system or the monitor speakers on stage. Parametric equalizers are often built into each channel in mixing consoles, typically for the mid range frequencies. They are also available as separate rack mount units which can be connected to a mixing board. Parametric equalizers typically use knobs and sometimes buttons. The audio engineer can select which frequency band to cut or boost, and then use additional knobs to adjust how much to cut or boost this frequency range. Parametric equalizers first became popular in the 1970s and have remained the program equalizer of choice for many engineers since then. A high pass (low cut) and/or low pass (high cut) filter may also be included on equalizers or audio consoles. High pass and low pass filters restrict a given channel's bandwidth extremes. Cutting very low frequency sound signals (termed infrasonic, or subsonic) reduces the waste of amplifier power which does not produce audible sound and which moreover can be hard on the low range speakers. A low pass filter to cut ultrasonic energy is useful to prevent interference from radio frequencies, lighting control, or digital circuitry creeping into the power amplifiers. Such filters are often paired with graphic and parametric equalizers to give the audio engineer full control of the frequency range. High pass filters and low pass filters used together function as a band pass filter, eliminating undesirable frequencies both above and below the auditory spectrum. A band stop filter, does the opposite. It allows all frequencies to pass except for one band in the middle. A feedback suppressor, using an microprocessor, automatically detects the onset of feedback and applies a narrow band stop filter (a notch filter) at specific frequency or frequencies pertaining to the feedback.

Компрессорлар

Динамикалық диапазонды сығыстыру аудиоинженерге аудиосигналдардың динамикалық диапазонын басқаруға көмектесу үшін жасалған. Автоматты компрессорлар ойлап табылғанға дейін аудиоинженерлер бірдей мақсатқа "фадерлерді басқару" арқылы қол жеткізетін, миксті мұқият тыңдап, тым қатты естілетін әншінің немесе аспаптың фадерін төмендету арқылы жететін. Компрессор бұл жұмысты белгілі бір деңгейден (шегінен) жоғары сигналдың күшейісін, қатынас коэффициентімен анықталатын белгілі бір мөлшерге төмендету арқылы іске асырады. Көптеген қолжетімді компрессорлар операторға әдетте 1:1 мен 20:1 аралығында қатынас коэффициентін таңдауға мүмкіндік береді, ал кейбіреулері ∞:1 дейін орнатуға рұқсат етеді. Жоғары сығылу қатынасы бар компрессор көбінесе лимитер деп аталады. Компрессордың сигналдың күшейісін реттеу жылдамдығы (шабуыл және босату) әдетте реттеледі, сондай-ақ құрылғының соңғы шығысы немесе күшейісті қалпына келтіру де реттеледі. Компрессордың қолданылу салалары кең ауқымды. Кейбір қолданыстарда компоненттерді қорғау және күшейіс құрылымын басқару үшін лимитерлер қолданылады. Компрессорды қолдана отырып, сигналды көркемдік тұрғыдан өңдеу – бұл микс инженерлерінің айқындықты жақсарту немесе бағдарламалық материалға қатысты сигналды шығармашылықпен өзгерту үшін кеңінен қолданатын субъективті әдіс. Көркемдік сығыстырудың мысалы – қазіргі заманғы рок-барабан жиынтығының әртүрлі бөліктерінде қолданылатын күшті сығылу. Барабандар күштірек және толық дыбысталып сезіну үшін өңделеді.

Шу қақпалары

Шу қақпасы белгіленген шекті деңгейден төмен сигналдарды үндемейді. Шу қақпасының функциясы, белгілі бір жағынан, компрессордың функциясына кері. Шу қақпалары бағдарламаға қатысы жоқ дыбыстарды қабылдайтын микрофондар үшін пайдалы, мысалы, микрофонмен жабдықталған электр гитара күшейткішінің гулы немесе министрдің трибунадағы қағаздардың сыбсырылуы. Шу қақпалары сондай-ақ көптеген хард-рок және металл топтарында барабан жиынтығының барабандарына жақын орналасқан микрофондарды өңдеу үшін де қолданылады. Шу қақпасы болмаса, едендік барабан сияқты нақты бір аспаптың микрофоны жақын жердегі барабандар мен тарелкалардан да сигналдарды қабылдайды. Шу қақпасы болғанда, барабан жиынтығындағы әрбір микрофонның сезімталдық шегін барабанға тікелей соққан дыбыс пен одан кейінгі өшуін ғана естілетіндей етіп орнатуға болады, жақын маңдағы басқа дыбыстарды емес.

Әсерлер

Реверберация және кідіру эффектілері дыбысты күшейту жүйелерінде микстің дыбысын жақсарту және қажетті көркемдік эффект жасау үшін кеңінен қолданылады. Реверберация мен кідіру дыбысқа кеңістік сезімін қосады. Реверберация әншінің дауысын немесе аспапты кішкентай бөлмеден алып, үлкен залға дейін, тіпті физикалық әлемде жоқ кеңістікте екендей сезім беруі мүмкін. Көп жағдайда көрермендер реверберацияны байқамайды, себебі ол сигнал эффектісіз ("құрғақ") қалғаннан гөрі көбінесе табиғирақ естіледі. Тірі дыбыс үшін арналған көптеген заманауи микшерлік пульттерде реверберация эффектілері орнатылған. Басқа эффектілерге флангер, фазер және хор сияқты модуляциялық эффектілер, сондай-ақ спектрлік манипуляция немесе гармонизатор мен қоздырғыш сияқты гармоникалық эффектілер жатады. 2010 жылдардағы поп музыканы қайта жаңғырту кезінде эффектілерді қолдану жиі орындаушының студиялық жазбасындағы дыбысты жанды концертте қайта жасай беруге бағытталған. Мысалы, аудио инженер әншінің жазбаларында қолданған ерекше дауыстық эффектілерді шығару үшін Auto-Tune эффектін қолдануы мүмкін. Эффектілердің тиісті түрі, вариациясы және деңгейі өте субъективті және көбінесе өндірістің дыбыс инженері, әртістер, тобының жетекшісі, музыка продюсері немесе музыкалық директор бірлесіп анықтайды.

