Кіріспе
Орландо атқарушы әуежайы – Флорида штатының Орландо округінде, Орландо қаласының оңтүстік-шығысында орналасқан қоғамдық әуежай. Ол Үлкен Орландо авиациялық басқармасының (GOAA) меншігінде және басқаруында. Орландо атқарушы әуежайы АҚШ-тағы ең ірі әскери емес адамдарды тасымалдау операциясы кезінде Арнайы Олимпиаданың көптеген қатысушыларын қабылдау орталығы болды. 1990 жылдардан бері бұл әуежай Marine Helicopter Squadron One (HMX 1) эскадрильясы үшін Marine One және басқа да HMX 1 тікұшақтарының операцияларын қолдау үшін Президент Орландоға келгенде қону және тұрақ орны ретінде пайдаланылып келеді. Президент Орландо аймағына барлық сапарларын Air Force One ұшағымен жасап, ол Орландо халықаралық әуежайына (MCO) қонады.
Orlando Executive Airport is a public airport three miles (6 km) east of downtown Orlando, in Orange County, Florida. It is owned and operated by the Greater Orlando Aviation Authority (GOAA) Orlando Executive Airport served as the receiving site for the majority of Special Olympic Athletes during the largest non military human airlift in the US. The airport has also been used since the 1990s as a landing site and staging site by Marine Helicopter Squadron One (HMX 1) for Marine One and other supporting HMX 1 helicopter operations during Presidential visits to Orlando. All Presidential visits to the Orlando area are on Air Force One, which lands at Orlando International Airport (MCO).
Мекемелер
Executive Airport 113 фут (34 метр) биіктікте жатыр. Оның екі асфальт ұшып-қону жолағы бар: 7/25 жолағы 6,004 футқа 150 фут (1,830 метрге 46 метр) және 13/31 жолағы 4,625 футқа 100 фут (1,410 метрге 30 метр) өлшемде.
Тарих
1928 жылы Орландо қалалық әуежайы ретінде ашылған бұл әуежай Орталық Флоридадағы алғашқы коммерциялық әуежай еді. АҚШ пошта қызметі келесі жылы Орландоға әуе почтасы қызметін бастады.
Әскери мақсатта
1940 жылы әуежайды оқу-жаттығу базасы ретінде пайдалану үшін АҚШ Армиясының Әуе корпусы бақылауына алды және оны Орландо Армиясының Әуе базасы деп атады. Алты жыл бойы әуежай әскери бақылауда болды. 1941 жылдың маусым айында Армияның Әуе корпусы АҚШ Армиясының Әуе күштеріне айналды. 1941 жылдың соңынан бастап 1943 жылдың ортасына дейін Орландо Армиясының Әуе базасын I Бомбалаушылар командасы, кейіннен Армияның Әуе күштерінің Суастына қарсы күрес командасы (AAFAC) бөлімшелері пайдаланды. Олар Шығыс жағалауда, сондай-ақ Мексика шығанағы мен Флорида бұғазы үстінен суастына қарсы патрульдер ұшырып, АҚШ Әскери-теңіз күштері мен АҚШ Сақшылық қызметінің ұшақтарына көмектесті. Суасты қайықтарының қатері азайғаннан кейін Орландо AAB Армияның Әуе күштерінің Қолданбалы тактика мектебінің (AAFSAT) және кейіннен Армияның Әуе күштерінің Тактикалық орталығының (AAFTC) үйі болды. 1943 жылы AAFSAT түнгі ұшқыштарды даярлауды бастады. 481-ші түнгі күрес тобы құрылды, ол Дуглас P-70 ұшағымен жабдықталды, бұл A-20 Havoc шабуыл ұшағының түнгі операцияларға бейімделген нұсқасы болып табылды. 1943 және 1944 жылдары топқа қосылған эскадрильялар 348-ші, 349-шы, 420-шы, 423-ші, 425-ші, 426-шы және 427-ші түнгі күрес эскадрильялары болды. Олар оқуды аяқтағаннан кейін Тынық мұхиты немесе Еуропа театрларына соғысқа жіберілді. Ал Орландо күрес қанаты базада орналасты. 1946 жылы әуежай Орландо қаласына қайтарылды, бірақ әуежайдың солтүстігінде және солтүстік-шығысындағы әскери қолдау қондырғылары АҚШ Армиясының Әуе күштерінің бақылауында қалды. Олар ұшпайтын әкімшілік және техникалық оқу орталығы ретінде Орландо Армиясының Әуе базасы аталымын сақтап қалды. 