Кіріспе
Америка саясаткері (1893–1976)
Джон Уильям Райт Патман (6 тамыз 1893 – 7 наурыз 1976) – американдық саясаткер. 1928 жылы алғаш рет сайланған Патман 1929 жылдан 1976 жылға дейін Техас штатының 1-ші округінен АҚШ Өкілдер палатасында 24 рет қатарынан депутат болып сайланды. Ол Демократиялық партияның мүшесі болды. 1973 жылдан 1976 жылға дейін ол АҚШ Өкілдер палатасының ең тәжірибелі депутаты (деканы) болды. Патман Техас штатының Хьюз-Спрингс қаласында өскен. Камберленд университетін бітірген соң, Патман Хьюз-Спрингске заңгер болып оралды. 1916 жылдан 1917 жылға дейін Патман Кас округының көмекші прокуроры қызметін атқарды. Содан кейін 1917 жылдан 1919 жылға дейін Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысты. Соғыстан кейін Патман 1920 жылы Техас штатының Өкілдер палатасына сайланды. Патман Техас штатының Өкілдер палатасында екі мерзім қызмет еткеннен кейін, 1924 жылдан 1929 жылға дейін Техас штатының округтік прокуроры болды. Конгресте Патман ірі банктер мен Федералдық резерв жүйесінің әрекеттерін қадағалап, сынға алған фискалдық бақылаушы болды. Ол 1935 жылғы Робинсон-Патман заңына бірлесіп демеушілік етті, бұл заң шағын сауда дүкендерін үлкен дүкендер желісінің бәсекесінен қорғауға, бөлшек сауда тауарларына ең төмен баға белгілеуге бағытталған. 1963 жылдан 1975 жылға дейін Патман АҚШ Өкілдер палатасының Банктік және валюта комитетінің төрағасы болды. Патман 1976 жылы қайтыс болғанға дейін Конгресте қызмет етті. Оның ұлы Билл Патман кейіннен 1981 жылдан 1985 жылға дейін Техастағы басқа АҚШ Өкілдер палатасының депутаты болды.
Ерте өмір
Патман Джон Н. және Эмма (Спарлин) Патманның ұлы, 1893 жылғы 6 тамызда Техас штатының Кас округіндегі Хьюз Спрингс жанында дүниеге келді. 1912 жылы Хьюз Спрингс орта мектебін бітірген соң, Теннесси штатының Либан қаласындағы Камберленд университетінің құқық мектебіне түсті. 1916 жылы құқықтан диплом алғаннан кейін сол жылы Техас штатының адвокатурасына қабылданды.
Алғашқы саяси мансап
Патман 1920 жылы Техас штатының өкілдер палатасына сайланды. 1924 жылы Техастың бесінші сот округінің округтік прокуроры болып тағайындалған кезде палатадан кетті. Ол заң жобасы талқыланып жатқанда Бонус армиясы Вашингтонға келді. Патман «Жаңа мәміле» саясатын қолдады. 1932 жылдың қаңтар айында Патман қаржы министрі Эндрю Меллонды импичментке салу науқанына жетекшілік етті, нәтижесінде ол келесі айда отставкаға кетті. 1935 жылы Патман тәуелсіз саудагерлердің мүддесін қорғады, олар тізбекті сауданың өсуін тоқтату үшін тізбектерге салық салу және олардың бизнес-практикасын шектеу арқылы бүкіл елде күресті. Патман Өкілдер палатасында, ал Джозеф Тейлор Робинсон АҚШ Сенатында 1936 жылғы Робинсон-Патман заңының авторлары болды. Бұл заң тәуелсіз көтерме және бөлшек сауда орындарын («Ана мен бала дүкендері») сақтап қалуға бағытталған, өндірушілердің немесе ірі саудагерлердің көтерме саудаға араласуына жол бермейтін шара болды. Патман Техас штатының конгресс делегациясының төрт мүшесінің бірі болып, бастапқыда «Оңтүстік манифестіне» қол қойды, ол АҚШ Жоғарғы Сотының «Браун против Білім беру кеңесі» ісі бойынша шешіміне қарсы наразылық білдірді. Патман 1957, 1960, 1964 және 1968 жылғы Азаматтық құқықтар актілеріне, АҚШ Конституциясының 24-ші түзетуіне және 1965 жылғы Дауыс беру құқығы туралы заңға қарсы дауыс берді.