Қайта байланыс тетігі

Кері байланыс тежегіші жағымсыз аудио кері байланысты анықтап, оны әдетте жүйе сигналының жолына автоматты түрде жиіліктерді кесіп тастайтын сүзгі енгізу арқылы басады. Аудио кері байланыс қойылымға бөгет жасайтын, жағымсыз қатты, айқай-шу тудырады және баяндамашылар мен орындаушылардың, сондай-ақ көрермендердің құлақтарына зиян келтіруі мүмкін. Микрофоннан аудио кері байланыс микрофон мониторға немесе негізгі динамикке тым жақын болғанда пайда болады, ал дыбыс күшейту жүйесі осы дыбысты күшейтеді. Микрофон арқылы туындайтын аудио кері байланыс көбінесе жағымсыз құбылыс саналады, бірақ көптеген электр гитарашылар гитарадан туындайтын кері байланысты өнерлерінің бір бөлігі ретінде пайдаланады. Мұндай кері байланыс қасақана жасалғандықтан, дыбыс инженері оның алдын алуға тырыспайды.

Қуат күшейткіштер

Қуат күшейткіші – желілік деңгейдегі сигналды күшейту үшін электр қуатын және тізбектерін пайдаланатын, ал дыбыс шығару үшін динамикті қосуға жеткілікті электр қуатын беретін электрондық құрылғы. Барлық динамиктер, соның ішінде құлақаспаптар, қуат күшейткішін қажет етеді. Көптеген кәсіби аудио қуат күшейткіштері кесуден қорғауды қамтамасыз етеді, әдетте, шектеудің бір түрі ретінде. Қуат күшейткішін кесуге жеткізу динамиктерге зиян келтіруі мүмкін. Күшейткіштер, әдетте, шығыстағы қысқа тұйықталудан және қызудан да қорғайды. Аудио инженерлері жеткілікті мөлшердегі кеңістігі бар күшейткіштерді таңдайды. Кеңістік – бұл аудио жүйенің сигналды өңдеу мүмкіндіктерінің белгіленген номиналды деңгейден асып түсетін мөлшері. Кеңістікті, мысалы, клиппинг арқылы жүйені немесе аудио сигналын зақымдамай, номиналды деңгейден асып кетуге мүмкіндік беретін уақытша аудио шыңдарын қамтитын қауіпсіздік аймағы ретінде қарастыруға болады. Стандарттау органдары номиналды деңгей және кеңістікке қатысты ұсынымдарында әртүрлі. Жеткілікті кеңістігі бар күшейткіштерді таңдау сигналдың таза және бұрмаланбауын қамтамасыз етеді. Көптеген дыбыс күшейту жабдықтары сияқты, кәсіби қуат күшейткіштері де әдетте стандартты 19 дюймдік тіректе орнатылуға арналған. Тіректегі күшейткіштер көбінесе тасымалдау кезінде жабдыққа зақым келтірудің алдын алу үшін жол корпустарында орналастырылады. Белсенді динамиктерде өндіруші таңдаған, динамик талаптарына сәйкес келетін ішкі күшейткіштер орнатылған. Кейбір белсенді динамиктерде теңестіру, кроссовер және араластыру схемалары да бар. Күшейткіштер едәуір жылу шығара алатындықтан, операторлар үшін күшейткіштерді жабдық тіректеріне орнатқанда жылуды тарату маңызды фактор болып табылады. Көптеген қуат күшейткіштерінде жылуды тарату үшін ішкі желдеткіштер орнатылған. Жылу жинағыштар шаңмен бітелуі мүмкін, бұл күшейткіштің салқындату қабілетіне кері әсер етеді. 1970 және 1980 жылдары көптеген ПА жүйелерінде ауыр AB класты күшейткіштер қолданылды. 1990 жылдардың соңында ПА қолданбаларындағы қуат күшейткіштері жеңіл, кішкентай, қуатты және тиімді болды, коммутациялық қуат көздері мен D класты күшейткіштердің қолданылуы артып, салмақ пен орынды үнемдеуге, сондай-ақ тиімділікті арттыруға мүмкіндік берді. Көбінесе теміржол вокзалдарында, стадиондарда және әуежайларда орнатылатын D класты күшейткіштер ескі күшейткіштерге қарағанда аз қосымша салқындатумен және жоғары тіректе орналастыру тығыздығымен жұмыс істей алады. Цифрлық динамиктерді басқару жүйелері (DLMS), бір құрылғыда цифрлық кроссовер функцияларын, сығылуды, шектеуді және басқа да мүмкіндіктерді біріктіретін жүйелер, араластыру консолінен келетін дыбысты өңдеуге және оны әртүрлі күшейткіштерге бағыттауға қолданылады. Жүйелер бірнеше динамиктерді қамтуы мүмкін, олардың әрқайсысы белгілі бір жиілік диапазонына (мысалы, бас, орта және жоғары жиіліктер) оңтайландырылған өз шығысына ие. DLMS көмегімен дыбыс күшейту жүйесін екі немесе үш күшейткішпен күшейту, әр күшейткішке тек оның динамигіне сәйкес келетін жиіліктерді жіберіп, пассивті кроссовер схемаларына байланысты шығындарды жою арқылы күшейткіш қуатын тиімді пайдалануға мүмкіндік береді.