1947 жылы АҚШ Әуе күштері жеке күш ретінде құрылғаннан кейін, бұл қондырғы Орландо Әуе күштері базасы деп аталды. Ол Әуе оқу командалығының техникалық оқу мекемесі, Тактикалық Әуе командалығының тактикалық ракеталық оқу мекемесі, сондай-ақ Әскери әуе көлігі қызметінің (кейіннен Әскери әуе көлігі командалығы) және Әуе құтқару қызметінің штаб-пәтері ретінде қызмет етті. 1968 жылы Орландо Әуе базасы АҚШ Әскери-теңіз күштеріне берілді және Орландо Әскери-теңіз оқу орталығы деп аталды. Бұл қондырғы Әскери-теңіз күштерінің үш жаңа сарбаздық оқу орталығының (жатақ) бірі болды және офицерлер мен сарбаздарға арналған Әскери-теңіз ядролық энергетика мектебін қоса алғанда, әртүрлі техникалық оқу мектептеріне үй болды. 1993 жылғы Базаны қайта құру және жабу комиссиясы NTC Orlando-ны 1999 жылдың 1 қазанынан кешіктірмей жабуды бұйырды. Базаның мүлігі Орландо қаласына сатылды, ол оны жеке дамытушыларға сатты. Қондырғының көп бөлігі бұзылды және оның орнына Baldwin Park деп аталған тұрғын және коммерциялық мүліктер салынды.
Әуе компаниясының пайдалануы
1946 жылы National Airlines және Eastern Air Lines әуе компанияларының жолаушылар рейстері қазіргі азаматтық Орландо қалалық әуежайынан басталды. Бес жыл өткен соң, әуежай өзінің негізгі терминалын салды – ішкі бақылау мұнарасы бар екі қабатты құрылыс. Бұл терминал ғимараты 1999 жылдың соңына дейін қолданыста болды. 1957 жылғы сәуірдегі ресми әуе компаниялар тізілімінде 20 жұмыс күндік рейстер көрсетілген: 14-і Eastern және 6-сы National. Eastern Air Lines Атлантаға тікелей рейсін ұсынды, штаттан тікелей басқа рейстер болған жоқ. 1959 жылы басталған Вашингтонға аялдамасыз рейстер, мүмкін, ORL тарихындағы ең ұзақ рейстер болды. 1955 жылғы тамыздағы схемада алаңның батыс жағында 17 ұшу-қону жолағы 4480 фут (1366 м), 18 – 5071 фут (1546 м), 4 – 5422 фут (1653 м), 10R – 5313 фут (1619 м) (әлі де 10R деп аталады, бірақ 10L жабық) және 13 – 5568 фут (1697 м) көрсетілген. 1960 жылдардың басында әуежай маңындағы құрылыс одан әрі кеңейтуді қиын етіп берді. Әуежайдың 6000 футтық негізгі ұшу-қону жолағы, 7/25, Boeing 707, Douglas DC 8 және Convair 880 сияқты алғашқы реактивті ұшақтар үшін жеткіліксіз болды. Сондықтан қала және Orange округі үкіметтері АҚШ Әуе күштерінен Маккой әуе күштері базасын – стратегиялық әуе командасының B 52 базасын, оңтүстікке қарай сегіз шақырым жерде, базаның шығыс жағындағы бос жерге әуежай терминалымен азаматтық-әскери әуежайға және батыс жағындағы әскери операцияларға айналдыруды сұрады. 1961 жылы әуежай бұрынғы Орландо қалалық инженеры "Пэт" Херндонның құрметіне Херндон әуежайы деп аталды. Бұл өзгеріс Маккой әуе базасындағы жаңа Орландо Jetport-қа реактивті әуе компанияларының рейстерін бастауға дайындық ретінде жасалды. 1965 жылы Херндон әуежайына үш әуе компания қызмет көрсетті: Delta Air Lines, Eastern Air Lines және National Airlines. Delta компаниясы Атлантаға Douglas DC 6 және Douglas DC 7 ұшақтарымен, ал Чикагоға тікелей рейстермен ұшты. Eastern және National Lockheed L 188 Electra турбовинторымен Нью-Йорк, Бостон, Вашингтон, Норфолк, Чарльстон (SC), Саванна, Джексонвилл (FL) және Майамиге National рейстерін, ал Eastern Майами, Тампа, Джексонвилл (FL) және Таллахассиге тікелей және аялдамасыз рейстерді жүзеге асырды. Eastern Convair 440 ұшақтары да ORL-де тоқтады, Флориданың бірнеше қалаларына жергілікті рейстер орындалды. 1966 жылға қарай үш әуе компания да рейстерін МакКойдағы Орландо Jetport-қа көшірді және Херндон әуежайына қызмет көрсетуді тоқтатты.
