Кіріспе

Гарвард стадионы – АҚШ-тың солтүстік-шығысында, Массачусетс штатының Бостон қаласындағы Оллстон ауданында орналасқан U пішіндес колледж футболы стадионы. Стадион Гарвард университетіне тиесілі және оның басқаруында болып, Гарвард Кримсон футбол командасының үй аренасы есептеледі. Қазіргі күйінде Гарвард стадионы 25 000-нан астам көрерменді қабылдай алады. 1903 жылы салынған бұл құрылыс ірі масштабты нысандарды салуда темір бетонды алғаш рет пайдаланудың үлгісі болды. Осы салалардағы маңыздылығы мен келешектегі стадиондардың дизайнына тигізген әсері үшін 1987 жылы Ұлттық тарихи ескерткіш мәртебесі берілді. Стадион – студенттер арасындағы жеңіл атлетикаға арналған ең көне тұрақты бетонды құрылыс. Бұрын мұнда 57 166 көрермен отыруға мүмкіндік болған, себебі 1929 жылы стадионның солтүстік-шығыс жағына тұрақты болат трибуналар орнатылған. Алайда, 1951 жылғы маусымнан кейін олар тозуға ұшырағандықтан және көрермендер саны азайғандықтан бұзылыпты. Содан кейін 1998 жылы Мурр орталығы салынатынша (жаңа есеп тақтасы орналасқан) стадионның ашық жағында шағын уақытша болат трибуналар болды. Гарвард стадионы 1970 жылы «Бостон Патриотс» командасының бір маусымын қабылдады. Бұл AFL-NFL бірігуінен кейінгі команданың NFL-дегі алғашқы және «Нью-Ингланд Патриотс» болып өзгергенге дейінгі соңғы маусымы болды. Келесі маусымда команда Фоксборо қаласындағы Шефер стадионына көшті.

Тарих

Гарвард стадионы 1890 жылы Генри Ли Хиггинсон Гарвард университетіне Азамат соғысында қаза тапқан Гарвард студенттерінің естелігі ретінде берген «Саябастар алаңы» деп аталатын жерге салынды. Панафина стадионына ұқсас құрылыс 4,5 айда 310 000 долларға аяқталды. Қаражаттың көп бөлігі Гарвардтың 1879 жылғы түлектерінің 25 жылдық қайта кездесуіне арналған сыйлығынан түсті. Бұл Гарвардтың футбол командасының үй стадионы. Стадион 1984 жылға дейін Гарвардтың жеңіл атлетика командаларын қабылдады және 1970 жылғы маусымда «Бостон Патриотс» командасының үйі болды, келесі жылы AFL-NFL бірігуінен кейін кемінде 50 000 орындық талапты орындау үшін «Schaefer Stadium» ашылғанға дейін. Гарвард стадионы 1907 жылы Сиракуз университетінің «Арчболд стадионы» салынғанға дейін елдегі ең үлкен бетон стадион болды. Гарвард университетінің инженер-құрылыс кафедрасының профессоры Льюис Джером Джонсон стадион жобалау тобының кеңесшісі болды. Бұл стадионның темір бетонды вертикальді құрылымды алғаш рет пайдалануы тарихи маңызға ие. 1902 жылы стадион салынар алдында темір бетон конструкциясы көбінесе едендер, тротуарлар сияқты горизонтальды дизайнға қолданылатын. Джонсон осы концепцияны стадионның вертикальді құрылысына енгізген маңызды инженер болды. Стадионның шығыс жағында оның құрметіне арналған тақта орнатылған. Гарвард 2006 жылы «FieldTurf» және жарықтандыру жүйесін орнатты. 2007 жылы Гарвард стадионда алғашқы түнгі ойынын өткізді, 22 қыркүйекте «Браун университетін» 24:17 есебімен жеңді.