A power amplifier is an electronic device that uses electrical power and circuitry to boost a line level signal and provides enough electrical power to drive a loudspeaker and produce sound. All loudspeakers, including headphones, require power amplification. Most professional audio power amplifiers also provide protection from clipping typically as some form of limiting. A power amplifier pushed into clipping can damage loudspeakers. Amplifiers also typically provide protection against short circuits across the output and overheating. Audio engineers select amplifiers that provide enough headroom. Headroom refers to the amount by which the signal handling capabilities of an audio system exceed a designated nominal level. Headroom can be thought of as a safety zone allowing transient audio peaks to exceed the nominal level without damaging the system or the audio signal, e. g., via clipping. Standards bodies differ in their recommendations for nominal level and headroom. Selecting amplifiers with enough headroom helps to ensure that the signal will remain clean and undistorted. Like most sound reinforcement equipment, professional power amplifiers are typically designed to be mounted within standard 19 inch racks. Rack mounted amps are typically housed in road cases to prevent damage to the equipment during transportation. Active loudspeakers have internally mounted amplifiers that have been selected by the manufacturer to match the requirements of the loudspeaker. Some active loudspeakers also have equalization, crossover and mixing circuitry built in. Since amplifiers can generate a significant amount of heat, thermal dissipation is an important factor for operators to consider when mounting amplifiers into equipment racks. Many power amplifiers feature internal fans to draw air across their heat sinks. The heat sinks can become clogged with dust, which can adversely affect the cooling capabilities of the amplifier. In the 1970s and 1980s, most PAs employed heavy class AB amplifiers. In the late 1990s, power amplifiers in PA applications became lighter, smaller, more powerful, and more efficient, with the increasing use of switching power supplies and class D amplifiers, which offered significant weight and space savings as well as increased efficiency. Often installed in railroad stations, stadia, and airports, class D amplifiers can run with minimal additional cooling and with higher rack densities, compared to older amplifiers. Digital loudspeaker management systems (DLMS) that combine digital crossover functions, compression, limiting, and other features in a single unit are used to process the mix from the mixing console and route it to the various amplifiers. Systems may include several loudspeakers, each with its own output optimized for a specific range of frequencies (i. e. bass, midrange, and treble). Bi amping and tri amping of a sound reinforcement system with the aid of a DLMS results in more efficient use of amplifier power by sending each amplifier only the frequencies appropriate for its respective loudspeaker and eliminating losses associated with passive crossover circuits.

Негізгі дыбыс берушілер

Қарапайым және арзан PA динамигі бір толық диапазонды динамик драйверінен тұруы мүмкін, ол тиісті корпусқа орналастырылған. Көбінесе, дыбысты күшейту үшін арнайы, кәсіби деңгейдегі динамиктер қолданылады. Кроссовер желісі әртүрлі жиіліктерді тиісті драйверлерге бағыттайды. 1960 жылдары мүйіздік театр және PA динамиктері көбінесе тік сызықта орнатылған бірнеше драйверлерден тұратын бағаналар түрінде кездесетін. 1970-ші жылдар мен 1980-ші жылдардың басында динамиктерді жобалауда жаңашылдықтар кезеңі болды, көптеген дыбыс күшейту компаниялары коммерциялық драйверлерді пайдалана отырып, өз динамиктерін жасады. Жаңашылдықтардың басты салалары корпус дизайны, беріктігі, оңай қаптау және тасымалдау, сондай-ақ орнатудың қарапайымдығы болды. Осы кезеңде үлкен концерттерде негізгі динамиктерді іліп қою немесе ұшыру да енгізілді. 1980-ші жылдары ірі динамик өндірушілер 1970-ші жылдардағы жаңашылдықтарды пайдалана отырып, стандартты өнімдерді шығара бастады. Бұл көбінесе 12", 15" немесе қос 15" вуферлері және жоғары жиілікті қоңырауға қосылған жоғары жиілікті драйвері бар кішкентай екі жол жүйелер болды. 1980-ші жылдары дыбыс күшейту нарығына бағытталған динамик компаниялары пайда болды. 1990-шы жылдарда желілік массивтер енгізілді, онда тиімділікті арттыру және біркелкі таралу мен жиілік жауабын қамтамасыз ету үшін кішкентай корпусшаларда тік бойымен орналасқан ұзын тік массивтер қолданылды. Трапеция тәрізді корпусшалар танымал болды, өйткені бұл пішін оларды оңай тізуге мүмкіндік берді. Осы кезеңде үш аяқты тұрақтарға орнатылған арзан пластикалық корпусшалар да пайда болды. Көптеген модельдерде кіріктірілген қуат күшейткіштері бар, бұл оларды кәсіби емес пайдаланушыларға орнату және сәтті пайдалану үшін ыңғайлы етті. Бұл қарапайым қуатты динамиктерден алынатын дыбыс сапасы жүзеге асырылуына байланысты әртүрлі болады. Көптеген дыбыс күшейту динамик жүйелері шамадан тыс қуаттан немесе оператор қателігінен зақымдануды болдырмау үшін қорғаныш схемаларын қамтиды. Ресеттелетін сақтандырғыштар, ток шектегіш арнайы шамдар және автоматты қосқыштар драйверлердің бұзылуын азайту үшін жеке немесе біріктіріліп қолданылды. Сол кезеңде кәсіби дыбыс күшейту индустриясы Neutrik Speakon NL4 және NL8 қосқыштарын стандартты динамик қосқыштары ретінде қабылдады, бұл 1/4" ұяларды, XLR қосқыштарын және Cannon көп қосқыштарын алмастырды, олардың барлығы ең көп дегенде 15 ампер токпен шектелген. XLR қосқыштары әлі де активті динамик корпусшаларының стандартты кіріс қосқышы болып табылады. Пайдаланушыларға оларды асыра жүктемеуге көмектесу үшін, динамиктердің максималды қуаттылығын көрсететін қуат рейтингі (Ватт) бар. Аудио инженерлік қоғамы (AES) және динамик өнеркәсіптік тобы ALMA-ның EIA 426 сынақ стандартын әзірлеудегі күш-жігерінің арқасында қуатты басқару сипаттамалары сенімді болды. Кішкентай орындарға арналған жеңіл, портативті динамик жүйелері музыканың төмен жиілікті бөліктерін (электр бас, бас барабан және т.б.) қоректендірілген сабвуферге бағыттайды. Төмен жиілікті энергияны бөлек күшейткішке және сабвуферге бағыттау жүйенің бас жауабын едәуір жақсарта алады. Сонымен қатар, айқындықты арттыруға болады, өйткені төмен жиілікті дыбыстар динамик жүйелерінде интермодуляция және басқа да бұрмалауларға әкелуі мүмкін. Кәсіби дыбыс күшейту динамик жүйелері көбінесе сахна аумағынан жоғары қауіпсіз ілу үшін арнайы жабдықтарды қамтиды, бұл дыбысты біркелкі таратуды қамтамасыз етеді және орындарда көріністі барынша арттырады.