Кейінгі дамуы
1976 жылы Орландо қаласы әуежайдың бақылауын тапсырып, мүлікті, бұрынғы Орландо қалалық авиациялық бөлімін және барлық операциялық жауапкершілікті жаңа құрылған Үлкен Орландо авиациялық басқармасына (GOAA) берді. Флорида штатының заң шығарушы органы GOAA-ны Флорида штатындағы барлық мемлекеттік әуежайларды басқару және пайдалану үшін құрған болатын. GOAA 1982 жылы әуежайдың атын Orlando Executive Airport деп өзгертті, ал 1998 жылы қазіргі Executive Airport атауына ие болды. 1992 жылы Орландо қаласымен бірлесіп, GOAA әуежайдың оңтүстік-батыс бөлігінде полковник Джо Киттингер паркін салды. Авиациямен айналысқан белгілі жергілікті ұшқыш, полковник Джо Киттингер-младшийдің құрметіне Орландо қаласымен аталған бұл парк ORL әуежайының 7-ші ұшу жолағына келіп қондалатын ұшақтарға қарап тұрады. Парк 2008 жылы уақытша жабылып, 408 Шығыс-Батыс тас жолын кеңейту жобасы үшін ішінара бұзылды. Бұл парк территориясының бір бөлігі мен бұрынғы құрылыстарын жаңбыр суын жинау аймағына жұмсады. Парк көлемі азайтылғанмен, 2011 жылдың наурыз айында қайта ашылды. 2014 жылы GOAA және Орландо қаласының өкілдері АҚШ Әуе күштерінің Ұлттық мұражайынан (NMUSAF) алынған F 4D Phantom II әскери ұшағын паркке қосуға келісім берді. 2014 жылдың 22 шілдесінде Техас штатынан келген бұл ұшақ паркте пилонға орнатылып, тұрақты көрмеге қойылды. NMUSAF-тан алынған, AF сериялық нөмірі 65-0747 ұшағымен полковник Киттингер бірнеше рет, оның ішінде Вьетнам соғысы кезінде Таиландта және соғыстан кейін Англияда базаланғанда ұшқан.
ОРЛ-де немесе оның маңында болған апаттар
1960 жылы 1 қазанда "Eastern Air Lines Martin 404" ұшағы "ORL" әуежайына жақындағанда оң қанаты "Beechcraft Bonanza" ұшағына тиді. "Мартин" ұшағы қауіпсіз қонды, ешкім жарақаттанбады, бірақ "Бич" ұшағы апатқа ұшырап, ұшқышы қаза тапты. 1967 жылы 29 қарашада "Jet International" компаниясы басқаратын "Learjet 23" ұшағы "ORL" әуежайына шұғыл қону кезінде, отын беру жүйесіндегі ақаулар салдарынан әуежайдан 7/10 миль оңтүстік-батысқа құлап, айналып түсіп, жеке үйге шағылысты. Барлық үш адам қаза тапты.