Американдық футболға әсері

ХХ ғасырдың басында америкалық футбол өте қатыгез спорт түрі болатын. 1905 жылы жалғыз 18 ойыншы қаза тауып, 159-ы ауыр жарақат алды. Ойынды тоқтату үшін үлкен қозғалыс болды, бірақ АҚШ президенті Теодор Рузвельт араласып, ойын ережелерін реформалауды талап етті. 1906 жылы Рузвельт 62 колледж мен университет өкілдерімен кездесіп, NCAA-ның ізашары – Колледждер аралық футбол конференциясын құрды. Комитет мақсаты – ойынды қауіпсіз ету үшін бірыңғай ережелер мен регламенттерді жасау болды. Сол кездегі басты ұсыныс – алаңды кеңейту арқылы жүгіруге көбірек орын беру және қатыгез соқтығыстарды азайту еді. Бұл ұсыныс комитет мүшелерінің арасында танымал болғанымен, Гарвард университет қарсылық білдірді. Олардың жаңадан салынған стадионы үлкен алаңды қабылдай алмады. Гарвард стадионының өзгеріссіздігіне байланысты ұсыныс қабылданбады және 1906 жылдың сәуір айында алға қарай пас беру заңдастырылды. Гарвард стадионы қазіргі заманғы американдық футболдың екі маңызды аспектісінің – стандартты алаң өлшемдері мен заңды алға қарай пас берудің қалыптасуына себеп болды.

Басқа іс-шаралар

Оның алғашқы жылдары қыс айларында стадионда ерлер хоккей командасы үшін екі мұз айдыны салынды. Стадион Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін хоккей командасының үйі ретінде қызмет етті. Гарвард стадионы 1912, 1920, 1924 және 1928 жылдары ерлер арасындағы жеңіл атлетикадан АҚШ Олимпиадалық іріктеу сынақтарының өткізілген орны болды. Сонымен қатар, ол 1979 жылы ямайкалық регги әншісі Боб Марлидің тарихи концертін өткізген Амандла фестивалі сияқты музыкалық фестивальдарды қабылдады. Жанис Джоплин 1970 жылы стадионда өлімінен аз бұрын соңғы концертін өткізді. Басқа концерттердің қатарында Майлс Дэвис, Рей Чарльз, Ван Моррисон, The Band, B.B. Кинг, Айк және Тина Тернер, Джеймс Тейлор, Джоан Баиз, Sly and the Family Stone, Рахсан Роланд Кирк, The Supremes, Mountain, Ten Years After және Джонни Матис есімдері бар. 1984 жылы Лос-Анджелесте өткен жазғы Олимпиада ойындарында стадион футболдың іріктеу матчтарын қабылдады. 2007 жылы Major League Lacrosse лигасының кәсіби лакросс командасы «Бостон Каннонс» өз үй стадионын осы стадионға көшірді. Бұрын олар Бостон университетінің Никерсон алаңында ойнаған. Кейіннен олар Куинсиге (Массачусетс штаты) көшіп кетті. Гарвард 2006 жылы FieldTurf жабыны мен жарықтандыру жүйесін орнатты. 2009 жылдың 11 сәуірінен бастап Гарвард стадионы Әйелдер кәсіби футбол лигасының (WPS) «Бостон Брейкерс» командасының үй стадионы болды, олар «Сент-Луис Атлетика» командасын 2:0 есебімен жеңді.

Орналасқан жері

Гарвардтың кампусының көп бөлігі Кембриджде орналасқан болса да, стадион және басқа да университеттер аралық спорттық жабық және ашық нысандары, сондай-ақ Гарвард Бизнес мектебі оңтүстікке қарай, Чарльз өзенінің арғы жағында, Бостон қаласының жақын маңдағы Оллстон ауданында жатыр. Стадион – Солдаттар алаңы спорт кешенінің ең танымал бөлігі, оған бейсбол стадионы, ашық ауадағы жүгіру жолы, жасанды жабынмен жабдықталған хоккей/лакросс алаңы, екі футбол стадионы, бассейндер, Берен теннис орталығы (ашық), Гордон жабық жүгіру жолы, Диллон Филдхаус, Лавитес павильоны және Брайт хоккей орталығы кіреді. Гарвардтың ерлер гребля командасының үйі – Ньюэлл қайық үйі Чарльз өзенінің жағасында, Солдаттар алаңы жолының арғы бетінде орналасқан. Стадионның жылқы тәрізді пішіні солтүстік-шығысқа, өзенге қарай ашылады, ал баспасөз орталығы солтүстік-батыс жақтағы трибунаның ең жоғары бөлігінде орналасқан. Жүгіру жолы алынып тасталды, себебі ол стандартты емес, ұзын түзу учаскелері мен тар бұрылыстардан тұрды, сондай-ақ сыртқы жолақтары стадион қабырғаларына тым жақын болды.