A simple and inexpensive PA loudspeaker may have a single full range loudspeaker driver, housed in a suitable enclosure. More elaborate, professional caliber sound reinforcement loudspeakers may incorporate separate drivers to produce low, middle, and high frequency sounds. A crossover network routes the different frequencies to the appropriate drivers. In the 1960s, horn loaded theater and PA speakers were commonly columns of multiple drivers mounted in a vertical line within a tall enclosure. The 1970s to early 1980s was a period of innovation in loudspeaker design with many sound reinforcement companies designing their own speakers using commercially available drivers. The areas of innovation were in cabinet design, durability, ease of packing and transport, and ease of setup. This period also saw the introduction of the hanging or flying of main loudspeakers at large concerts. During the 1980s the large speaker manufacturers started producing standard products using the innovations of the 1970s. These were mostly smaller two way systems with 12", 15" or double 15" woofers and a high frequency driver attached to a high frequency horn. The 1980s also saw the start of loudspeaker companies focused on the sound reinforcement market. The 1990s saw the introduction of line arrays, where long vertical arrays of loudspeakers in smaller cabinets are used to increase efficiency and provide even dispersion and frequency response. Trapezoidal shaped enclosures became popular as this shape allowed many of them to be easily arrayed together. This period also saw the introduction of inexpensive molded plastic speaker enclosures mounted on tripod stands. Many feature built in power amplifiers which made them practical for non professionals to set up and operate successfully. The sound quality available from these simple powered speakers varies widely depending on the implementation. Many sound reinforcement loudspeaker systems incorporate protection circuitry to prevent damage from excessive power or operator error. Resettable fuses, specialized current limiting light bulbs, and circuit breakers were used alone or in combination to reduce driver failures. During the same period, the professional sound reinforcement industry made the Neutrik Speakon NL4 and NL8 connectors the standard speaker connectors, replacing 1/4" jacks, XLR connectors, and Cannon multipin connectors which are all limited to a maximum of 15 amps of current. XLR connectors are still the standard input connector on active loudspeaker cabinets. To help users avoid overpowering them, loudspeakers have a power rating (in watts) which indicates their maximum power capacity. Thanks to the efforts of the Audio Engineering Society (AES) and the loudspeaker industry group ALMA in developing the EIA 426 testing standard, power handling specifications became more trustworthy. Lightweight, portable speaker systems for small venues route the low frequency parts of the music (electric bass, bass drum, etc.) to a powered subwoofer. Routing the low frequency energy to a separate amplifier and subwoofer can substantially improve the bass response of the system. Also, clarity may be enhanced because low frequency sounds can cause intermodulation and other distortion in speaker systems. Professional sound reinforcement speaker systems often include dedicated hardware for safely flying them above the stage area, to provide more even sound coverage and to maximize sightlines within performance venues.

Мониторлық дыбыс берушілер

Мониторлық динамиктер, сондай-ақ, сахналық динамиктер деп те аталады, орындаушыларға өз ән айтуларын немесе ойнауларын естіуге көмектесу үшін сахнада қолданылатын динамиктердің корпустары болып табылады. Сондықтан, мониторлық динамиктер орындаушыға немесе сахнаның бір бөлігіне бағытталған. Оларға әдетте негізгі динамик жүйесіне жіберілетін араластырудан өзгеше вокалдық немесе аспаптық араластыру жіберіледі. Мониторлық динамиктердің корпустары көбінесе трапеция тәрізді болып келеді, сахна еденіне қойылғанда олардың дыбысы жоғары қарай орындаушыға қарай бағытталады. Екі жолмен, динамик конусы және рупордан тұратын қос драйверлі конструкциялар жиі кездеседі, себебі сахнада орынды үнемдеу үшін мониторлық динамиктер кішкентай болуы керек. Бұл динамиктерге, әдетте, негізгі динамик жүйесіне қарағанда аз қуат және дыбыс көлемі қажет, өйткені олар тек динамикке салыстырмалы түрде жақын тұрған бірнеше адамға дыбыс беруі керек. Кейбір өндірушілер динамиктерді кішкентай дыбыс жүйесінің бөлігі ретінде немесе мониторлық динамик ретінде пайдалануға мүмкіндік береді. Көптеген өндірушілер кіріктірілген күшейткіші бар қуатты мониторлық динамиктерді шығарады. Мониторлық динамиктерді құлаққа арналған мониторлардың орнына пайдалану көбінесе сахнадағы дыбыс деңгейінің жоғарылауына әкеледі, бұл кері байланыс мәселелерін тудыруы және олардың алдындағы орындаушылардың есту қабілетіне зиян келтіруі мүмкін. Сахнадағы орындаушы үшін дыбыстың нақтылығы да көбінесе төмендейді, себебі олар айналасындағы қосымша шуды естиді. Мониторлық динамиктерді пайдалану, белсенді (кіріктірілген күшейткіші бар) немесе пассивті, сахнада көбірек кабельдер мен жабдықтарды қажет етеді, нәтижесінде сахнада тәртіпсіздік туындайды. Осы факторлар, және басқа да себептер, құлаққа арналған мониторлардың танымалдылығының артуына ықпал етті.