Уотергейт ісі бойынша тергеу
Райт Патманның осы атпен аталатын комитеті Никсон әкімшілігін құлатқан Уотергейт дауының бастапқы кезеңдерінде маңызды рөл атқарды. Патман комитеті Уотергейт "сантехниктерінің" тұтқындалғанда табылған жүз долларлық банкноттарды зерттеді, олардың президенттің қайта сайлану комитеті – CREEP-ке тікелей байланысты болуы мүмкін деген күдік туды. 1972 жылы Патман комитетінің жүргізген тергеуі Ақ үйден келген қысымға ұшырады, мұнда конгрессмен Джеральд Р. Фордтың да көмегі болды. Патманды тоқтатуға жасалған барлық күш-жігерге қарамастан, оның тергеу бағыты Никсонның құлауына себепкер болды, себебі The Washington Post газетінде жарияланғандай, ақшаның қозғалысын анықтау 1973 жылғы сәуірде Уотергейт ісі бойынша Эрвин Сенатының арнайы комитетінің құрылуына ықпал етті.
Төрағалық етуді жоғалту
1975 жылы жас конгрессмендер Патманды Банктік комитетінің төрағасы лауазымынан сайлау арқылы қуғызды, бұл "Ағалық жүйесіне" қарсы болған көтеріліс еді. Осы көтеріліс нәтижесінде Феликс Эдвард Хеберт пен Уильям Р. Поаж да төрағалық лауазымдарынан алынды. Патманның орнына Генри С. Реус 152–117 дауыспен сайланды. Патманды лауазымынан алудың басты себебі оның жасы мен жұмысқа қабілеттілігіне деген алаңдаушылық болды.
Жеке өмір
1919 жылы Патман Мерл Коннорға үйленді, ол 1967 жылы қайтыс болды. Олардың төрт баласы болды, соның ішінде Билл Патман, ол 1981 жылдан 1985 жылға дейін АҚШ Өкілдер палатасында қызмет етті. Райт Патман 1968 жылы Паулин Таккерге қайта үйленді. Патман 1976 жылдың 7 наурызында Мэриленд штатының Бетезда қаласында пневмониядан қайтыс болды. Ол Тесарканадағы Хиллкрест зиратында жерленген. Марк Стэнли 2004 жылы «Ист Техас тарихи журналында» жариялаған мақаласында: «Тексарканадағы оның қоштасу рәсімі қала тарихындағы ең ірі және маңызды оқиғалардың бірі болды» деп жазды.
Мұра
Патман либерал және популист ретінде танылды, ол өз ауданына федералдық жұмыс орындарын және жобаларды әкелді, бұл ауданда бұрын ауыл шаруашылығы басым экономикалық сектор болған. 1973 жылы ол 24 балл алды. Ал, Америка консервативтік одағы 1973 жылы Патманды 100 баллдан 47 баллмен бағалап, жақсырақ деп санады. Вашингтондағы АҚШ Өкілдер палатасында Райт Патман атындағы Конгресс Федералды Кредиттік Одағы бар. Бұл кредиттік одақ Палатаның сайланған және бұрынғы мүшелерінің, сондай-ақ олардың қызметкерлерінің банктік қажеттіліктерін қанағаттандырады. Сонымен қатар, Солтүстік-Шығыс Техастағы Райт Патман көлі мен Райт Патман бөгеті де оның құрметіне аталған.
Көркем шығармаларда
Гарри Тертлдоувтың "Есеп айдасу: Өлім алдында" романы, "Оңтүстік жеңісі" сериясының бір бөлігі, Райт Патман еркіндік партиясының мүшесі болды және Екінші Ұлы соғыста Техас штатының губернаторы қызметін атқарды. Соғыстың соңына қарай, ол Техастың Конфедерациядан тәуелсіз мемлекет ретінде бөлініп шығуын жариялайды, АҚШ-пен келісімге келу үшін өзін президент етіп тағайындайды. Ол Хьюстон штатын қайта құруға және Конфедерацияның соғыс қылмыскерлерін қамауға келіседі, бұл келісімнің шарттары болып табылады.