Кіріспе

Магний пероксиді (MgO2) – иісі жоқ, ақ немесе сарғыш ақ түсті ұсақ ұнтақ пероксид. Ол кальций пероксидіне ұқсас, себебі магний пероксиді де сумен бақыланатын жылдамдықпен ыдырап, оттегі бөліп шығарады. Саудада магний пероксиді көбінесе магний пероксиді мен магний гидроксидінің қоспасы түрінде кездеседі.

Құрылымы

O2, N2 сияқты, бүйірлей немесе ұшымен байланысу қабілетіне ие. MgO2 құрылымы O2 молекуласының магнийге бүйірлей байланысуы арқылы үшбұрышты нысан ретінде есептелді. Бұл Mg+ зарядының оттегіге берілуі және Mg2+O22− пайда болуының нәтижесі. O2 және магний атомы арасындағы байланыстың шамамен 90 кДж/моль диссоциациялық энергиясы бар. Қатты күйде MgO2 6 координациялық Mg2+ иондары мен O22− пероксид топтары бар кубикалық пирит типіндес кристалдық құрылымға ие, эксперименттік деректерге және кристалдық құрылымның эволюциялық болжамына сәйкес, соңғысы 53 ГПа қысымда 8 координациялық Mg2+ иондары бар тетрагональдық құрылымға фазалық өтуді болжайды. Қалыпты жағдайларда MgO2 метастабильді қосылыс (MgO +1/2O2-ден кем тұрақты) болса, 116 ГПа-дан жоғары қысымда тетрагональдық фазада термодинамикалық тұрақты болады деп болжанады. Бұл теориялық болжам лазерлік қыздырылған алмаз ұяшығында синтез жасау арқылы эксперименттік жолмен расталды.

Қолданбалар

Магний пероксиді – тұрақты оттегі шығаратын қосылыс, ол ауыл шаруашылығы және қоршаған орта салаларында қолданылады. Ол жер асты суларындағы зиянды заттардың деңгейін төмендету үшін пайдаланылады. Магний пероксиді ластанған топырақты биологиялық түрде тазалауда қолданылады және өсімдіктердің өсуі мен метаболизмі үшін топырақ сапасын жақсарта алады. Ол аквакультура саласында да биологиялық тазалау үшін қолданылады. Тазалау мақсатында магний пероксиді көбінесе биологиялық қалдықтарды өңдеу және жою кезінде аэробты организмдер үшін оттегі көзі ретінде қолданылады. Топырақтағы көмірсутектердің ыдырауы әдетте аэробты жағдайда жылдамдатылады, сондықтан микробтардың белсенділігін арттыру және процесте пайда болатын жағымсыз иістерді азайту үшін компостқа немесе топыраққа MgO2 қосылуы мүмкін. Кейбір жағдайларда MgO2 бактериялардың өсуін тежейтіні дәлелденген. Атап айтқанда, магний пероксиді бар ортада сульфатты азайтатын бактериялардың өсуі тежеледі. Оттегі баяу бөлінетін болса, ол электрондар тасымалдау тізбегіндегі соңғы электронды қабылдағыш ретінде әрекет ететін сульфатты ығыстырып, оның орнын басады деп болжанады.