Құлақ мониторлары

Құлақтағы мониторлар – тікелей эфирде ойнайтын орындаушының мониторы ретінде пайдалануға арналған құлаққаптар. Олар жекеге арналған немесе стандартты дизайнмен жасалған. Стандартты құлақтағы мониторлардың резеңке немесе көбікті ұштары болады, оларды кез келген адамның құлағына енгізуге болады. Жекеге арналған құлақтағы мониторлар аудиолог жасаған пайдаланушының құлағының қалыпы бойынша жасалады. Құлақтағы мониторлар көбінесе сымсыз беріліс жүйесімен бірге қолданылады, бұл орындаушыға мониторлық миксті қабылдай отырып, сахнада еркін қозғалуға мүмкіндік береді. Құлақтағы мониторлар оларды пайдаланушы орындаушы үшін жақсы оқшаулауды қамтамасыз етеді, сахнадағы дыбыс естілмейді және монитор инженері орындаушы үшін әлдеқайда дәл және айқын миксті ұсына алады. Құлақтағы мониторлармен әр орындаушыға жекеленген микс жіберуге болады; бұл мониторлық динамиктерде де мүмкін болғанмен, бір орындаушының құлақтағы мониторын басқа музыканттар ести алмайды. Бұл оқшаулаудың бір кемшілігі – орындаушы көрермендерді немесе микрофоны жоқ сахнадағы басқа орындаушылардың пікірлерін ести алмайды (мысалы, бас гитарашы барабаншымен сөйлескісі келсе). Бұл үлкен өндірістерде көрермендерге қаратылған микрофондарды орнату арқылы шешіледі, олар құлаққа жіберілетін мониторлық микстің құрамына қосылады. Кай Хараданың «Операның жасырын құпиясы» деген мақаласында опера үйлері «ғимараттың акустикалық архитектурасындағы кемшіліктерді жою үшін» электрондық дыбыс күшейту жүйелерін қолдана бастағаны айтылған. Операға келушілер арасында туған дау-дамаске қарамастан, Харада акустикалық күшейту жүйелерін қолданатын опера үйлерінің ешқайсысы «әдеттегі Бродвей стиліндегі дыбыс күшейту жүйесін қолданбайтынын, онда әншілердің көпшілігі, егер барлығы болмаса, театрдың әр жеріне шашырап орналасқан көзге көрінбейтін динамиктерге қосылған радио микрофондарымен жабдықталған» деп атап көрсеткен. Керісінше, көптеген опера үйлері дыбыс күшейту жүйесін акустикалық жақсарту үшін, сондай-ақ сахна сыртындағы дауыстарды, сахнадағы диалогты және дыбыстық эффекттерді (мысалы, «Тоска» операсындағы шіркеу қоңыраулары немесе Вагнер операларындағы дауыл) күшейту үшін пайдаланады. Бұл жүйелер микрофондарды, компьютерлік өңдеуді («кездік, фаза және жиілік жауабын өзгертумен») пайдаланады, содан кейін сигналды «өнер көрсету алаңының шеттеріне орналастырылған көптеген динамиктерге» жібереді. VRAS – тағы бір дыбыс күшейту жүйесі, ол «бөлмеде орналасқан микрофондарға негізделген әртүрлі алгоритмдерді» қолданады. Берлиндегі Deutsche Staatsoper және Торонтодағы Hummingbird Centre LARES жүйесін пайдаланады. Лос-Анджелестегі Ахмансон театры, Лондондағы Корольдік ұлттық театры және Нью-Йорктегі Вивиан Бомонт театры SIAP жүйесін пайдаланады.

In ear monitors are headphones that have been designed for use as monitors by a live performer. They are either of a universal fit or custom fit design. The universal fit in ear monitors feature rubber or foam tips that can be inserted into virtually anybody's ear. Custom fit in ear monitors are created from an impression of the user's ear that has been made by an audiologist. In ear monitors are almost always used in conjunction with a wireless transmitting system, allowing the performer to freely move about the stage while receiving their monitor mix. In ear monitors offer considerable isolation for the performer using them, no on stage sound is heard and the monitor engineer can deliver a much more accurate and clear mix for the performer. With in ear monitors, each performer can be sent their own customized mix; although this was also the case with monitor speakers, the in ear monitors of one performer cannot be heard by the other musicians. A downside of this isolation is that the performer cannot hear the crowd or the comments from other performers on stage that do not have microphones (e. g., if the bass player wishes to communicate to the drummer). This has been remedied in larger productions by setting up microphones facing the audience that can be mixed into the in ear monitor sends. Kai Harada's article Opera's Dirty Little Secret states that opera houses have begun using electronic acoustic enhancement systems " to compensate for flaws in a venue's acoustical architecture." Despite the uproar that has arisen amongst operagoers, Harada points out that none of the opera houses using acoustic enhancement systems " use traditional, Broadway style sound reinforcement, in which most if not all singers are equipped with radio microphones mixed to a series of unsightly loudspeakers scattered throughout the theatre." Instead, most opera houses use the sound reinforcement system for acoustic enhancement, and for subtle boosting of offstage voices, onstage dialogue, and sound effects (e. g., church bells in Tosca or thunder in Wagnerian operas). These systems use microphones, computer processing "with delay, phase, and frequency response changes", and then send the signal " to a large number of loudspeakers placed in extremities of the performance venue." Another acoustic enhancement system, VRAS uses " different algorithms based on microphones placed around the room." The Deutsche Staatsoper in Berlin and the Hummingbird Centre in Toronto use a LARES system. The Ahmanson Theatre in Los Angeles, the Royal National Theatre in London, and the Vivian Beaumont Theater in New York City use the SIAP system.

Лекция залдары мен конференц-залдар

Лекция залдары мен конференция залдарында үлкен залда сөзді анық қайта жаңғырту қиындық тудырады, мұндай залдардың беттері дыбыстың қайталануына, эхо тудыруына мүмкіндік береді. Сөзді қайта жаңғыртудың бір мәселесі – адам дауысын жазуға қолданылатын микрофон қағаздың сыңғырлауы сияқты қосымша дыбыстарды да қабылдауы мүмкін. Микрофонды бағытталғанрақ ету, артық фондық шуды азайтуға көмектеседі. Конференцияда сөйлейтін адамдарға тікелей эфирде дауыс берудің тағы бір қиындығы – кәсіби әншілермен салыстырғанда, форумға шақырылған адамдар микрофонның қалай жұмыс істейтінін білмеуі мүмкін. Кейбір адамдар микрофонды динамикке немесе монитор динамигіне қарай бағыттауы мүмкін, бұл дыбыстың кері байланысына әкелуі мүмкін. Кейбір конференцияларда дыбыс инженерлері панельдік конференциялар немесе пікірталас кезінде көптеген сөйлейтін адамдар үшін микрофондарды қамтамасыз етуі керек. Кейбір жағдайларда, жағымсыз фондық шуды азайту және кері байланыс пайда болу мүмкіндігін төмендету үшін, микрофон деңгейін басқару және сөйлемейтін микрофондардың арналарын өшіру үшін автоматты микшерлер қолданылады.

Спорттық дыбыс жүйелері

Спорттық ғимараттардағы жүйелер көбінесе айқын эхомен күресуі керек, бұл сөйлеуді түсініксіз етеді. Спорттық және ойын-сауық дыбыс жүйелері сыртқы ортаның да қиындықтарына тап болады, мысалы, ашық стадиондардағы ауа райына төзімді динамиктер және бассейндердегі ылғал мен шашырауға төзімді динамиктер. Спорттық дыбыс күшейту жүйелерін орнатудағы тағы бір мәселе – көптеген ареналар мен стадиондарда көрермендер ойын алаңының барлық төрт жағында орналасады. Бұл 360 градусқа толық дыбыспен қамтуды талап етеді. Бұл музыкалық фестивальдер мен концерт залдарындағы жағдайдан өте өзгеше, онда музыканттар сахнада болады, ал көрермендер сахнаның алдында отырады.

Құру және сынау

Үлкен дыбыс күшейту жүйелерін дыбыс инженерлері мен дыбыс техниктері жобалайды, орнатады және пайдаланады. Жаңадан салынған ғимараттың жобалау кезеңінде дыбыс инженерлері сәулетшілермен және мердігерлермен бірге жұмыс істейді, ұсынылып отырған жоба динамиктерді орналастыруға және дыбыс техниктері мен дыбыс жабдықтарына арналған орынды қамтамасыз етуге мүмкіндік беретініне көз жеткізеді. Дыбыс инженерлері сондай-ақ кеңістік пен оның мақсатына ең қолайлы аудио компоненттерін таңдау және осы компоненттерді дұрыс орналастыру мен орнату бойынша кеңес береді. Орнату кезеңінде дыбыс инженерлері жоғары қуатты электр компоненттерінің қауіпсіз орнатылып, қосылғанын, ал төбеге немесе қабырғаға орнатылған динамиктердің дұрыс орнатылғанын (немесе "ілінгенін") қамтамасыз етеді. Дыбыс күшейту компоненттері орнатылғаннан кейін, дыбыс инженерлері жүйені сынап, калибрлейді, осылайша оның дыбыс шығаруы жиілік спектрі бойынша біркелкі болады.

Жүйені сынау

Дыбысты күшейту жүйесі кірісінен шығысына дейін кез келген өңдеуден өтіп, сигналды бояу немесе бұрмалаусыз дәл қайталай алуға тиіс. Дегенмен, орынның көлемі, пішіні, құрылыс материалдары және тіпті адамдар тығыздығының өзгешелігіне байланысты, жүйені алдын ала калибрлеусіз мұны істеу әрқашан мүмкін емес. Мұны бірнеше тәсілмен жасауға болады. Жүйені калибрлеудің ең ерте әдісі – жақсы естілетін құлақтар, сынақ материалдары (мысалы, музыка немесе сөз), графикалық эквалайзер және қажетті жиілік жауабымен таныс болу. Содан кейін жүйе арқылы сынақ материалдарын тыңдап, байқалатын жиілік ауытқуларын немесе резонанстарды анықтап, эквалайзерді қолдана отырып түзету керек. Инженерлер әдетте жаңа жүйені калибрлеу үшін таныс әндерден тұратын плейлистті пайдаланады. Бұл құлақпен жасалатын процесті көптеген инженерлер әлі де қолданады, тіпті талдау құралдары қолданылғанда да, жүйе арқылы музыка немесе сөз ойнатылғанда оның қалай естілетінін соңғы рет тексеру үшін. Қолмен калибрлеудің тағы бір әдісіне кез келген өңдеуден бұрын кіріс сигналына қосылған жоғары сапалы құлаққаптар қажет. Осы тікелей сигналды жиілік жауабындағы кез келген айырмашылықты анықтау үшін эталон ретінде пайдалануға болады. Цифрлық сигналды өңдеу (DSP) технологиясы дамығаннан бері, жүйелерді калибрлеу жұмысының көп бөлігін адамның естіп түсінуінен микропроцессорларда іске қосылатын бағдарламалық алгоритмдерге ауыстыруға арналған көптеген құралдар мен компьютерлік бағдарламалар жасалды. Дыбыс жүйесін калибрлеуге арналған бір құрал – нақты уақыт анализаторы (RTA). Бұл құрал көбінесе жүйеге қызғылт шу жіберіп, нәтижені RTA-ға қосылған арнайы калибрленген микрофонмен өлшеу арқылы қолданылады. Осы мәліметтерді пайдалана отырып, жүйені қажетті жиілік жауабына жетуге көмектесетін етіп реттеуге болады. Соңғы кезде дыбыс инженерлері Smaart сияқты екі жылдам Фурье түрлендіруіне (FFT) негізделген дыбыс талдау бағдарламалық жасақтамасын пайдалана бастады, бұл инженерге RTA ұсынатын жиілік жауабы туралы мәліметтерді ғана емес, сонымен қатар уақыт бойынша өзгерістерді де көруге мүмкіндік береді. Бұл инженерге RTA-дан гөрі әлдеқайда маңызды деректерді ұсынады. Екі FFT талдауы көздік сигналды шығыс сигналымен салыстыруға мүмкіндік береді. Жүйені қызғылт шудың немесе басқа арнайы сынақ сигналдарының орнына қалыпты бағдарламалық материалды пайдалану арқылы калибрлеуге болады. Калибрлеуді орындау барысында бақылауға болады.

A sound reinforcement system should be able to accurately reproduce a signal from its input, through any processing, to its output without any coloration or distortion. However, due to inconsistencies in venue sizes, shapes, building materials, and even crowd densities, this is not always possible without prior calibration of the system. This can be done in one of several ways. The oldest method of system calibration involves a set of healthy ears, test program material (i. e. music or speech), a graphic equalizer, and a familiarity with the desired frequency response. One must then listen to the program material through the system, take note of any noticeable frequency deviation or resonances, and correct them using the equalizer. Engineers typically use a familiar playlist to calibrate a new system. This by ear process is still done by many engineers, even when analysis equipment is used, as a final check of how the system sounds with music or speech playing through the system. Another method of manual calibration requires a pair of high quality headphones patched into the input signal before any processing. One can then use this direct signal as a reference with which to identify any differences in frequency response. Since the development of digital signal processing (DSP), there have been many pieces of equipment and computer software designed to shift the bulk of the work of system calibration from human auditory interpretation to software algorithms that run on microprocessors. One tool for calibrating a sound system is a real time analyzer (RTA). This tool is usually used by piping pink noise into the system and measuring the result with a special calibrated microphone connected to the RTA. Using this information, the system can be adjusted to help achieve the desired frequency response. More recently, sound engineers have seen the introduction of dual fast Fourier transform (FFT) based audio analysis software, such as Smaart, which allows an engineer to view not only frequency response information that an RTA provides, but also in the time domain. This provides the engineer with much more meaningful data than an RTA alone. Dual FFT analysis allows one to compare the source signal with the output signal. A system can be calibrated using normal program material instead of pink noise or other special test signals. Calibration can be monitored during a performance.

Жабдықтармен қамтамасыз ету қоймалары

Кәсіби аудио дүкендер микрофондар, динамик корпустары, мониторлық динамиктер, микшерлік пульттар, стойкаға орнатылатын эффекттер блогы және аудио инженерлері мен техниктері пайдалануына арналған қосымша жабдықтар сатады. Дүкендер көбінесе өздерінің атында немесе дүкендерін сипаттағанда "кәсіби" немесе "про" деген сөздерді қолданады. Бұл олардың дүкендерін тұтыну тауарларын – тұтынушы деңгейіндегі динамиктерді, үй кинотеатры жабдықтарын және жеке, үйде пайдалануға арналған күшейткіштерді сататын тұтынушы электроника дүкендерінен ажырату үшін жасалған.

Қағаздар

Бенсон, Дж. Е. "Динамик корпустарының теориясы және конструкциясы", Amalgamated Wireless Australia техникалық шолуы, (1968, 1971, 1972). Беранек, Л., "Динамиктер және микрофондар", J. Америка акустикалық қоғамы, 26-том, 5-нөмір (1954). Дамаске, П., "Дыбыс өрістерін субъективті зерттеу", Acustica, 19-том, 198–213-беттер (1967–1968). Дэвис, Д. және Викершем, Р., "Үлкен залдардағы акустикалық ортамен өнершінің өзара әрекетін басқару қабілетін арттыру бойынша тәжірибелер", 51-ші AES конвенциясында ұсынылған, 13–16 мамыр 1975; алдын ала басылым нөмірі 1033. Иргл, Дж. және Желоу, В., "Хорн жүйелерінің өнімділігі: төмен жиілікті кесу, диаграммалық бақылау және бұрмалаудың арақатынасы", 101-ші Аудио инженерлік қоғамының конвенциясында ұсынылған, Лос-Анджелес, 8–11 қараша 1996. Алдын ала басылым нөмірі 4330. Энгебретсон, М., "Төмен жиілікті дыбысты көбейту", J. Аудио инженерлік қоғамы, 32-том, 5-нөмір, 340–352-беттер (1984 жылғы мамыр). Френч, Н. және Штайнберг, Дж., "Сөз дыбыстарының түсініктілігін анықтайтын факторлар", J. Америка акустикалық қоғамы, 19-том (1947). Гандер, М. және Иргл, Дж., "Ірі динамиктер массивінің өнімділігін өлшеу және бағалау", J. Аудио инженерлік қоғамы, 38-том, 4-нөмір (1990). Хенриксен, К. және Уреда, М., "Манта-рей хорндары", J. Аудио инженерлік қоғамы, 26-том, 629–634-беттер (1978 жылғы қыркүйек). Хиллиард, Дж., "Тыңдаушыларға арналған дыбысты көбейту үшін қолданылған хорндардың тарихи шолуы", J. Америка акустикалық қоғамы, 59-том, 1-нөмір, 1–8-беттер (1976 жылғы қаңтар). Хуткаст, Т. және Стенекен, Х., "Жабық кеңістіктегі сөздің түсініктілігінің қабықша спектрі", IEEAFCRL сөйлеу конференциясында ұсынылған, 1972. Клипш, П. "Динамиктердегі модуляциялық бұрмалау: 1, 2 және 3 бөлімдер", J. Аудио инженерлік қоғамы, 17-том, 2-нөмір (1969 жылғы сәуір), 18-том, 1-нөмір (1970 жылғы ақпан) және 20-том, 10-нөмір (1972 жылғы желтоқсан). Лохнер, П. және Бургер, Дж., "Аудитория акустикасына көлденеңдердің әсері", Sound and Vibration, 4-том, 426–54-беттер (196). Мейер, Д., "Динамиктер массивінің бағыттылығын цифрлық басқару", J. Аудио инженерлік қоғамы, 32-том, 10-нөмір (1984). Пейц, В., "Бөлмедегі сөзді берудің өлшемі ретінде консонанттардың артикуляциялық жоғалуы", J. Аудио инженерлік қоғамы, 19-том, 11-нөмір (1971). Рате, Э., "Дыбысты көбейтудің екі жалпы проблемасы туралы ескерту", J. Sound and Vibration, 10-том, 472–479-беттер (1969). Шрёдер, М., "Архитектуралық акустика және жасанды реверберациядағы прогресс", J. Аудио инженерлік қоғамы, 32-том, 4-нөмір, 194-бет (1984). Смит, Д., Кил, Д. және Иргл, Дж., "Мониторлық динамиктерді жобалаудағы жақсартулар", J. Аудио инженерлік қоғамы, 31-том, 6-нөмір, 408–422-беттер (1983 жылғы маусым). Туль, Ф., "Динамиктердің өлшемі және тыңдаушылардың қалауымен байланысы, 1 және 2 бөлімдер", J. Аудио инженерлік қоғамы, 34-том, 4 және 5-нөмірлер (1986). Венекласен, П., "Консультанттың көзқарасынан дизайнды қарастыру", Auditorium Acoustics, 21–24-беттер, Applied Science Publishers, Лондон (1975). Венте, Э. және Турас, А., "Есту перспективасы – Динамиктер және микрофондар", Electrical Engineering, 53-том, 17–24-беттер (1934 жылғы қаңтар). Сондай-ақ, BSTJ, 13-том, 2-нөмір, 259-бет (1934 жылғы сәуір) және Journal AES, 26-том, 3-нөмір (1978 жылғы наурыз).

Benson, J. E. "Theory and Design of Loudspeaker Enclosures", Amalgamated Wireless Australia Technical Review, (1968, 1971, 1972). Beranek, L., "Loudspeakers and Microphones", J. Acoustical Society of America, volume 26, number 5 (1954). Damaske, P., "Subjective Investigation of Sound Fields", Acustica, Vol. 19, pp. 198–213 (1967–1968). Davis, D & Wickersham, R., "Experiments in the Enhancement of the Artist's Ability to Control His Interface with the Acoustic Environment in Large Halls", presented at the 51st AES Convention, 13–16 May 1975; preprint number 1033. Eargle J. & Gelow, W., "Performance of Horn Systems: Low Frequency Cut off, Pattern Control, and Distortion Trade offs", presented at the 101st Audio Engineering Society Convention, Los Angeles, 8–11 November 1996. Preprint number 4330. Engebretson, M., "Low Frequency Sound Reproduction", J. Audio Engineering Society, volume 32, number 5, pp. 340–352 (May 1984)
French, N. & Steinberg, J., "Factors Governing the Intelligibility of Speech Sounds", J. Acoustical Society of America, volume 19 (1947). Gander, M. & Eargle, J., "Measurement and Estimation of Large Loudspeaker Array Performance", J. Audio Engineering Society, volume 38, number 4 (1990). Henricksen, C. & Ureda, M., "The Manta Ray Horns", J. Audio Engineering Society, volume 26, number, pp. 629–634 (September 1978). Hilliard, J., "Historical Review of Horns Used for Audience Type Sound Reproduction", J. Acoustical Society of America, volume 59, number 1, pp. 1 – 8, (January 1976)
Houtgast, T. and Steeneken, H., "Envelope Spectrum Intelligibility of Speech in Enclosures", presented at IEEAFCRL Speech Conference, 1972. Klipsch, P. "Modulation Distortion in Loudspeakers: Parts 1, 2, and 3" J. Audio Engineering Society, volume 17, number 2 (April 1969), volume 18, number 1 (February 1970), and volume 20, number 10 (December 1972). Lochner, P. & Burger, J., "The Influence of Reflections on Auditorium Acoustics", Sound and Vibration, volume 4, pp. 426–54 (196). Meyer, D., "Digital Control of Loudspeaker Array Directivity", J. Audio Engineering Society, volume 32, number 10 (1984). Peutz, V., "Articulation Loss of Consonants as a Criterion for Speech Transmission in a Room", J. Audio Engineering Society, volume 19, number 11 (1971). Rathe, E., "Note on Two Common Problems of Sound Reproduction", J. Sound and Vibration, volume 10, pp. 472–479 (1969). Schroeder, M., "Progress in Architectural Acoustics and Artificial Reverberation", J. Audio Engineering Society, volume 32, number 4, p. 194 (1984)
Smith, D., Keele, D., and Eargle, J., "Improvements in Monitor Loudspeaker Design", J. Audio Engineering Society, volume 31, number 6, pp. 408–422 (June 1983). Toole, F., "Loudspeaker Measurements and Their Relationship to Listener Preferences, Parts 1 and 2", J. Audio Engineering Society, volume 34, numbers 4 & 5 (1986). Veneklasen, P., "Design Considerations from the Viewpoint of the Consultant", Auditorium Acoustics, pp. 21–24, Applied Science Publishers, London (1975). Wente, E. & Thuras, A., "Auditory Perspective — Loudspeakers and Microphones", Electrical Engineering, volume 53, pp. 17–24 (January 1934). Also, BSTJ, volume XIII, number 2, p. 259 (April 1934) and Journal AES, volume 26, number 3 (March 1978).